LAUTEIN, 09 Marsu (TATOLI) – Vise-Primeiru-ministru, ministru asuntu sosiál no ministru dezenvolvimentu rurál no abitasaun komunitáriu, Mariano Assanami Sabino, hateten, to’os ai-dila Kalifórnia – to’os husi inan-faluk ida: Madalena Rikardo, iha Lautein, tama ona iha programa dezevolvimentu rurál nune’e presiza reabilita fila-fali to’os ai-dila Kalifórnia ho fini ne’ebé loos tanba nia merkadu maka loja sira.
Assanami haktuir, uluk ai-dila ne’e huun badak no fó fuan, huun ida bele fó fuan 60 to’o 70 no iha nia merkadu maka Loja Lita Store. Depois ikusmai to’o tinan haat ona no nia komesa naruk no fuan mós la-duun ona, tanba ne’e maka ai-dila ida-ne’e tama ba programa dezevolvimentu rurál para oinsá reabilita fali fatin ida-ne’e para kuda fali nia fini loloos.
“Ita hakarak mantein sira-nia produtu ne’e kontinua no tanba iha ona merkadu no ema husu beibeik tanba ne’e maka ohin to’o iha fatin ida-ne’e atu haree situasaun sira hasoru atu bele fó fila-fali kontinuidade ba Ai-dila ne’e bele drop ba Lita Store no loja seluk ne’ebé presiza”, Vise Primeiru-Ministru, ministru asuntu sosiál no ministru dezenvolvimentu rurál no abitasaun komunitáriu, Mariano Assanami Sabino dehan, baihira hala’o vizita ba to’os Ai-dila iha Aldeia Barliu, Suku YouKisi, Postu administrativu Lautein, domingu ne’e.
Vise-Primeiru-Ministru ne’e esplika, “Ita hotu haree nia Ai-dila ida ne’e nia fuan ladun boot, tanba sira kuda fali ai-dila ne’e nia musan entaun nia isin laduun di’ak hanesan antes ne’e. Tanba ne’e, ami ko’alia ona ho to’os-na’in atu oinsá maka oferese ona fatin foun para kuda fila-fali ai-dila Kalifórnia”.
Governante ne’e hatutan, to’os-na’in sira halo ona fini maibé seidauk barak, ohin mai vizita para haree mós difikuldade asesu ba bee tanba mota sobu ona irrigasaun uluk nian no rai mós monu barak para kordena ho Ministériu Agrikultura atu halo jestaun ba bee iha fatin ne’e.
“Osan sira ne’e hanesan fundus prinsipál atu bele harii kooperativa agrikultór sira ba fila-liman sira para sira bele halo negósiu, nia konkreta ami sei halo koordenasaun ho Ministériu Agrikultura no Ministériu Dezenvolvimentu Rurál”, Antigu-ministru Agrikultura ne’e reforsa.
Vise-Primeiru-ministru, ministru asuntu sosiál no ministru dezenvolvimentu rurál no abitasaun komunitáriu, Mariano Assanami Sabino esplika katak ba dahuluk sei halo koordenasaun ho Ministériu Agrikultura bele mós taumatan liu-liu tékniku sira no karik apoiu mós hosi Ministériu dezenvolvimentu rurál no abitasaun komunitáriu tanba iha ona ema tékniku balun oinsá maka bele dezenvolve fali to’os ai-dila ida-ne’e.
Durante ne’e Ministériu asuntu sosiál no ministru dezenvolvimentu rurál no abitasaun komunitáriu, kada aldeia tau hela fundu 40 to 50 mil dolar amerikanu oinsá bele sai inísiu ba sira atu halo atividade negósiu.
Enkuantu, To’os-na’in ai-dila kalifórnia, Madalena Rikardo, esplika to’os ai-dila ne’e luan no uluk sira kuda batar no sira koko kuda ai-dila primeriu 160 no bee la iha, nune’e sira kuru bee-mota hodi rega no ai-dila ne’e nia fuan boot no nia huun bada-badak nia fuan ona. Depois sira lori ba loja no loja-na’in sira dehan ai-dila Kalifórnia ne’e di’ak no mós sosa nune’e, hanesan to’os-na’in sira komesa halo parseiru ho loja sira.
“Uluk ami kuda ho batar, tanba loja-na’in husu bei-beik entaun batar ne’e ami hasai tiha ami kuda fali deit Ai-dila”, To’os-na’in ai-dila Kalifórnia, Madalena Rikardo haktuir.
Nia hatutan, bainhira Governu liuhusi Ministériu sira ajuda hanesan to’os-na’in sira simu no la ajuda mós sei la husu. “Tanba halo to’os ai-dila ne’e ita-nia hakarak tanba liuhusi to’os ai-dila ida-ne’e maka bele selu oan sira ba eskola tanba ha’u moris ho kondisaun faluk no ho oan na’in ualu”.
Jornalista: Francisco Sony
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo
