DILI, 12 Marsu 2026 (TATOLI)—Komisaun Supervizasaun ba rekrutamentu membru foun Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) 2025 revee ba lista kandidatu admitidu vaga no deteta katak iha Polísia nia oan hamutuk na’in-71 okupa númeru kiik iha lista.
“Ami hetan dadus husi lista 400, iha 71 pesoas hanesan polísia nia oan, konforme sira fó mai. Ita sei investiga lai tebes iha de’it 71 pesoas ne’e ka sei iha seluk, nomós jerasaun patriota ka veteranu nia oan iha 72 pesoas. Ita sei investiga ida-ne’e de’it ka sei iha tan,” Prezidente Komisaun Supervizasaun ba rekrutamentu membru foun PNTL 2025, Paulo Assis Belo, informa ba Jornalista sira iha Sentru Formasaun Polísia (CFP, sigla portugéz), Komoro, Kinta ne’e.
Komisaun Supervizaun kompostu husi reprezentante husi jerasaun patriota, Deputadu na’in-rua, reprezentante husi Prezidénsia Repúblika, Prevedór Direitu Umanu no Justisa, Komisaun Funsaun Públika, Adidu Seguransa Embaixada Portugal, Guarda Nasionál Repúblikanu (GNR) inklui Xefe Austrália Federal Polísia.
Nia dehan, membru Polísia nia oan konkorre iha Dili inklui munisípiu tomak. “Ha’u labele fó uluk lai resposta ida-ne’e loloos tanba sei iha verifikasaun nia laran.”
Notísia relevante : Komisaun B deteta iha irregularidade iha rekrutamentu membru foun PNTL
Prezidente komisaun admite katak iha kuota ba Polísia nia oan 20% no jerasaun patriota nia oan 20%, ne’ebé tuir Provedoria Direitu Umanu no Justisa (PDHJ, sigla portugéz) nia haree katak inkonstitusionál.
“Kouta ne’e ami la aplika ida ba Polísia nia oan, tantu veteranu nia oan, signifika katak hothotu iha oportunidade bele tuir,” nia relata.
Komisaun halo supervizaun uza mekanizmu ne’ebé Governu opta, ne’ebé husu atu revee hotu dokumentu submetidu.
“Ein prinsípiu ami haree uluk lai 400, kuandu ita haree katak ladi’ak ona, ita lalika simu restu ne’e,” nia katak.
Maski nune’e, parte Komisaun daudaun seidauk bele fó sai lai katak iha indísiu ba irregularidade tanba sei haree hotu depoizde reuniaun.
“Ha’u labele fó sai uluk lai tanba sei haree hotu tiha lai depoizde iha indísiu ka lae mak ita fó sai ba públiku. Labele fó sai uluk tanba orsida ha’u manipula komisaun nia hanoin, kuandu atu ko’alia tenke ho dadus,” nia katak.
Karik rezultadu ne’e iha identifika familiarizmu ka iha irregularidade maka parte Komisaun sei rekomenda ba Governu atu reteste.
“Ita haree lai ninia irregularidade ne’e boot liu ka oituan liu, ita haree rezultadu mak ita fó, depois komisaun ne’e sei la halo rekomendasaun Komisaun ne’e sei halo de’it relatóriu ba Governu depois Konsellu Ministru mak sei toma desizaun atu anula totál ka atu anula parsiál ka orsida Governu mak toma konta. Tanba Governu fó mandatu ba komisaun atu halo revizaun ba prosesu hotu, haree fallansu iha ne’ebé, ami haree depois mak roma desizaun,” nia katak.
Komisaun hahú halo nia serbisu iha loron-20 nia laran, tuir mandatu ne’ebé Governu fó tanba hahú loron 26 Fevereiru, Komisaun Supervizasun hahú nia serbisu no loron 27 Marsu mai tenke entrega ona relatóriu ba Governu.
“Komisaun ne’e forma ami komesa serbisu iha loeon 26 Fevereiru liubá ami halo primeira reuniaun, ami halo reuniaun dala-tolu, daudaun Komisaun komesa revee fali prosesu sira ne’e, liliu revee uluk lai sira ida 400 pesoas ida-ne’ebé liu ne’e. Ami haree took iha fallansu ka laiha, iha manipulasaun ka laiha, ko’alia dehan familiarizmu ka laiha komisaun sei haree,” nia hato’o.
Revee ne’e signifika Komisaun hahú haree no konfirma nota sira ne’ebé fó sai ne’e orijinál ka lae.
“Ita hare prova sira ne’ebé sira halo ne’e deakordu duni ho ne’e duni ka lae, ka iha manipulasaun, ka laiha ne’e mak ita haree,” nia katak.
Durante Komisaun halo serbisu, simu ona reklamasaun hamutuk 200.
“Reklamasaun sira ne’e pur vota de familiarizmu no nepotizmu ne’e de’it mak barak, Polísia sira-nia oan ne’e de’it mak barak,” nia relata.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina
