DILI, 19 Agostu 2025 (TATOLI)–Vise-Primeiru Ministru (PM), Ministru Koordenadór Asuntu Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitária, Mariano ‘Asanami’ Sabino, hatete, universidade presiza konsentra no dezenvolve peskiza produtu nutritivu iha Timor-Leste.
“Ema mak sentru ba dezenvolvimentu hotu-hotu tantu edukasaun, saúde, agrikultura, infraestrutura no setór sira seluk, sira-ne’e hotu ba ema. Tanba ne’e mak iha movimentu habelár nutrisaun ne’e mak daudaun iha ona redi importante ida mak iha ensinu superiór, liuliu universidade sira. Ida-ne’e importante tebes para ita bele komesa oinsá dezenvolve, konsentra no habelár maibé mós ita halo peskiza kle’an ba ita-nia produtu nutrisaun sira ne’ebe mak ita iha,” Vise PM Asanami hato’o iha salaun Ministériu Ensinu Superiór, Siénsia no Kultura (MESSK), Kolmera, Tersa ne’e
Vise PM Asanami argumenta tan katak universidade sira tenke tau importánsia ba asuntu nutirisaun iha Timor-Leste.
“Ita-nia konsentrasaun ba dezenvolvimentu ne’e ba ema, ne’e mak ita nia foku, ita halo estrada, ita halo ponte, ita halo infrestrutura, ita halo buat hotu ninia sentru mak ba ema. Tanba ne’e mak dalaruma ita lakon tempu no lakon hanoin prioridade ba ema,” nia akresenta.
Notísia relevante : “Han ai-han nutritivu, moris saudavel”
Governante ne’e dehan tan, hahán la mai husi rejiaun sira seluk, maibé rejiaun Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN, sigla ingléz) nian. Tanba ne’e, rejiaun sira ne’ebé mak atu prodúz ai-han duni. Nune’e, razaun tama iha universidade atubele halo peskiza, edukasaun sívika no nutrisaun.
“Universidade hakarak ida-ne’e. Ita iha ona dadus ne’ebé mak ita seidauk hetan dadus seluk atu kontra, tanba foin daudaun dadus Banku Mundiál nian mak husi 47% tun ba 45% ne’ebé mak iha 2024,” nia katak.
Governante ne’e dehan, tanba ne’e mak presiza peskiza loloos no halo métodu atu foti dadus sertu liu tanba stunting la’ós de’it nia halo nutrisaun ba fíziku de’it,
“Maibé ninia utilidade ba Estadu laiha tanba kakutak ladun la’o. Entaun sai baruk-teen, nia labele halo servisu másimu kakutak kole lalais nia estuda la to’o universidade ka sekundária tanba, nia baruk ona no labele estuda ona. Ita hamutuk atu nune’e bele eduka ita-nia populasaun, eduka inan-aman no eduka joven sira. Tanba ne’e mak universidade mak fatin no atu halo peskiza ba asuntu nutirsaun nian,” Vise PM hato’o.
Nia konsidera, redi ne’e importante tebes atu hatudu responsabilidade intelektuál iha konstrusaun estadu no sai autór prinsipál atu dezenvolve ema no hodi nasaun ne’e kontinua ba oin.
Jornalista : Osória Marques
Editora : Julia Chatarina
