iklan

EKONOMIA, OEKUSI

PA RAEOA sei propoin fundu espesiál rihun $500 ba Programa Empreendedorizmu

PA RAEOA sei propoin fundu espesiál rihun $500 ba Programa Empreendedorizmu

Prezidente Autoridade RAEOA, Régio da Cruz Salu. Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini

OEKUSI, 26 Fevereiru 2026 (TATOLI) – Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), Régio da Cruz Salu, kompromete katak iha tempu-badak sei aprezenta Programa Movimentu Empreendedorimzu ba Governu Sentrál liuhusi Ministériu Finansa, atu propoin fundu espesiál ida ho nia valór rihun $500 hodi finansia programa empreendedorizmu ne’e.

Tuir nia, tanba fundu espesiál ba programa empreendedorizmu sosiál no dezenvolvimentu ekonómia ne’e, sei mai husi fonte tolu, primeiru mai husi Governu rasik liuhusi Autoridade RAEOA, daruak husi ko-finansiamentu terseiru mai husi kontra partida.

“Tinan ne’e ita sei propoin fundu espesiál ba Programa Movimentu Empreendedorizmu tuir kompromisu Governu atu harii uluk fundu ne’e rihun $500, ita sei tenta, horsehik ha’u mós ko’alia ona Ministra Finansa, katak tempu badak ami sei hato’o ami-nia aprezentasaun kona-ba nesesidade atu inisía programa ne’e,” nia hateten ba Ajénsia Tatoli iha Oekusi, ohin.

Notísia relevante:RAEOA sei inísia programa ‘Movimentu Empreendedorizmu’ iha 2026 ho objetivu lima

Autoridade Oekusi-oan ne’e, esplika, kona-ba kontra partida ho ko-finansiamentu, bele dehan ezemplu, investidór sira iha  obrigasaun ba korporations sosiu responsability, bele tau iha special fund ne’e, nune’e investidór sira bele hetan ita-nia pedidu katak, presiza fundu atu apoia sentru ekonómia ida, ema hakarak haki’ak de’it, transforma karau ten ba fali adubu indústria ida mosu, entaun tau fundu depois implementa bazeia evidénsia ruma.

Tuir nia, ida-ne’e mekanizmu atu asegura fonte finansiamentu, poténsia no posibilidade iha, maibé ita tenke tau hamutuk iha plataforma pur lei, no daudaun ne’e asesór juridíku sira elabora hela esbosu ida atu aprezenta ba Konsellu Administrasaun Fundu Espesiál Dezenvolvimentu (FED).

“Ha’u asesór juridíku sira, prepara hela esbosu lei ida, ami sei aprezenta bai ha Governu Sentrál liuhusi Ministra Finansa liuliu Konsellu Administrasaun FED, ho Autoridade RAEOA atu halo deliberasaun ida, lori ba iha ne’ebá, depois ita pronúnsia fundu ne’e, kualker apoia empreendedorizmu tenki tama iha konta special fund ne’e,” nia hateten.

Notísia relevante:Programa Movimentu Empreendedorizmu, Xanana: Reziliente mak save ba susesu Oekusi

Antes ne’e, Prezidente Autoridade RAEOA ne’e, aprezenta ona konseitu Programa Movimentu Empreendedorizmu ba Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, ho objetivu prinsipál lima atu finsia investimentu lokál sira iha Oekusi.

Durasaun ba programa ne’e tinan lima, hahú 2026 to’o 2030, ho nia intensaun atu re-organiza an hodi la’o hamutuk dezenvolvole ekonómia merkadu Oekusi Ambeno ne’ebé reziliénte.

Objetivu ba programa Movimentu Empreendedorizmu ne’e, iha pontu prioridade lima, mak hanesan, primeiru atu insentiva investimentu lokál ne’ebé produtivu iha setór estratejiku sira hanesan agrikultura, pekuária, peska, akikultura no agro-indústria, ospitalidade, no indústria kiik, mikro no médiu.

Objetivu daruak, atu haforsa empreendedorizmu sosiál no kooperativu hodi fó apoiu ba kooperativa sira, ho mós kolaborasaun husi Credit Unions, ROMANSA no UBSP.

Objetivu datoluk kria oportunidade empregu no rendimentu sustentavél ba komunidade sira.

Objetivu dahaat atu promove asesu ba finansiamentu liuhosi mekanizmu sira-neʼebé estabelese legalmente, no mós liuhosi kria ka hametin sistema garantia kréditu lokál, no objetivu ikusliu atu apoia formasaun téknika, inovasaun, no transferénsia koñesimentu iha setor produtivu sira

Notísia relevante:Autoridade RAEOA konvida DIT integra aan iha Programa empreendedorizmu dezenvolve turizmu

Aleinde ne’e, iha mós nia kompenente sira ba programa Movimentu Empreendedorizmu Oekusi iha sia:

  1. Primeiru mobilizasaun no investimentu komunidade hodi hasa’e konsiénsia formasaun ba komunidade sira no setor privadu lokál ba investimentu produtivu.
  2. Infraestrutura ba haki’ak animal, agrikultura no peska, konstrusaun ba estrutura haki’ak karau, fahi, bibi, manu no balada seluk tan,
  3. Indústria de abate e transformação-criação de matadouros e unidades de transformação de produtos cárneos e agrícolas.
  4. Loja agrikola no sentru manutensaun, instalasaun loja agríkola no ofisina apoiu tékniku,
  5. Distribuisaun produtu agrikola, organiza redi marketing nian ba merkadu lokál, nasionál no internasionál.
  6. Fornesimentu ba instituisaun Estadu sira, hodi kanaliza produtu agrikola no pekuária ba programa publiku hanesan merenda eskolár, ospitál, fornese ba F-FDTL no PNTL no instituisaun seluk tan.
  7. Eskema garantia kréditu, atu kria fundu garantia ida hodi apoia operasaun sira ho eskala mikro, ki’ik no médiu.
  8. Atividade treinamentu no estudu-hala’o semináriu, workshop, peskiza, no estudu komparativu
  9. Kooperasaun no dezenvolvimentu sustentável-estabelese parseria estratéjiku lokál, nasional, no internasional ba dezenvolvimentu inkluzivu.

Notísia relevante:Kooperativa ba peskadór Oekusi sai prioridade mós ba Programa Movimentu Empreendedorizmu

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!