DILI, 09 Maiu 2025 (TATOLI) – Vise Bankada CNRT iha Parlamentu Nasionál (PN), Patrocínio dos Reis Fernandes, hateten konstituisaun fó dalan ba opozisaun atu hato’o pedidu ba Tribunál Rekursu (TR) hodi halo fiskalizasaun abstrata ba lejizlasaun ruma.
“Tanba konstituisaun garante direitu ida-ne’e bainhira haree katak, iha diploma ruma inisiativa polítika públika ba Parlamentu Nasionál la simu, tanba maioria aprova depois la simu, bele husu ba Tribunál atu halo fiskalizasaun abstrata. Hanoin ne’e normál [hodi] ezerse nia direitu”, deputadu Patrocínio dos Reis hateten iha Parlamentu, ohin.
Nune’e, atuál Prezidente Komisaun A ne’ebé trata Asuntu Justisa no Konstitusionál hodi konsidera direitu deputadu opozisaun sira-nia hodi bele hato’o pedidu fiskalizasaun abstrata.
Lembra katak, iha loron 08 Maiu, bankada opozisaun FRETILIN no PLP submete alterasaun Lei Organizasaun Judisiária ho númeru 4/2025, 28 Abríl ba TR hodi husu fiskalizasaun abstrata, tanba bankada konsidera iha alínea 2, husi artigu 76 A husi lei referida kontra prinsípiu konstituisaun.
Deputadu bankada FRETILIN, Joaquim dos Santos ‘Boraluli, ne’ebé reprezenta opozisaun hateten katak lei ne’e iha kláuzula tranzitória fó kompeténsia ba Prezidente Repúblika atu nomeia Prezidente Tribunál Rekursu foun no bankada opozisaun konsidera norma ne’e viola Konstituisaun.
“Tanba ne’e mak ami mai husu ba Tribunál Rekursu hala’o nia knaar hanesan Supremu Tribunál atu julga norma ne’e”, nia afirma.
Maski nune’e, nia lamenta katak juis Afonso Carmona nia esperiénsia seidauk to’o tinan 20, basá akta Sesaun Estraordinária husi Konsellu Superiór Majistratura Judisiál (CSMJ, sigla portugés) ne’ebé publika iha Jornál Repúblika iha loron 29 Abríl 2009, hatudu katak iha loron 07 Abríl 2009, enkontru CSMJ tuir artigu 25 no 26 Lei nú. 08/2002, 20 Setembru, altera husi Lei n.u 11/2004, nomeia juis estajiáriu na’in-rua ba Juis Direitu husi Terseira Klase nian mak Dr. João Ribeiro no Dr. Afonso Carmona, hafoin simu pose iha loron 18 Maiu 2009, iha Tribunál Rekursu, Kaikoli.
Deputadu bankada opozisaun ne’e informa, husi 2009 to’o 2025, juis Afonso Carmona simu no hala’o knaar hanesan juíz foin tinan 16 (seidauk to’o tinan 20), tan ne’e seidauk prenxe rekizitu alterasaun Lei Organizasaun Judisiária alínea 2 husi artigu 76 A nian.
Notisiarelevante: https://tatoli.tl/2025/05/08/bankada-opozisaun-submete-alterasaun-lei-organizasaun-judisiaria-ba-tr-atu-halo-fiskalizasaun-abstrata/
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora
