iklan

HEADLINE, POLÍTIKA

Projetu Lei Revoga Pensaun Mensál Vitalísia ho efeitu retroativu

Projetu Lei Revoga Pensaun Mensál Vitalísia ho efeitu retroativu

Foto TATOLI/Antonio Daciparu

DILI, 22 Setembru 2025 (TATOLI)-Projetu Lei númeru 11/VI (3a) Revoga Pensaun Mensál Vitalísia ba Deputadu no Eis-Titulár Órgaun Soberania no Providénsia sira seluk ne’e ho efeitu retroativu.

Tuir projetu lei ne’ebé bankada Governu, Partidu Kongresu Nasionál Rekonstrusaun Timorense (CNRT), Partidu Demokrátiku (PD) no opozisaun Kmanek Haburas Unidade Nasionál Timoroan (KHUNTO) aprezenta ona ba meza Parlamentu atu revoga Lei númeru 1/2007, 18 Janeiru, no Lei númeru 7/2007, 25 Jullu, altera husi lei númeru 7/2017 26 Abríl, ne’ebé estabelese Pensaun Vitalísia ho Regalia sira seluk ba Deputadu no Eis-Titulár Órgaun Soberania.

Prezente inisiativa lejislativa ho objetivu asegura sustentabilidade finansa públika no prinsípiu konstitusionál igualidade, elimina benefísiu vitalísiu no previléjiu desproporsionál atribui ba eis-titulár kargu públiku no órgaun soberania.

Ho evolusaun demokrátiku no fortalesimentu instituisaun Estadu, entende sidadaun sira ezerse funsaun públika sujeita ba regra previdensiária hanesan ho traballadór sira seluk.

“Proposta ne’e revoga dispozisaun legál ne’ebé kria pensaun vitalísia no benefísiu permanente sira seluk, ho efeitu retroativu hahú husi lejislatura dahuluk”, refere testu projetu lei ne’ebé Tatoli asesu.

Tuir projetu lei ne’e, iha ámbitu aplikasaun ba deputadu atuál no antigu deputadu, eis-titulár órgaun soberania inklui Prezidente Repúblika, Primeiru-Ministru, membru Governu, Prezidente Tribunál Superiór.

“Artigu 3 revogasaun retroativa, ne’ebé sei revoga ho efeitu retroativa dezde inísiu primeira lejislatura Parlamentu Nasionál, ba dispozisaun legál ne’ebé kria ona autoriza pensaun vitalísia ba kategória mensiona iha artigu anteriór, hapara kualkér pagamentu iha prezente no futuru”, sita husi projetu lei ne’e.

Tuir projetu lei, iha artigu 5 hateten Reembolsu sira no Efeitu Finanseiru no Materiál sira;

1. Montante sira ne’ebé simu tiha ona nu’udar pensaun vitalísia até lei ne’e tama iha vigór sei la sujeita ba reembolsu, salvaguarda ba boa-fé no seguransa jurídika.

2. Maibé, sei la iha direitu adkiriduba pagamentu sira ne’ebé kontinua, ne’ebé sei haparadefinitivamente bainhira lei ida-ne’e tama iha vigór.

3. Benefísiu materiál sira seluk hotu ne’ebé fó konsedidu iha funsaun kondisaun husi eis-deputadu ou eis-titulár órgaun soberania, inklui abitasaun ofisiál, veíkulu servisu, kondutór, eskoltu sira, kombustivel ou apoiu lojístiku sira seluk, tenke fila tomak ba Estadu ou haparakontratu respetivu imediatamente, lahó kompensasaun ruma.

No artigu 7, katak ho prezente lei tama iha vigór iha data ninia publikasaun, prodús efeitu dezde 20 Maiu 2002.

Regulamentasaun Governu sei aprova iha prazu másimu loron 30, hafoin publikasaun prezente lei, norma regulamentár nesesáriu ba ninia ezekusaun plena.

Notísia relevante: https://tatoli.tl/2025/09/19/bankada-tolu-aprezenta-projetu-lei-halakon-pensaun-vitalisia/

Jornalista: Nelson de Sousa

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!