OEKUSI, 02 Outubru 2025 (TATOLI) – Amu Vigario Foranho Vigararia Oekusi, Atuál Padre Paroko Nossa Senhora do Rosário Numbei, Carlos de Deus, rekomenda ba Autoridade Rejiaun Administrativa Espsiál Oekusi Ambeno (RAEOA) hamutuk ho Koordenadór Zona Ekonomia Espesiál Dezenvolvimentu Oekusi Ambeno (ZEEDOA) hodi muda konstrusaun otél ne’ebé empreza estranjeiru ida konstrui besik iha monumentu Lifau tanba futuru sei estraga imajen fatin sagradu ne’e.
Notísia relevante:Konstrusaun otél besik monumentu Lifau, Dom Virgílio: “Ita preokupa uitoan”
Saserdote ne’e rekomenda tanba misaun relijiaun Katólika tama iha Timor-Leste, hahú husi Lifau tanba ne’e nu’udar sarani Oekusi-oan tenke orgullu hodi konserva, prezerva nu’udar odamatan kristianizmu tama Timor-Leste iha tinan-500 liubá.
“Husu ba autoridade sira liu-liu ba Prezidente Autoridade RAEOA ho Koordenadór ZEEDOA inklui Xefe Suku na’in-20, tuur hamutuk hodi tau mós atensaun ba fatin istóriku Lifau, tanba ita haree daudaun iha sorin-sorin, lahatene saida mak akontese ita lahatene, ha’u kaer fila-fali Amo Kardeál nia liafuan, katak karik buat sira-ne’e, halo otél besik iha odamatan Lifau, to’o ikus halo buat di’ak ba ema hotu nian, ita simu. Maibé, kuandu halo mak ba buat seluk, ita presiza tuur hamutuk atu haree lisuk, sei bele muda ba fatin seluk,” Padre Carlos solisita iha Monumentu Lifau, ohin.
Ida-ne’e mak Amu Kardeál nia liafuan hameno hela mai ita nu’udar Atoni Oekusi-oan, liu-liu ba Prezidente Autoridade RAEOA ho estrutura tomak, atu haree ba dezenvolvimentu ne’e, tanba Lifau ita hotu nian, Timor-Leste nian hotu, tenke konserva no prezerva no tau matan, no ita hotu nia responsabilidade tomak.
“Dezenvolvimentu, sim, ita hotu hakarak dezenvolvimentu, maibé ita buka atu dezenvolve dezenvolvimentu ida-ne’ebé, bele fó mós benefísiu no lukru ba ema hotu nia hakarak, labele sai de’it interrese ba ema ida ka rua nia hakaran de’it,” amu hateten.
Tanba ne’e, autoridade relijioza ne’e rekomenda ba makaer ukun ka ukun na’in-sira, bainhira atu halo dezenvolvimentu ruma, iha resintu monumentu Lifau, presiza iha koordenasaun diálogu hamutuk ho lia-na’in sira no xefe suku 20 inklui igreja Katólika.
“Ha’u-nia lia-menon de’it ba Prezidente Autoridade RAEOA ho autoridade sira hotu, atu halo dezenvolvimentu ruma iha odamatan Lifau, prezisa tuur hamutuk ho lideransa lokál sira, Igreja, ita tuur hamutuk ko’alia hamutuk lai depois mak ita harii buat ruma iha resintu Lifau, tanba husi Lifau mak alastra relijiaun Katólika ba iha Timor laran tomak, tan ne’e, ba ita Oekusi-oan sira tenke kaer metin ita-nia identidade kultura nu’udar Atoni Oekusi,” nia hato’o.
Notísia relevante:FOTO ATUÁL: Empreza Haichuan ´harahun´ semitériu antigu 13 iha portaun bo’ot Lifau
Hatan ba rekomendasaun ne’e, Prezidente Autoridade RAEOA, Régio da Crus Salu, rekoñese, no antes ne’e, realiza ona enkontru informál ona na’in ba konstrusaun, katak Governu sei rekumpensa fila-fali no sei Indika ba fatin seluk.

Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini
“Kona-ba rekomendasaun husi Igreja Katólika liuhusi Padre no Kardeál, ami simu, tanba iha semana dahuluk bainhira ami simu kna’ar husi Governu Sentrál, ami diskute ona katak, ita sei hateten ba ita-nia parseriu estratéjiku, ha’u bele pronúnsia iha ne’e, sei husu autorizasaun husi Primeiru-Ministru, katak RAEOA prontu atu rekompensa, tenke reajusta tanba ho deklarasaun projetu ida sei moderniza fali ba sentru interpretativa istóriku Lifau, signifika arredór sira iha Lifau tenke livre, fizikalmente empreza sira-ne’e, ita sei ko’alia hamutuk hatudu ba fatin seluk, bazea ba indikasaun planu ordenamentu territóriu rejionál,” nia promete.
Notísia relevante:http://Lifau nu’udar odamatan kristianizmu tama Timor-Leste
Entretantu, lembra katak, antes ne’e, Prezidente Autoridade RAEOA, Rogério Tiago Lobato, informa, projetu otél Lifau hahú konstrusaun konstrui otél ho kuartu 50, ne’ebé konstrui husi investór internasionál husi Malázia, no selebra ona kontratu arrendamentu ho Autoridade RAEOA kada fulan empreza kontribui $5000 ba kofre Estadu ho durasaun kontratu durante tinan-30.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo





