Suku Motael sai zona ALFA

DILI, 17 maiu 2024 (TATOLI)—Ministériu Saúde (MS), Fundasaun Alola, Munisípiu Dili, no Fundu Nasaun Unida ba Labarik (UNICEF, sigla inglés) deklara suku Motael sai nu’udar zona Área La-soe Foer-boot Arbiru (ALFA).
Diretora Ezekutiva Fundasaun Alola, Maria Imuculada Guterres, hateten, atividade ne’e importante tebes tanba atu eduka komunidade bele moris iha ambiente moos no ijiéniku tanba ida-ne’e sai xave importante ba moris saudável.
“Ohin ita deklara suku Motael sai tan zona ALFA, agradese tebes ba komunidade suku Moatel tanba bele koopera, uma-kain hotu bele iha sintina la-soe foer-boot arbiru. Ida-ne’e hatudu komunidade hahú hatene ona saida mak ijene no bele livre husi moras oin-oin hanesan diareia, lumbringa no seluk tan, ne’ebé kontribui ba taxa má-nutrisaun ba labarik sira,” Maria Imaculada Guterres, informa ba Agência Tatoli, iha suku Motael, sesta ne’e.
ALFA sai nu’udar programa ida husi Planu Asaun Komunidade ba Saneamentu no Ijene (PAKSI), bazeia ba rezolusaun Governu númeru 8/2012 kona-ba Polítika Nasionál Saneamentu Báziku ninian, sei ajuda aselera progresu meta nasionál hodi halo Timor-Leste livre husi So’e Foer-boot Arbiru.
Notísia relevante : Programa ALFA implementa ona iha Fohorem
Polítika Nasionál ne’e sai instrumentu ida hodi aselera atinjimentu objetivu Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu (PED) 2011-2030 no objetivu husi Dezenvolvimentu Sustentável (ODS).
Estratejia PAKSI sei enkoraja komunidade atu harii sintina iha uma-kain ida-idak hanesan responsibilidade ida husi populasaun ne’ebé hela iha kapitál Dili.
Iha fatin hanesan, Diretór Servisu Saúde munisípiu Dili, Mateus Pinto, husu ba komunidade suku Motael atu nafatin kontinua uza sintina tanba bainhira uza sintina sei livre husi moras hotu.
“Ha’u husu ba komunidade suku Motael, ba oin nafatin uza sintina labele tempu udan baku kanu soe foer-boot ne’e ba liu valeta, ida-ne’e ladi’ak ida tanba sei fó moras ba ita,” nia tenik.
Reprezentante Prezidente Autoridade munisípiu Dili, Ramalho da Costa, hateten, ba oin sira-nia parte sei halo esforsu atu komunidade Dili esklarese sai ALFA hotu.
“Atividade ne’e ita serbisu ekipa hamutuk ho Fundasaun Alola, Saúde munisípiu Dili, UNICEF, grupu suporta inan ba suku no hamutuk líder komunitáriu sira hotu atu komunidade iha munisípiu Dili ba oin tenke deklara sai ALFA hotu,” nia akresenta.
Xefe Suku Motael, Luís António Viegas, sente orgullu tebes ohin loron Fundasaun Alola ho ekipa bele deklara suku Moatel sai zona ALFA.
“Hanoin ba oin ami sei halo serbisu másimu hodi kontinua kontrola komunidade nune’e ohin lansa ona ami-nia suku sai zona ALFA futuru nafatin zona ALFA, ha’u mós orienta ona ba xefe aldeia sira komunidade ne’ebé harii uma-kain no harii uma foun, obrigatóriu tenke iha sintina no tenke iha posu sintina nian nune’e matein deklarasaun ALFA,” nia dehan.
Suku Motael rasik iha aldeia lima mak hanesan, Boa Morena, Bee Dalan, Halibur ka Palpasu, Hura no Lirio, ho totál populasaun 6.900 husi uma-kain 1.440.
Antes ne’e, Fundasaun Alola hamutuk ho parseiru deklarasaun uluk ona zona ALFA dahuluk iha Dili mak iha suku Madohi, suku Balibar no suku Sabuli.
Implementasaun estratejia PAKSI ne’e iha M
munisípiu Dili liuhusi kolaborasaun entre Autoridade munisípiu, MS), Fundasaun Alola no hetan tulun husi UNICEF no Uniaun Europeia (UE).
Jornalista : Arminda Fonseca
Editora : Julia Chatarina

