DILI, 09 janeiru 2024 (TATOLI)-Deputadu husi bankada FRETILIN, segunda (8 janeiru 2023) lorokraik, tun direta ba iha Ospitál Nasionál Guido Valedares (HNGV, siglá portugés) hodi observa difikuldade sira-ne’ebé daudaun ne’e HNGV hasoru.
Notísia Relevante: Profisionál Saúde 2.256 kontratu konklui no MS foin rekruta no sei simu 229
“Horisehik lorokraik, ami deputadu reprezentasaun hosi bankada FRETILIN rasik mak ba. Tanba, rona no akompaña reklamasaun no informasaun sira-ne’ebé sai iha mídia sosiál no mós simu hosi sidadaun lubun ida kona-ba difikuldade sira ospitál agora hasoru kona-ba aimoruk, funsionáriu atu bele fó asisténsia ba ita-nia pasiente sira iha ospitál,” Deputada bankada FRETILIN, Nurima Alkatiri, hateten ba jornalista sira iha uma fukun PN, tersa ne’e.
Notísia Relevante: Postu Saúde haat iha Bobonaro taka provizóriu
Sira-nia parte tun direta ba Hospital Nasionál Guido Valadares (HNGV) hodi bele ko’alia direta ho pasiente sira no funsionáriu balun hodi rona direta difikuldade saida mak sira hasoru.
Durante iha observasaun iha terrenu ne’e konfirma duni iha difikuldade relasiona ho falta aimoruk no iha difikuldade tanba Ministériu Saúde (MS) hapara la renova kontratu funsionáriu barak, ne’ebé agora difikulta serbisu ospitál nian hodi fó asisténsia di’ak ba pasiente sira, tanba ema menus entaun sira-nia kapasidade atu fó asisténsia agora komplikadu kompara ho uluk.
“Identifika atendimentu pasiente mínimu tanba situasaun komplikadu profisionál saúde mós menus. Ita atu ezije liután mós komplikadu uitoan tanba sira halo tuir kapasidade rekursu ne’ebé iha,” nia dehan.
Deputada hosi bankada opozizaun ne’e hateten, kona-ba falta aimoruk ne’e mezmu médiku sira iha ne’eba mak hakarak fó asisténsia, maibé laiha aimoruk atu fó ne’e mós iha komplikadu uitoan.
Iha pasiente barak ne’ebé hateten mós katak, sira atu halo de’it analiza ba raan tenke médiku sira haruka fila-fali ba li’ur tanba iha ospitál lakonsege, balun ba klínika privadu no tenke selu rasik hodi iha nia rezultadu, entaun ema-ne’ebé kbiit laek susar atu asesu ba asisténsia.
Nia preokupa, tanba iha Orsamentu Retifikativu 2023 ne’e PN aprova millaun $6 atu sosa aimoruk maibé to’o agora problema aimoruk kontinua akontese iha fasilidade saúde sira.
“Ida-ne’e halo ha’u mós konfuzu uitoan tanba horisehik kestiona iha plenária ba Vise Ministru (asuntu Parlamentár) Adérito Hugo da Costa kona-ba ida-ne’e. Vise Ministru iha plenária hato’o katak, aimoruk ne’ebé sosa to’o tiha ona, maibé la koresponde ba nesesidade sentru saúde sira nian. Entaun, ha’u mós la kompreende kritériu saida mak uza para atu bele hameno aimoruk sira mai Timor-Leste. Tanba, loloos tenke bazeia ba nesesidade ne’ebé hato’o hosi ospitál, sentru saúde no Ministériu Saúde, tan ne’e kestiona ituan prosesu tenderizaun mosu hosi ne’ebé,” nia hateten.
Aleinde iha HNGV observa identifika preokupasaun kona-ba kualidade hahan ne’ebé fó ba pasiente sira, dahuluk hahan hanesan hotu la haree ba ema-nia moras, loloos hahan ospitál tuir ema ida-idak nia moras no nesesidade nutriente ba ida-idak presiza.
Kestaun seluk, nia hateten, ijéne limpeza Hospital Nasionál Guido Valadares (HNGV) rasik mós presiza tau atensaun boot.
Aleinde haree pasiente barak liu hanesan iha ospitál entaun komplikadu uitoan profisionál saúde sira bele akompaña didi’ak ba pasiente ida-idak.
“Ida-ne’e preokupasaun boot, tanba ita-nia konstituisaun rasik hateten katak saúde públika ne’e gratuita ba povu tomak. Ida-ne’e ho intensaun garante ita-nia populasaun tomak bele iha asesu ba serbisu saúde ne’ebé ho kualidade,” nia dehan.
Maibé, serbisu saúde ne’ebé ho kualidade ezijénsia hosi Estadu atu tenke investe no fó rekursu ba saúde públiku bele la’o ho di’ak.
Tanba ne’e, haree ba situasaun ne’ebé iha bankada hakarak rekomenda ne’e dahuluk mak tenke tau saúde hanesan prioridade Governu nian la’ós Ministériu Saúde nian de’it, no hosi debate Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2024 foin lalais hare katak investimentu orsamentál ba área saúde menus, ida-ne’e preokupasaun boot.
Nune’e, bankada sei analiza didi’ak informasaun no dadus sira-ne’ebé rekolla la’ós hosi HNGV de’it maibé haree nia hun ba problema ne’e hosi ne’ebé, atu bele atua bazeia ba ida-ne’e nune’e sei bolu halo debate urjénsia ho Ministra Saúde.
Notísia Relevante: Opozisaun husu Governu solusiona lalais problema aimoruk “stock out”
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes





