DILI, 23 Juñu 2026 (TATOLI)–Embaixadór no reprezentante diplomátiku sira hosi nasaun oioin hato’o omenajen ba Antigu Prezidente Repúblika, Francisco Guterres “Lú Olo” no konsidera katak eis gerrilleiru ne’e nu’udár figura istórika ne’ebé iha papél signifikativu hodi luta ba independénsia no dezenvolvimentu nasaun nian.
Embaixadora Nova Zelándia iha Timor-Leste, Helen Tunnah, hateten Lú Olo nia falesimentu sai hanesan lakon boot ida ba nia família, kolega sira no povu Timor hotu-hotu.

“Lori Governu Nova Zelándia nia naran ami hato’o kondolénsia profunda ba família hosi Francisco Guterres ‘Lú Olo’. Ne’e hanesan momentu ida-ne’ebé triste tebes ba nia família, maibé mós ba nia kolega no ba povu Timor-Leste,” nia dehan ba TATOLI hafoin presta omenajen iha Rezidénsia Faról, Dili, Tersa ne’e.
Tuir Helen Tunnah, Lú Olo nia jornada moris reflete dedikasaun estraordinária ba-nia povu no Estadu.
“Nia serbí nia povu hahú hosi luta ba independénsia. Hafoin-ne’e hanesan polítiku ida no Prezidente Timor-Leste, ninia moris no karreira hanesan testamentu ida ba nia-devosaun no dedikasaun ba povu Timor-Leste,” nia subliña.
Entretantu, Yuki Sakai, Adjuntu Xefe Misaun Embaixada Japaun iha Timor-Leste hato’o mós sentida kondolénsia profunda ba eis Xefe Estadu ne’e nia falesimentu.
Yuki Lembra enkontru ida entre Lú Olo ho Ministru Negósiu Estranjeiru Japaun nian, Taro Kono, durante vizita ida ba Timor-Leste iha tinan 2018.

“Ami sente triste tebes bainhira rona notísia kona-ba Antigu Prezidente Repúblika, Lú Olo nia falesimentu. Nia hanesan eroi ida-ne’ebé fó kontribuisaun signifikativa ba nasaun ida-ne’e, liuliu iha períodu rezisténsia nian,” nia hatete.
Yuki Sakai hatutan Lú Olo nia servisu no sakrifísiu sei kontinua lembra husi povu Timor-Leste no Timor-Leste nia belun internasionál sira. “Ami hein katak nia deskansa ho hakmatek,” nia tenik.
Nune’e mós, Embaixadór Kamboja iha Timor-Leste, Chun Sovannarith, hato’o nia sentimentu triste, hodi bolu Lú Olo nu’udár figura ida-ne’ebé folin boot liu iha istória Timor-Leste nian.
“Lori Embaixada Kamboja nia naran, ami hato’o ami-nia tristeza kle’an, kondolénsia, no simpatia ba família, povu no Governu Timor-Leste ba Maktoban Prezidente Lú Olo,” nia informa.
Tuir Chun Sovannarith, Lú Olo nia legadu servisu nian sei inspira nafatin jerasaun sira iha futuru.
“Nia hanesan figura ida-ne’ebé proeminiente no folin liu iha istória Timor-Leste nian. Ami-nia orasaun hamutuk ho nia família, povu no Governu Timor-Leste nian, atu nia deskansa iha dame no nia legadu servisu nian kontinua inspira dame no demokrasia,” nia hateten.
Aleinde ne’e, Nova Zelándia, Japaun, no Kamboja, embaixadór balun no reprezentante diplomátiku sira seluk ne’ebé servisu iha Dili mós marka prezensa hodi fó omenajen ba saudozu Lú Olo. Sira mai hosi Kuba, Repúblika Demokrátika Árabe Sarawi, Angola, Xina, Austrália, Tailándia, Filipina, Brazíl, Uniaun Europeia, Portugál, Koreia-Súl, Singapura, Índia, Estadu Unidu, Vatikanu, Brunei Darussalam, Indonézia, Malázia no Vietname.
Prezensa diplomata sira-ne’e reflete apresiasaun komunidade internasionál nian ba Lú Olo, ne’ebé koñesidu la’ós de’it nu’udár kombatente libertasaun maibé mós nu’udár líder ida-ne’ebé hala’o papél signifikativu hodi hametin demokrasia, pás no relasaun amizade entre Timor-Leste no nasaun oioin iha mundu tomak.
Ba nasaun belun sira, Francisco Guterres nia naran “Lú Olo” sei gravadu nafatin nu’udár figura istórika ne’ebé dedika nia moris ba nasaun nia luta no ba avansu Timor-Leste nian.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade




