iklan

HEADLINE, POLÍTIKA

Sertifikadu rai laiha difikulta banku fó kréditu

Sertifikadu rai laiha difikulta banku fó kréditu

ATM Center BNCTL foun iha Caicoli, Eis Obrigadu Barak, sesta (08/04/2022). Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 02 Abríl 2025 (TATOLI)–Membru Komisaun C iha Parlamentu Nasionál (PN) ne’ebé trata asuntu Finansa Públika, foin lalais ne’e halo fiskalizasaun iha Banku Nasionál Komérsiu Timor-Leste (BNCTL, sigla portugés).

Prezidente Komisaun C, Cedelízia Farria dos Santos, haktuir, durante fiskalizasaun, membru sira deteta no rona preokupasaun kona-ba sertifikadu rai laiha, nune’e difikulta banku atu fó kréditu ba kliente sira.

“Ami-nia rekomendasaun dahuluk ba Parlamentu rasik no Governu, tanba ita problema iha lei ba rai, ema barak hakarak kréditu atu lori nia rai ba, maibé títulu sertifikadu rai laiha, entaun difikulta sira (banku) atu halo kréditu,” nia hato’o hafoin reuniaun komisaun ne’ebé aprova relatóriu fiskalizasaun referidu, iha sala Komisaun C iha PN, kuarta ne’e.

Komisaun observa katak, BNCTL durante ne’e fó kréditu ba sidadaun sira ho taxa juru ki’ik liu kompara ho banku sira seluk iha Timor.

Nota mós katak, uluk bainhira empreza sira seidauk iha kontratu atu kaer obra konstrusaun Estadu ruma, BNCTL fó ona kréditu nune’e kliente barak mak ninia kréditu paradu, maibé agora banku garante sistema ida, bainhira empreza ida manán ona konkursu no kontratu ona mak banku bele fó kréditu ho ninia prosesu la’o lalais.

“Maibé nia tenke garante, ita-nia rai de’it sertifikadu laiha, lei rai mós seidauk la’o, buat barak mak difikulta banku. Tanba ne’e sira tenke halo sistema ida-ne’e,” nia akresenta.

Nune’e, Prezidente Komisaun C rekomenda ba Komisaun A ne’ebé trata asuntu Justisa no Konstituisionál atu haree espesífiku liután kona-ba lei rai no husu Governu atu tau-atensaun ba sertifikadu rai.

“Uluk Sentru Nasionál Kadástru (SNC, sigla portugés) halo sukat ona rai maibé to’o agora ita seidauk iha sertifikadu títulu ba rai. Tanba ne’e ami rekomenda Governu iha parte balun sira distribui ona foin daudaun halo abertura iha Oekusi mais barak mak ita seidauk iha setifikadu,” nia hato’o.

Deputada ne’e dehan, Governu aloka ona osan ba SNC atu rekolla dadus, nune’e karik kompletu ona bele atribui ona sertifikadu ba ema ne’ebé iha atubele garante sira asesu ba kréditu.

“Ita-nia investór internasionál barak mai iha ne’e sira preokupa lei ba rai ne’e rasik, hakarak loke indústria, maibé títulu rai ne’e la klaru,’’ nia haktuir.

Notísia relevante : MJ atribui ekipamentu teknolojia eletrónika sukat rai bá DGTP

Iha loron 02 Fevereiru 2025, Ministru Justisa, Sérgio Hornai, atribui fasilidade levantamentu kadastrál ba Diresaun Jerál Terra no Propriedade hodi reforsa serbisu levantamentu rai husi nasionál to’o munisípiu.

Daudaun ne’e, Komisaun A iha prosesu diskusaun ba proposta-lei númeru 10/VI(1a)-Rejime Juridiku Garantia Mobiliáriu, ho ninia intensaun atu fasilita ema halo negósiu ho eskala ki’ik, médiu no mikro bele utiliza sira-nia patrimóniu móvel nu’udar kolaterál no garantia bainhira hakarak asesu kréditu iha instituisaun finanseira ka banku ruma.

Jornalista      : Nelson de Sousa

Editora           : Julia Chatarina

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!