VIQUEQUE, 12 janeiru 2023 (TATOLI)—Diresaun Servisu Ministériu Agrikultura no Peska (MAP) Viqueque planeia halo konservasaun no promove ai-kameli.

“Komemorasaun loron nasionál ai-kameli no floresta, munisípiu Viqueque la realiza atividade maibé ami iha ona planu hodi halo konservasaun no promove ai-kameli halo barak. Diresaun Floresta, Kafé no Planta Industriál MAP kada tinan sempre halo viveiru ai-oan inklui ai-kameli, maibé ai-kameli sensitivu liu tanba dala barak ita halo tiha viveru ai-kameli maibé mate maka barak,” Diretór Servisu MAP Viqueque, Fernando Joaquim, informa ba Agência Tatoli, iha ninia knaar fatin, Beloi, kinta ne’e.
Aleinde ne’e, MAP Viqueque sei halo identifikasaun ba ai-kameli ne’ebé uluk moris iha Viqueque hodi promove no konserva filafali. Inisiativa ne’e sei sosializa ba komunidade hodi sira bele komprende benefísiu ai-kameli.
“Komunidade baruk kuda ai-kameli. Maibé, bainhira ita halo sosializasaun ba komunidade, ha’u fiar ita bele iha interese kuda liután. Tuir informasaun, área postu Uatulari, Viqueque Vila no Ossu iha ai-kameli, nune’e ba oin ami sei tun direta halo identifikasaun ba ai-kameli tuan sira ne’ebé sei iha atubele hatene riku soin ai-kameli,” nia akresenta.
Notísia relevante: Floresta Covalima sei selebra Loron Nasionál Ai-Kameli ho limpeza
Aleinde ne’e, iha sentru viveiru Raitahu, daudaun ne’e ai-oan no ai-kameli oan iha 20.000 resin, maibé númeru ai-kameli menus liu kompara ai-oan sira.
“Atu halo viveiru ai-kameli presiza ema ne’ebé iha koñesimentu. Ami nafatin tau ba planu halo viveiru ai-kameli no ami mós sei kontinua halo koordenasaun ho parte peskiza nasionál sira hodi fó kapasitasaun ba funsionáriu floresta hodi hasa’e koñesimentu,” Diretór atenik.
Durante ne’e MAP Viqueque simu ai-kameli ninia fini hosi Dili no Baucau, nune’e ekipa sira rekolla hamutuk maka halo viveiru iha sentru Raitahu hodi distribui ba komunidade hodi kuda.
Nia dehan, benefísiu ai-kameli ba longu prazu no tempu pasadu Timor idéntiku ho ai-kameli, ne’ebé dada nasaun seluk mai okupa Timor. Nune’e, Portugal to’o iha Timor liuhosi enklave Oé-cusse iha tinan 1515 no halo esportasaun ai-kameli tanba planta ne’e susar ona atu hetan no ema Portugal sira introdús plantasaun kafé, masin-midar no algodaun iha tinan 1815. Ai-kameli iha valór a’as liu tanba kolleta ai-kameli presiza lori tinan 30 ba leten.
Iha fatin ketak, Xefe Departamentu Floresta MAP Viqueque, Helder Daniel Amaral, hateten, tinan ne’e MAP Viqueque laiha viveiru ai-kameli no iha tinan 2022 kuda ai-kameli ninia oan hamutuk 450 iha área Raitahu, postu Viqueque.
“Kona-ba viveiru ai-kameli depende filafali ba orsamentu hosi Diresaun Floresta, karik aloka orsamentu mak ami halo viveiru ai-kameli. Dadus ai-kameli iha munisípiu Viqueqeu to’o agora ami seidauk identifika loloos,” nia salienta.
Jornalista : Vitorino Lopes da Costa
Editora : Julia Chatarina





