iklan

JUSTISA, HEADLINE

Governu hato’o pozisaun kona-ba krime online scam iha Timor-Leste

Governu hato’o pozisaun kona-ba krime online scam iha Timor-Leste

Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes. Imajen TATOLI/Francisco Sony

DILI, 15 Jullu 2026 (TATOLI)Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes, hateten, Governu latolera krime ilísitu hanesan online scam iha Timor-Leste.

“Govemu reafirma katak Timor-Leste sei la tolera utilizasaun territóriu nasionál ba atividade kriminál trans-nasionál, inklui fraude eletrónika, burla online, lavagem osan, tráfiku ema, ka forma seluk husi krime organizadu ne’ebé viola lei no ameasa soberania no interrese nasionál,” Sekretáriu Estadu Expedito Dias hateten liuhusi Konferénsia Imprensa ne’ebé hala’o iha Palásiu Governu, Kuarta ne’e.

Nia dehan, operasaun ne’ebé Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) no Polísia Sientífika Investidasaun Kriminál (PCIC, sigla portugéz) hatudu kompromisu forte instituisaun seguransa sira atu garante aplikasaun lei ho rigór, respeita direitu umanu no prinsípiu Estadu Direitu Demokrátiku.

“Governu enkoraja PNTL atu kontinua serbisu hamutuk ho Ministériu Públiku, Autoridade Judisiál, Servisu Migrasaun, Unidade Intelijénsia, Finanseira no parseiru internasionál sira hodi investiga no lori responsável sira ba prosesu judisiál tuir lei,” nia akresenta.

Notísia relevante : Tribunál aplika medida rua ba arguidu na’in-96 kazu online scam iha Bebonuk

Governante ne’e mós husu sidadaun hotu atu kolabora ho autoridade sira liuhusi fó informasaun kona-ba atividade suspeita ilegál no la envolve-an iha atividade ne’ebé bele prejudika komunidade no nasaun.

“Kolaborasaun entre povu no autoridade mak elementu importante atu hametin seguransa no ukun di’ak,” Governante ne’e reforsa.

Sekretáriu Estadu refere ba sidadaun estranjeiru sira ne’ebé hela no serbisu iha Timor-Leste, Governu reafirma katak ema hotu ne’ebé kumpre lei sei simu protesaun no tratamentu hanesan tuir Konstituisaun no lei vigór. Maibé, Governu sei foti medida legál no rigorozu tuir lei nasionál no obrigasaun internasioná sira ba ema ne’ebé utiliza Timor-Leste nu’udar fatin atu halo atividade ilegál.

“Governu kontinua komprometidu atu fortalese kapasidade instituisaun seguransa no justisa, hasa’e kooperasaun internasionál no dezenvolve mekanizmu preventivu atu Timor-Leste sai nasaun ida ne’ebé seguru, estável no livre husi atividade kriminál organizadu,” nia reforsa.

Governante ne’e dehan, Sekretaria Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS) lori Governu nia naran konvida meius komunikasaun sosiál no komunidade tomak atu fó apoiu ba esforsu autoridade sira, liuhusi disemina informasaun loos no evita espalla informasaun ne’ebé seidauk konfirmadu, atu nune’e bele mantein konfiansa públika no estabilidade nasionál.

Tuir dadus ne’ebé iha, liuhusi operasaun ne’ebé halo husi Autoridade Seguransa, iha loron 27 Setembru 2025 ekipa kunjunta ne’ebe lidera husi PCIC asegura ema ne’ebé suspeitadu iha atividade ilísitu online call center iha Otél Oepun Oekusi no husi kazu ne’e Tribunál aplika Prizaun Preventiva ba suspeitu na’in-neen.

Iha 13 Novembru 2025, Autoridade Segura detein sidadaun Xina na’in-hitu iha Lotaria Dragon no Governu taka kada atvidade Lotaria Dragon, prosesu Judisiál, Tribunál aplika Termu Identidade Rezidénsia (TIR), Aprezentasaun Períodika (AP) no Medida Kausaun.

Nune’e, iha loron tuir mai PNTL asengura detein suspeitu na’in-11 iha Jita Plaza no Loja ida iha área Kolmera. Ba kazu ida-ne’e, Tribunál aplika TIR, AP no Medida Kausaun.

Iha 26 Juñu 2025, PNTL detein tan suspeitu hamutuk na’in-61 liuhusi operasaun ida iha Tibar, husi totál ne’e, Tribunál aplika Prizaun Preventiva ba arguldu ida ha inisiál D, enkuantu restante na’in 60 aplika TIR, AP no Proibisaun Auzénsia.

Iha loron 8 Jullu 2025, PCIC detain ema hamutuk na’in-110 liga ba kazu online scam, no husi ne’e prosesu kriminál avansa be ema na’in- 96 no iha loron hanesan Polísia detein tan suspeitu hamutuk na’in-53, kompostu husi Manleuana na’in-29 no Metiaut na’in-24. Prosesu judisiál ba kazu hirak ne’e ramata ona.

Iha 13 Jullu 2026, Autoridade Seguransa hala’o operasaun iha Ulmera, Likisá no Kampung Baru, Komoru, asegura suspeitu hamutuk na’in-90, kompostu husi sidadaun Indonézia na’in-76 no sidadaun Xina na’in-14. To’o agora, iha hela prosesu identifikasaun no invatigasaun sei la’o.

Durante operasaun sira hotu, PNTL no PCIC konsege asegura ema hamutuk na’in-342 ne’ebé suspeitu envolve iha atividade online scam no call center ilegál. To’o oras ne’e, arguidu sira hetan medida Prizaun Preventiva, sujeitu ba medida koasaun seluk tuir desizaun Tribunál.

Jornalista     : Natalino Costa

Editora          : Julia Chatarina

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!