VIKEKE, 27 Janeiru 2026 (TATOLI)—Asosiasaun HAK oferese formasaun kona-ba direitu agrikultura sustentabilidade ba atinjimentu soberania ai-han ba grupu alvu estratéjiku agrikultór no estensionista sira iha Munisípiu Vikeke.
Objetivu husi formasaun ne’e atu dezenvolve kapasidade Grupu Alvu Estratéjiku “GAS”, ne’ebé ho tema “Dezenvolve Membru GAS” hodi hatutan esforsu advokasia kona-ba direitu agrikultura sustentavel ba atinjimentu soberania ai-han.
Vise Diretór Asosiasaun HAK, António de Lima, hateten kona-ba formasaun ida-ne’e hanesan bolu atensaun ba agrikultór sira iha Munisípiu Vikeke ba problema agrikultura nian hodi fó importánsia atu dezenvolve agrikultura iha territóriu espesiál ba Munisípiu Vikeke.
“Durante ne’e Asosiasaun HAK hala’o monitorizasaun no advokasia ba asuntu agrikultura ne’ebé liuhusi pograma sistema agrikultura sustentavel no soberania ai-han. Nune’e, ita-nia formasaun ne’e durante loron rua. Ami la’ós hanorin, maibé ita hamutuk hodi fó hanoin ba-malu kona-ba dezenvolvimentu agrikultura nian,” António de Lima dehan ba jornalista sira iha Postu Administrativu Vikeke Vila, Tersa ne’e.
Tuir nia katak HAK halo monitorizasaun tinan neen (6) ikus ne’e, ba setór agrikultura iha Munisípiu Vikeke, problema ne’ebé akontese mak menus rekursu umanu, ekipamentu agrikultura inklui asesu ba fini sira.
“Buat hirak-ne’e sai difikuldade bázika. Iha tinan hirak liubá agrikultór balun hetan ona formasaun téknika, maibé la pratika. Tanba ne’e, presiza hasa’e koñesimentu ita-nia agrikultór sira-nian. Tanba soberania ai-han ne’e sai hanesan luta ida. Politikamente ita hamriik hanesan nasaun soberana ida, maibé ita dependénsia ai-han importasaun husi nasaun Vietname, Tailándia no Índia. Ho ida-ne’e ita presiza hasa’e produsaun ai-han atu labele depende ai-han husi rai seluk,” nia subliña.
António informa formasaun ne’e sei fahe konseitu sira ba agrikultura, pratika agrikultura no dezenvolvimentu agrikultura iha munisípiu la’o oinsá.
Nune’e mós, Diretór Servisu Agrikultura Munisípiu Vikeke, Olívio Soares Freitas hateten, atu dezenvolve setór agrikultura, autoridade lokál no agrikultór presiza servisu hamutuk hodi dezenvolve setór agrikultura adapta ba sistema agrikultura morderna.
“Tanba ne’e, ha’u dehan, setór agrikultura atu la’o di’ak filafali ba ita idak-idak. Rezultadu husi toos no natar nian iha ka lae, ida-ne’e filafali ba xefe suku ho ninia populasaun. Tan ne’e, ita tenke esforsu servisu. Se ita lakohi servisu, ita mak sei depende ai-han husi nasaun li’ur,” nia dezafia.
Iha fatin hanesan, Sekretáriu Asuntu Sosiál no Orgnizasaun Komunitária Munisípiu Vikeke, Acasio de Sousa, husu estensionista sira nafatin akompaña agrikultór sira iha Munisípiu Vikeke hodi fó pratika agrikultura nian atu populasaun agrikultór sira servisu tuir.
“Ha’u husu ba estensionista sira tenke akompaña ita-nia agrikultura sira loron-loron hodi fó ezemplu ba sira. Tanba ita-nia komunidade ladún atensaun di’ak ba agrikultura, entaun rezultadu mós tun. Tan ne’e, estensionista sira-nia servisu mak fó asisténsia téknika ba ita-nia komunidade hodi ita hasa’e produsaun ai-han iha Munisípiu Vikekek,” nia hato’o.
Entretantu, formasaun ne’e hetan partisipa husi autoridade lokál, sosiedade sivíl lokál, estensionista no membru grupu alvu sira iha Munisípiu Vikeke hamutuk na’in-50 resin.
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade




