DILI, 08 outubru 2021 (TATOLI)—Sala Situasaun, Sentru Integradu Jestaun Krize (SIJK), rejista, pozitivu 18 rekuperadu 34, no kazu ativu 279.
“Kazu foun ohin 18, hosi Dili na’in sia, no munisípiu seluk hamutuk na’in sia, ne’ebé kompostu hosi mane 10, feto ualu,” Koordenadór Forsa-Tarefa ba Prevensaun no Mitigasaun, Rui Maria de Araújo hateten liuhosi komunikadu, sesta ne’e.
Hosi totál kazu detetadu foun ohin, ho idade 20 : 1 (5%) ho idade entre tinan 12-59 na’in 19 (95%), idade 60 la iha. Husi kazu detetadu foun ohin lima kazu ka 25% sintomátiku (hatudu sintoma).
Kumulativu kazu konfirmadu sura hosi 21 marsu 2020 to’o 08 outubru 2021 hamutuk 19.651. Hosi horisehik mai ohin, teste ne’ebé Laboratóriu Nasionál Saúde halo hamutuk 70, PCR, ho detallu hanesan vijilánsia sentinela la iha, rastreiu ba kontaktu ka contact tracing hitu, Rastreiu Aleatóriu ka random screening na’in 60 viájen internasionál la iha, follow up iha kuarentena na’in tolu.
Totál teste PCR ne’ebé halo horisehik 07 outubru iha munisípiu-sira seluk, RAEOA no HNGV hamutuk 171, ho detalla hanesan Maubisse lima, Maliana 15, Viqueque tolu, Suai 14, Baucau 90, Ermera ida, RAEOA 16, HNGV 67, Lospalos tolu.
Totál doze vasina ne’ebé fó ona ba populasaun elijível tinan 18 ba leten, to’o ohin dader 10h00, loron 08 outubru tuir sistema informasaun Saúde iha Ministériu Saúde totál kumulativu 1ª doze iha Dili (79,2%). Totál kumulativu 2ª doze iha Dili (69,8%). Ema ne’ebé simu ona vasina doze dahuluk iha Timor-Leste (63,4%). No, simu ona doze daruak (40,0%).
Atu bele hatene surtu ida ninia evolusaun no mós surtu ne’e aumenta ka diminui, indikadór seluk ne’ebé matenek-na’in epidemiolojia nian uza, maka insidénsia.
Konvensionalmente, insidénsia sukat totál kazu foun kada loron pur mil abitante, no hatudu risku ne’ebé populasaun iha atu hetan da’et moras ida.
Hosi insidénsia COVID-19 iha Timor-Leste, durante loron hitu ikus maka 1,3/100 mil abitante, enkuantu ba deit munisípiu Dili 2,1/100 mil abitantes.
Ohin, Baucau iha insidénsia 4,4/100 mil abitante, RAEOA iha insidénsia 2,0/100 mil. Dadus iha leten hatudu katak insidénsia munisípiu Dili, munisípiu Baucau no RAEOA tuir-tuir malu aas-liu, iha Timor-Leste laran tomak hatudu risku aas-liu, atu populasaun hetan da’et, no hada’et tutan virus SARS-CoV-2, iha komunidade nia le’et.
Iha loron 08 outubru de 2021, izolamentu Vera Cruz, Lahane, HNGV no fatin seluk iha territóriu laran tomak, halo tratamentu ospitalizadu ba kazu detetadu pozitivu na’in 22, ho detalle hanesan grave hamutuk na’in tolu, na’in rua uza ventiladór, na’in ida uza oksijéniu. Moderadu hamutuk ema na’in neen. Kaman ema na’in hamutuk 13.
Informa bá públiku katak hahú 30 setembru 2022, Governu hakotu ona serka sanitária iha munisípiu Dili. Nune’e, sidadaun sira bele ona sirkula livremente sai/ka tama munisípiu Dili, maibé tenki nafatin kumpri regra prevensaun & ijiéne pesoál hanesan uza máskara, fase-liman bebeik ho bee no sabaun ka ho dezinfetante ruma, mantein distánsia mínimu metru ida ho balun, evita halibur malu barak.
Aproveita hato’o mós ba públiku katak, fatin atu halo teste PCR maka hanesan bainhira sente moras isin-manas, me’ar, kakorok moras ka sintoma seluktan bele ba konsulta iha Sentru Saúde ne’ebé besik. Bainhira sente katak sai kontaktu-besik ba ema ruma ne’ebé detetau pozitivu ona, no seidauk hetan kontaktu husi ekipa konjunta saúde bele liga ba númeru 119 atu organiza oinsá foti swab.
Ba populasaun iha Timor-Leste laran tomak, maski karik simu ona vasina, favór respeita nafatin regra prevensaun no ijiéne individuál, ne’ebé Governu hatuur ona, atu prevene moras COVID-19 da’et ba mai. Regra sira ne’e, hanesan ita hotu hatene ona, maka uza máskara fase-liman beibeik ho sabaun ka dezinfetante ruma evita kose-liman ba matan, inus ho ibun bainhira kumprimenta malu, la presiza ka’er-liman, bensa-liman, rei-malu ka haku’ak-malu,evita halibur-malu barak hamriik ka tur dook husi ema seluk, mínimu metru ida ho balun.
Jornalista: Felicidade Ximenes
Editór: Rafy Belo





