DILI, 04 marsu 2024 (TATOLI)–Dirijente iha Ministériu Edukasaun (ME) no Ministériu Edukasaun ho Ministériu Ensinu Superiór Siénsia no Kultura (MESSK) hamutuk 87 tuir hela formasaun kona-ba prosesu adezaun Timor-Leste ba Association of South East Asean Nation (ASEAN) hahú segunda-kuarta (04-06 marsu 2024).
Notísia Relevante: Dirijente sira ME sei partisipa formasaun hodi responde ba Programa Futuru Líder ASEAN
“Direjente hamutuk 87 ne’ebé mak sei aprende matéria kona-ba istória ba ASEAN nian. Prosesu saida mak Timor-Leste kumpre para bele reforsa liután ita-nia adezaun ho di’ak tanba presesu adezaun ne’e kada ministériu iha nia papel rasik. Entaun, kuandu ita komprende nia papel saida mak ita bele kontribui hodi ajuda tebe-tebes, nune’e ita bele reforsa liután serbsu Ministériu Negósiu Estranjeiru no Koopersaun nian. Ezemplu, ME nian mezmu seidauk hola parte iha ASEAN maibé ME hola parte tiha ona organizasaun ME Sudeste Aziátiku, ita halo formasaun barak tebes. Ida-ne’e pontu importante ida-ne’ebé kontribui ba prosesu adezaun ba ASEAN,” Ministra edukasaun, Dulce de Jesus Soares hateten ba jornalista sira, iha ASEAN Traveling Resource Person Programme (ATRP), iha salaun MSSI, Caicoli, segunda ne’e.
Objetivu hosi formasaun ne’e ba dirijente sira hanesan diretór jerál, nasionál ho unidade sira iha Ministériu rua ne’e atu iha komprensaun kona-ba lala’ok iha ASEAN nian no ida-ne’e hanesan mós faze preparasaun nian ba adezaun tinan oin mai liuliu parte sosíu kultura nian.
Diretór Jerál MESSK, Filomena Maria Lay, hateten liuhosi formasaun ne’e bele kapasita liután lideransa iha área ensinu superiór nian.
“Formasuan ne’e di’ak tanba ASEAN fó opurtunidade ba ita atu prepara-aan di’ak liután atu ita adere ba ASEAN liuliu área edukasaun, tanba edukasaun sai pilar ba rai id-ne’e. Entaun, liuhosi worskhop ne’e membru formadór sira sei hato’o saida mak tenke halo. Agora ko’alia kona-ba ensinu superór nian rekezitu balun ne’ebé mak ita halo no akompañia, nune’e ita bele adere ba ASEAN. Hein katak liuhosi formasaun ne’e bele kapasita liután ita-nia lideransa iha área ensinu superiór nian,” nia dehan.
Head of Education, Youth and Sports at the ASEAN Secretariat, Roger Chao, hateten katak formasaun ida-ne’e apoiu hosi Governu Austrália hodi fasilita fahe esperiénsia no informasaun iha área edukasaun, foinsa’e no desportu.
“Ami hakarak hato’o obrigada uain ba Governu Austrália ne’ebé apoiu ona programa ida-ne’e hodi fasilita prosesu sira no halo ida-ne’e hanesan instrumentu ida fasilita hodi fahe esperiénsia no informasaun iha área edukasaun, foinsa’e no desportu. Henesan ita hatene edukasaun, foinsa’e no desportu mak pilar dahuluk ne’ebé kontibui ba dezenvolvimentu populasaun ne’ebé forte liu, la’ós de’it hasa’e sira-nia abilidade no kompeténsia maibé importante mak valór identidade, valór ba kolaborasaun no sai hanesan populasuan ba mundu ida,” nia hateten.
Nia dehan, liuhosi formasaun ne’e bele integra mós ba projetu dezenvolvimentu kapasitasaun no apoiu tékniku sira.
“Ha’u espera bele fahe informasaun importante ne’e ba ita no ita mós bele hato’o pergunta sira. Tanba, ami hakarak atu rona ideia kona-ba dezafiu no oportunidade iha Timor-Leste bele integra iha program sira Sekretariadu ASEAN nian nune’e bele integra mós ba projetu dezenvolvimentu kapasitasaun no apoiu tékniku sira,” nia dehan.
Jornalista : Osória Marques
Editór : Cancio Ximenes





