iklan

NASIONÁL, POLÍTIKA

ANPM atualiza progresu serbisu Bayu Undang ba PR

ANPM atualiza progresu serbisu Bayu Undang ba PR

Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, enkontru ho Prezidente ANPM, Florentino Soares Ferreira. iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru Pité, segunda (15/05). Imajen Tatoli/Egas Cristovão

DILI, 15 maiu 2023 (TATOLI)—Prezidente Autoridade Nasionál Petróleu no Minerál (ANPM), Florentino Mateus Ferreira, segunda ne’e, relata ANPM nia servisu liu-liu kona-ba progresu bayu undang ba Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta.

Prezidente ANPM, Florentino Soares Ferreira. Imajen Tatoli/Egas Cristovão

“ANPM mai atu fó atualizasaun serbisu ne’ebé la’o ona liuliu ligadu ho Bayu Undang nia progresu sira-ne’ebé mak iha hato’o ba Prezidente Repúblika kona-ba progresu. Ita hotu hatene katak, hanesan nasaun ita iha dependénsia boot ba ita-nia kampu minerál sira, ita iha kampu ida de’it neste momentu,” Prezidente ANPM, Florentino Mateus Ferreira, hateten ba jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru Pite.

Direjente másimu ANPM ne’e atualiza mós serbisu ne’ebé mak iha no kampu sira-ne’ebé mak TL atinje ona no atividade sira-ne’ebé futuru sei iha, atu hala’o ho kampu sira seluk no mós planu ba Bayu Udang nia futuru liu-liu projetu kapturasaun no armajenamentu ba karbonu.

Nia dehan, serbisu sira-ne’ebé durante halo iha hanesan tinan hirak nia laran, TL konsege halo liga ho kampu sira lubun ne’ebé TL iha.

“Ita hatene katak, ita prodús husu kampu rua de’it maibé iha tinan 18 nia laran no iha tinan rua  nia laran, ita konsege mós hetan kontratu ba kampu foun,” nia dehan.

Hanesan primeira-vés TL hetan projetu hitu to’o ualu mak sei explora iha rai-maran, iha Timor-Leste la’ós de’it Suai, Ainaro no Manufahi maibé sei iha sira seluk tan hanesan iha Viquque, Manatuto, Baucau, Bobonaro, Lautém no projetu sira-ne’ebé sei explora iha rai-maran.

Ida-ne’e, tuir nia, signifika sei bele fó esperansa no fó oportunidade ba timoroan sira liu-liu iha parte empregu no mós emprezáriu timoroan sira mós bele partisipa iha indústria petrolifera.

“Pois iha tasi laran mós ita iha kampu balun tan apezar kampu  Greater Sunrise, ita iha kampu foun ne’ebé  ita sei asina kontratu. Ita fiar katak ho kampu foun sira -ne’e bele tau hamutuk iha momentu ne’e. Bele dehan, tau hamutuk iha projetu hitu ka ualu iha tasi laran ne’ebé ita tau hamutuk ho rai-maran nia bele dehan hetan projetu 14 to’o 16 ne’e bele fó esperansa ba Timor-Leste ba oin ne’e bele hetan. Tan reseita hosi fatin sira-ne’e hodi kontribui ba dezenvolvimentu, ida-ne’e mak ita halo,” nia dehan.

Prezidente ANPM ne’e dehan, hosi parte mineiru nian ne’e ANMP reguladór ba mineriu, pela primeira-véz loke tan bloku 49 iha Timor-Leste atu bele fó oportunidade ba investidór sira iha liur bele mak investe iha ita-nia bloku sira-ne’e haree kona-ba riku soin ka pontensialidade osan mean no mutin, mangrove, manganes.

Ekipa ANPM halo ona promosaun balun iha Singapura no Indonézia, tan ne’e tempu tuir mai  bele asina tan kontratu ba área konstrusaun sira-ne’e bele oportunidade fó serbisu  ba timoroan no  bele atu emprezáriu rai-laran partisipa hola parte iha indústria minerál.

Florentino Mateus Ferreira hateten, atinjementu sira-ne’e mak iha liga ho negosiasaun Greater Sunrise mós kontinua la’o.

“Apezar dezáfiu lubun hirak ne’ebé mak ita iha konsege iha konkordansia ba iha impostu ne’ebé mak sei aplika rejime fiskál ba kampu Greater Sunrise iha futuru,” nia dehan.

Aliénde, Nia hato’o kona-ba atinjimentu perfurasaun mina rai maran iha Suai ne’ebé durante ne’e  la’o no espera ho rezultadu teste ne’ebé hein nafatin.

“Ami hein nafatin no ami simu ona rezultadu prelimináriu sei sujeta tan ba teste laboratóriu ne’ebé mak iha,” nia dehan.

Nune’e, nia dehan, sira nia parte simu ona rezultadu prelimináriu ne’ebé teste kontinua halo atu bele hatene kle’an liután karik hetan xamada ka formasaun sira ne’ebé signifika indiksaun gás ho mina bele komfirma ne’e komersialmente viavél duni atu esplora no prodús duni ka lae.

Tamba ne’e, ANPM hein hela no nafatin serbisu hamutuk ho empreza atu haree no iha ona mak sei halo deklarasaun konjunta.

Nia hatutan, tanba perfurasaun akontese iha Suai ne’e depois tinan 50 laiha perfurasaun ida  akontese iha rai-maran, no TL nia dejezu boot iha susesu di’ak tantu petróleu no mineral, une’e bele kontinua kontribui ba dezenvolmentu ekonómia.

Durante sorumutu, Prezidente Repúblika mós iha interrese ba serbisu balun ne’ebe mak iha no nia mensajen ba ANPM kontinua serbisu atu atinje buat sira -ne’ebé planeadu ona.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!