DILI, 15 Jullu 2025 (TATOLI) – Konfederasaun Sindikatu Timor Leste (KSTL) realiza asaun greve hasoru Bank Rakyat Indonesia (BRI), hanesan protestu ida tanba hamosu diskriminasaun iha atribuisaun bónus ho baze ba dezempeñu serbisu (kinerja kerja), ne’ebé afeta ba funsionáriu timoroan kompara ho traballadór indonéziu.
Prezidente KSTL, Almério Vila Nova, esplika iha motivu rua husi asaun greve: dahuluk, funsionáriu timoroan sente diskriminadu tanba la hetan bónus ba dezempeñu, tanba atribui de’it ba traballadór sira husi Indonézia durante tinan haat; daruak, jerente BRI iha Timor-Leste hakotu relasaun serbisu ho reprezentante funsionáriu ne’ebé hanesan pontu fokál hodi buka solusaun sobre kesta bónus ne’e.
“Asaun greve ohin importante, tanba durante tinan haat traballadór sira hato’o ona keixa ba parte relevante. KSTL koko halo ona negosiasaun dezde tinan kotuk ho Jerente BRI, maibé laiha solusaun. Ohin, ita halo asaun greve atu Jerente BRI rezolve problema sira ne’e”, Almério Vila Nova hateten iha Kolmera, ohin.
Dirijente ne’e salienta katak bónus ne’e iha papél importante iha motivasaun ba traballadór sira, insentiva sira atu kontribui lukru ba banku ne’e rasik.
“Traballadór timoroan iha direitu hanesan ho traballadór husi indonéziu. Ita-nia traballadór sira buka kliente barak, hatama lukru barak ba banku, maibé la hetan [bónus]. Ida-ne’e ami la simu, konsidera hanesan krime. Laiha solusaun mak ami kontinua halo greve ne’e to’o hetan solusaun”, Almério reforsa.
Tuir nia, Jerente BRI hapara traballadór timoroan ida tanba fó sai segredu banku nian liga ba problema bónus ne’e. “Sira hetan dokumentu bónus ne’e husi Indonézia. Ida-ne’e dezisaun husi Indonézia tanba dokumentu ne’ebé sira hetan la’ós kategoria segredu, maibé ne’e desizaun”, nia salienta.
Hodi esplika asaun greve ne’e hala’o bazeia ba Konstituisaun RDTL, artigu 51 kona-ba direitu greve, no artigu 52 sobre liberdade sindikatu, lei númeru 05/2012 kona-ba greve no lei Organizasaun Internasionál Traballu (OIT) iha artigu 87.
“Ami-nia ezijénsia mak Jerente BRI tenke emprega fali ita-nia traballadór timoroan ida ne’ebé sira hapara kontratu no fó bónus ba traballadór tenke hanesan”, subliña.
Iha fatin hanesan, porta-vós no traballadór timoroan iha BRI, ne’ebé banku hapara nia kontratu, Raimundo de Araújo, hateten sira halo asaun ne’e tanba lahetan solusaun ba problema bónus ne’e.
“Bónus ne’ebé ami atu hetan bazeia ba ami-nia avaliasaun dezempeñu kada fulan neen. Ezemplu, ha’u-nia saláriu kada fulan $555, entaun atu hetan bónus bazeia ba dezempeñu ne’e $5X husi saláriu no muito bom ne’e $10X. Maibé ida-ne’e la aplika ba ami, ba de’it funsionáriu husi Indonézia dezde 2021. Bónus selu kada tinan dala ida”, nia dehan.
Funsionáriu timoroan 19 mak halo asaun greve hamutuk ho KSTL. Maski asaun la’o traballadór balun kontinua serbisu fó atendimentu ba públiku.
Jornalista sira tenta atu hasoru Jerente BRI, maibé nia parte lakohi fó komentáriu ho razaun okupadu ho serbisu.
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora
