iklan

EKONOMIA, HEADLINE

Governu buka medida kontrola intermediária manipula folin foos

Governu buka medida kontrola intermediária manipula folin foos

Vise-Ministru Komérisiu, Augusto Júnior Trindade. Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 24 janeiru 2024 (TATOLI) – Vise Ministru Komérsiu no Indústria, Augusto Junior Trindade, dehan Governu buka medida urjente hodi halo evaliasaun no kontrola ba intermediáriu sira ne’ebé mak manipula folin foos ne’ebé sa’e iha Timor-Leste.

“Governu tenke buka medida urjente mak halo evaliasaun, mekanizmu kontrola no monitrozasaun ba intermediáriu sira ne’ebé mak hala’o hela negósiu, entaun ida-ne’e mak ita buka dalan ida atu hateten katak ita boot sira buka lukru duni, se hakarak buka lukru tenke razoavel ba, tanba ita boot sira mai hola depois asina dokumentu konkordánsia ho loja na’in sira, maibé ita boot sira ba fa’an ne’e ho presu sa’e liu”, Augusto Junior Trindade informa iha nia kna’ar fatin Bebora, ohin.

Nia dehan, Governu hamutuk ho regulasaun komérsiu no Autoridade Inspesaun no Fiskalizasaun Atividade Ekonómika, Sanitária no Alimentár, (AIFAESA) sei halo avaliasaun sériu ba intermediáriu sira ne’ebé mak fa’an foos ho folin sae.

“Ami hamutuk ho regulasaun komérsiu no Autoridade Inspesaun no Fiskalizasaun Atividade Ekonómika, Sanitária no Alimentár, (AIFAESA), buka intervensaun ida oinsá iha situasaun hanesan ne’e hodi apoiu komunidade ne’ebé mak iha kapasidade kompra ladún, tanba iha intermediáriu sira halo tiha nune’e iha dalan klaran mak ami sei halo avaliasaun sériu ida ba sira. Entaun daudaun ne’e ami sei halo avaliasaun hodi ko’alia ho empreza Alfa Dili ho Kreativu Furak atu haree, tanba lista hothotu iha ne’eba, agora husi lista ne’e mak ita haree katak ema ida hola 300 saku atu lori ba ne’ebé, ezemplu; lori ba Suai, se lori ba Suai atu fa’an ba hira, maibé realidade la ba Suai, ba fa’an fali iha Taibesi ka iha tasi tolu, entaun bainhira ita hetan ida-ne’e mak ita sei fó sansaun ba nia”, nia hateten.

Nia esplika, sansaun ne’ebé atu fó ba ema intermediáriu sira mak tempu badak sei tur hamutuk hodi bolu autoridade sira hanesan SERVER.IP, AI-FAESA, hodi halo monitorizasaun no saida mak atu halo.

“Agora sansaun saida mak atu fó ba ema intermediáriu sira mak ami sei tur hamutuk ho Autoridade SERVER.IP, AI-FAESA atu haree, se buat sira ne’e mak akontese, ami tenke tau atensaun”, nia haktuir.

Nia afirma, Governu iha sitausaun ida-ne’e, koko atu hakmaan maibé situasaun mosu iha terenu oin seluk, tanba presu báziku ba foos marka Golden Star ne’e ba $11.50 cent ba 25kg, ba $9.25 ba 20kg, maibé realidade sira hola tiha mai iha dalan klaran sira la kumpre ona buat ida ne’ebé mak sira asina ho loja na’in, entaun ida-ne’e mak Governu buka dalan atu bolu sira hodi haree ba problema ne’e.

“Ami-nia ekipa daudaun ne’e iha terenu hodi haree folin fo’os ho lolos, sira haree fo’os marka Golden Star mak ema balun fa’an folin sa’e signifika sira kontra ona lei, entaun informa ba Governu ita buka dalan hamutuk atu oinsá buka solusaun ba ida-ne’e”, nia subliña.

Nia relata, avaliasaun ba faze daruak la’o nafatin, husi janeiru to’o marsu hodi hein to’o Sentru Nasionál Lojístika iha ona estoke fo’os, se bainhira iha ona estoke mak Governu halo avaliasaun ba empreza lima hodi bele hapara ona.

“Governu asina MoU ho empreza lima hanesan Alfa Dili, Perisos, loja kreativu furak, lisun no suzivel mak durante ne’e hatama fo’os mai Timor Leste”, nia esplika.

Iha sorin seluk, Asistente Jerente, Yati Zaka, hateten empreza Loja Kreativu Furak, daudaun ne’e, seidauk bele implementa foos subsídiu ba faze daruak nian, tanba sei hein karimbu atu taka ba foos.

Nia dehan, loos, sira-nia parte asina ona nota entendimentu ho Governu, atu impelmenta foos subsídiu maibé daudaun seidauk bele implementa tanba hein karimbu.

“Ami seidauk implementa tanba ko’alia ona ho Governu katak ami-nia foos sei tau karimbu ho hakerek subsídiu ho objetivu oinsá ema labele halo manipulasaun ba folin foos iha área remota sira”, Yati Zaka informa.

Nia dehan, bainhira empreza tau ona karimbu mak sira faan folin la tuir regra ne’ebé iha komunidade mak sira iha direitu bele hato’o keixa ba Autoridade Inspesaun no Fiskalizasaun Atividade Ekonómika Sanitária no Alimentár, Institutu Públiku (AIFAESA,I.P) no Ministériu Komérsiu Indústria (MKI).

“Tuir akordu ne’ebé ita halo ho Governu mak atu implementa foos subsídiu ho durasaun fulan tolu, no daudaun ne’e karimbu iha dalan ona no ita sei implementa iha fulan ne’e nia laran”, nia konklui.

Jornalista : Felicidade Ximenes

Editór : Zezito Silva

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!