DILI, 22 dezembru 2022 (TATOLI)–-Market Development Facility (MDF) hosi Austrália fasilita Ajénsia Promosaun Investimentu no Esportasaun, Institutu Públiku (TradeInvest, I.P Timor-Leste) hodi dezenvolve guiaun esportadór via online iha Timor-Leste.
Diretór Diresaun promosaun Esportasaun TradeInveste, Décio Ribeiro Sarmento, konsidera presiza dezenvolve guia esportadór tanba misaun ajénsia ne’e maka fó dalan fasil ba investidór no esportadór sira halo negósiu iha Timor-Leste, ne’ebé ho objetivu ne’e maka dezenvolve guia esportadór hodi implementa guia investimentu ne’ebé mak dezenvolve ona iha tinan 2017 no dadaun iha prosesu revizaun.
“Entaun guia esportadór komplementa guia investimentu ne’ebé TradeInvest dezenvolve ona. Tanba sá mak dezenvolve guia esportadór, ida-ne’e mós referénsia hosi nasaun seluk hatudu katak kompeténsia prinsipál hosi ajénsia ho omologu TradeInvest Timor-Leste maka atu dezenvolve mós guia esportadór no guia investimentu atubele promove no fasilita investimentu privadu no esportasaun,” Diretór esplika hafoin lansa guiaun iha salaun TradeInvest Timor-Leste, Colmera, kinta ne’e.
Notísia relevante: Tradelnvest ho MDF promove diálogu kona-ba komérsiu no esportasaun
Enkuantu, objetivu prinsipál hosi guia esportadór atu orienta esportadór no importadór asesu ba informasaun no ajuda empreza sira bele komprende jere dalan ba esportasaun, fornese informasaun klaru kona-ba rekezitu ba esportasaun no importasaun, inklui fó informasaun kona-ba servisu lojístika ba esportasaun no detallu kontaktu hosi setór públiku ka ajénsia públiku sira ne’ebé halo atividade komérsiu iha rai-laran.
Guia esportadór ne’e aliña ho mata-dalan padraun internasionál ne’ebé kabe iha Autoridade Provizória Nasaun Unida Kamodia (UNTAC) iha medida no abordajen, inklui aplikasaun servisu fasilita komérsiu dijitalizasaun, ne’ebé hatudu esforsu Timor-Leste utiliza sistema dijitalizasaun ne’ebé apar ho sistema ne’ebé aplika iha Asosiasaun País Sudeste Aziátiku (ASEAN, sigla inglés) no Organizasaun Mundiál Komérsiu (WTO, sigla inglés) tanba daudaun Timor-Leste iha prosesu atu adere ba organizasaun rua ne’e, tanba ne’e hatudu hela esforsu atubele utiliza sistema dijitalizasaun.
“Ita hotu hatene prosesu hirak ne’e hahú iha tinan 2021, liuhosi apoia fundu hosi Governu Austrália, enkuantu TradeInvest Timor-Leste dezenvolve ona mata-dalan komprensivu hamutuk ho komisaun servisu tékniku kompostu hosi reprezentante setór privadu no públiku, nune’e ohin hakat ba etapa importante maka atualiza aprosimasaun dijitál hodi bele fasilita informasaun ba parte hotu,” nia akresenta.
Nune’e mós, Diretór Ezekutivu MDF, Drew Jhonson, agradese ba kolaborasaun hosi parte hotu hodi dezenvolve guiaun ne’e.
“Ha’u hakarak hato’o agradesimentu ba kolaborasaun di’ak hosi parte hotu, liuliu TradeInvest Timor-Leste. Ita hotu hamutuk kontribui ba kresimentu ekonomia no dezenvolvimentu Timor-Leste,” nia dehan.
Serimónia lansamentu ne’e partisipa hosi Ministru Koordenadór Asuntu Ekonómiku, Joaquim Amaral, Diretór Ezekutivu TradeInvest Timor-Leste, Arcanjo da Silva, inklui emprezáriu nasionál no estranjeiru balun.
Jornalista : Antónia Gusmão
Editora : Julia Chatarina




