iklan

EKONOMIA, HEADLINE

Alfándega-AEMTL disemina informasaun kona-ba esportasaun no importasaun sasán iha Portu Tíbar

Alfándega-AEMTL disemina informasaun kona-ba esportasaun no importasaun sasán iha Portu Tíbar

Ajénsia Estadu Unidu ba Dezenvolvimentu Internasionál (USAID) apoia Autoridade Aduaneira (Alfándega) no Asosiasaun Emprezariál Feto Timor-Leste (AEMTL, realiza diálogu hodi fahe informasaun kona-ba serbisu importasaun no esportasaun iha portu Dili ba emprezária feto sira iha Timor Plaza, Dili, kuarta 3 Jullu 2024. Imajen Tatoli/António Daciparu

DILI, 03 Jullu 2024 (TATOLI) – Autoridade Aduaneira/Alfándega no Asosiasaun Emprezariál Feto Timor-Leste (AEMTL, sigla portugés) organiza diálogu ida hodi partilla informasaun kona-ba matadalan serbisu importasaun no esportasaun sasán iha Portu Baía Tíbar ba emprezária feto sira. Atividade ne’e realiza liuhusi apoiu Ajénsia Estadu Unidu ba Dezenvolvimentu Internasionál (USAID).

Komisáriu Interinu Alfándega, Armindo dos Santos, hateten diálogu ne’e ho tema ‘Ko’alia Komérsiu iha Timor-Leste’ no foka liubá emprezária feto sira ne’ebé halo negósiu iha rai-laran.

Autoridade Aduaneira (Alfándega) no Asosiasaun Emprezariál Feto Timor-Leste (AEMTL) realiza diálogu hodi fahe informasaun kona-ba serbisu importasaun no esportasaun iha portu Dili ba emprezáriu feto sira iha Timor Plaza, Dili, kuarta 3 Jullu 2024. Imajen Tatoli/António Daciparu

“Diálogu ne’e foka liubá emprezária feto sira tanba iha papél importante envolve iha prosesu dezenvolvimentu hodi hasa’e kreximentu ekonómiku nasaun nian. Atividade fahe informasaun ne’e importante tebes ba emprezária sira atu iha koñesementu di’ak ba prosesu alfandegáriu nian”, Armindo dos Santos hateten iha Maubara Room, Timor Plaza, ohin.

Dirijente ne’e salienta katak realiza atividade ne’e tanba ema barak seidauk iha koñesimentu no dalabarak kestiona serbisu AA, entaun fahe informasaun sobre prosesu inísiu halo importasaun ka esportasaun ba sasán sira liuhusi Portu Tibár to’o emprezáriu sira-nia liman.

Nia dehan Alfádega fahe informasaun ne’e importante tebes tanba AA iha  sistema ASYCUDA World ne’ebé sei tulun tebes emprezáriu sira.

“Atu fasilita di’ak liután emprezáriu sira mak daudaun ne’e mós lansa ona ePayment P24 ne’ebé sei fasilita ita-nia komérsiu sira, katak bainhira sira halo importasaun dokumentu sira hatama loos hotu ona bele selu iha sábadu ka domingu no hatudu resibu bele foti sai ona kontentór iha Portu Tíbar. Maibé sira ne’ebé prosesu tama kanál mean no kinur tenke hein ba loron serbisu nian, nune’e ekipa sei halo verifikasaun molok hasai”, nia esplika.

Atu hatene informasaun klara sobre serbisu Alféndega nian bele asesu  https://customs.gov.tl/.

Autoridade Aduaneira (Alfándega) no Asosiasaun Emprezariál Feto Timor-Leste (AEMTL) realiza diálogu hodi fahe informasaun kona-ba serbisu importasaun no esportasaun iha portu Dili ba emprezáriu feto sira iha Timor Plaza, Dili, kuarta 3 Jullu 2024. Imajen Tatoli/António Daciparu

Iha fatin hanesan, Prezidente AEMTL, Hergui Luina Fernandes Alves, realsa atividade ne’e ho objetivu fó informasaun edukativa ba membru AEMTL sira kona-ba lala’ok ka atividade komérsiu Timor-Leste, liuliu importasaun no esportasaun.

“Ita hamutuk hodi identifika problema sira ne’ebé sei sai obstákulu ba feto sira iha atividade komérsiu. Dalaruma falta informasaun no koñesimentu, entaun ita fahe informasaun fó hanoin no eduka maluk feto sira prepara aan di’ak liután iha atividade komérsiu iha Timor-Leste”, nia dehan.

Diretór Misaun USAID iha Timor-Leste, Robert Barton, hateten apoia ne’ebé sira fó ba Alfándega no AEMTL hodi realiza diálogu ne’e atu feto emprezariál hetan rekoñesimentu hodi promove sira-nia partisipasaun iha setór privadu, hodi kontribui signifikativu ba sustentabilidade ekonomika no kriasaun empregu.

“Ita investe maka’as iha komunidade komérsiu ne’ebé luan liu no iha kompromisu atu apoia kreximentu ekonómiku Timor-Leste ne’ebé inkluzivu, tanba ita-nia parseria ho organizasaun sira hanesan AEMTL asegura katak feto no grupu minoria sira iha oportunidade no apoiu ne’ebé presiza atu hetan susesu iha setór emprezariál”, nia dehan.

Autoridade Aduaneira (Alfándega) no Asosiasaun Emprezariál Feto Timor-Leste (AEMTL) realiza diálogu hodi fahe informasaun kona-ba serbisu importasaun no esportasaun iha portu Dili ba emprezáriu feto sira iha Timor Plaza, Dili, kuarta 3 Jullu 2024. Imajen Tatoli/António Daciparu

Eventu ne’e importante tanba halo diskusaun kona-ba oportunidade sira ne’ebé Timor-Leste aprezenta ona ba adezaun ba ASEAN no implementasaun akordu Organizasaun Mundiál Komérsiu (OMK). Entaun, partisipante sira fahe informasaun kona-ba oinsá dezenvolvimentu hirak-ne’e bele hasa’e sira-nia kompetitividade no kria merkadu foun ba produtu timoroan sira-nia.

USAID nia kompromisu tempu naruk ba dezenvolvimentu Timor-Leste nian mak foka liu ba hasa’e efisiénsia no transparénsia prosesu komérsiu nian tuir liafuan Autoridade Alfándega nian, “Husu atu halo komérsiu sai lalais, simples no justu liu”.

USAID nia apoiu ne’e sai importante tebes iha esforsu nasaun nian atu implementa akordu oioin ne’ebé relasiona ho OMK no servisu ba adezaun ASEAN.

USAID nia apoiu ba Timor-Leste sai hanesan esforsu ida-ne’ebé luan liu hodi promove kreximentu no dezenvolvimentu ekonómiku sustentável iha rejiaun ne’e. USAID sei kontinua fornese rekursu no espesializasaun ne’ebé presiza hodi tulun Timor-Leste atinje ninia objetivu sira atu fasilita komérsiu. USAID apoia eventu Ko’alia Komérsiu liuhusi USAID/Timor-Leste Trade Governance Activity. Atividade ne’e inklui iha Programa Governasaun Komérsiu ho orsamentu millaun $10,2 ne’ebé hala’o entre 2022 no 2025.

Grupu feto emprezariál feto ne’ebé partisipa iha eventu diálogu Ko’alia Komérsiu ne’e hamutuk 80.

Jornalista: Arminda Fonseca

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!