iklan

HEADLINE, POLÍTIKA

Konstrusaun infraestrutura edukativa presiza garante asesibilidade universál – rekomendasaun PN

Konstrusaun infraestrutura edukativa presiza garante asesibilidade universál – rekomendasaun PN

Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Fernanda Lay, lidera diskusaun jeneralidade ba Proposta-Lei OJE 2026, loron dahuluk nian, iha Sala Plenária Parlamentu Nasionál, Kuarta (05/10/2025). Imajén TATOLI/António Daciparu.

DILI, 05 Novembru 2025 (TATOLI)-Komisaun C ba Asuntu Finansa Públika iha Parlamentu Nasionál rekomenda ba Governu atu presta atensaun ba konstrusaun infraestrutura edukativa hodi garante asesibilidade universál, iha ámbitu diskusaun proposta Orsamentu Jerál Estadu 2026, iha faze jeneralidade nian.

Relatora Komisaun C, Aliança da Conceição Araújo, dehan relatóriu komisaun konsidera foku Fundu Infraestrutura iha edukasaun no formasaun ba 2026, inklui reabilitasaun eskola 78, konstrusaun sentru formasaun haat no avansu universidade Aileu.

“Komisaun rekomenda projetu sira inkorpora obrigatóriu padraun mínimu, dezde faze planeamentu [to’o implementasaun obra] atu garante asesibilidade universál, no permite asesu ema ho defisiénsia”, dehan.

Aleinde ne’e, integrasaun enerjia solár iha konstrusaun ho objetivu redús kustu no sustentabilidade ambientál, instalasaun konetividade dijitál iha ensinu no formasaun moderna.

Iha parte seluk, Komisaun konsidera avansu pozitivu sira ne’ebé observa iha setór edukasaun iha 2025, hanesan kobertura edukasaun primária besik universál 100%, espansaun edukasaun multilingue, hametin merenda eskolár, no kriasaun jardín infánsia edukasionál 400. “Maibé, rekoñese deskoberta séria katak 70% husi estudante klase dahuluk, labele lee lia-fuan sira hatudu falla estruturál krítiku sira iha aprendizajen báziku”, salienta.

Hodi rekomenda ba Governu atu fó prioridade ba implementasaun imediata planu nasionál ida ba alfabetizasaun bázika no kualidade pedagójika, atu rezolve falla estruturál sira iha baze aprendizajen nian, lansa programa remediál intensivu ida ne’ebé foka ba leitura no hakerek ba alunu sira iha tinan dahuluk sira, hodi garante katak ensinu métodu fóniku ka métodu leitura ne’ebé efetivu liu mak materiál ensinu no reforsa ne’ebé adekuadu.

Halo revizaun no hametin programa formasaun inisiál no kontínua ba manorin sira hodi haree liu ba metodolojia ensinu primáriu nian, hodi garante apoiu pedagójiku sistemátiku ba manorin sira iha serbisu.

“Ikus liu, implementa medida sira hodi hatán ba disparidade territoriál no hametin jestaun eskolár, hodi dirije rekursu barak liután ba área sira ne’ebé hetan dezafiu liu, nune’e bele transforma kobertura ba aprendizajen efetivu”, nia hato’o.

Notísia relevante: https://tatoli.tl/2025/10/09/proposta-oje-2026-governu-prevee-millaun-301-7-iha-fundu-infraestrutura/

Jornalista: Nelson de Sousa

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!