DILI, 26 Marsu 2026 (TATOLI) – TradeInvest Timor-Leste emite, entre 2024-2026, deklarasaun benefísiu ba empreza 11 ne’ebé investe iha setór oioin ho totál kapitál besik billaun $1 no poténsia kria opostunidade serbisu ba ema rihun 10.
Investimentu sira-ne’e envolve timoroan no estranjeiru, ho partisipasaun maioria husi setór privadu. Dadus ne’e hatudu katak Timor-Leste iha ponténsia boot atrai investidór, liuliu iha setór produtivu ne’ebé bele konstribui ba kreximentu ekonómiku no dezenvolvimentu nasionál.
Diretór-Ezekutivu Adjuntu TradeInvest Timor-Leste, Duilio Marino Gusmão, hateten empreza sira ne’e hetan deklarasaun benefísiu tanba tuir ona prosesu tékniku tuir Lei Investimentu Privadu númeru 15/2017 no Dekretu-Lei Governu númeru 2/2018 ne’ebé fó ba TradeInvest atu sai hanesan odamatan ba prosesu atribuisaun deklarasaun benefisiáriu no akordu investimentu espesiál.
Iha tinan 2025, TradeInvest hamutuk ho ministériu relevante sira halo monitorizasaun ba sertitifikadu investimentu no deklarasaun benefísiu ne’ebé emite ona. Rezultadu avaliasaun hatudu katak totál investimentu ne’ebé implementa ona atinje millaun $2-resin no kontribui ba kriasaun empregu totál rihun 13, diretu no indiretu.
Iha 2026, TradeInveste kontinua fasilita investidór 10 tantu estranjeiru komu nasionál, ne’ebé manisfeta interese atu investe iha setór indústria, manufatureira, peska, agrikultura no viveiru.
Atu atrai investimentu iha Timor-Leste, TradeInvest oferese insentivu oioin ba investidór, inklui izensaun 100% ba impostu venda no negósiu serbisu, nomós izensaun direitu aduaneiru ba ekipamentu makinária ne’ebé importa ba projetu investimentu.
Iha arrendamentu rai Estadu, investidór sira hetan kontratu to’o tinan 50 ne’ebé bele renova, nomós iha posibilidade período de graça husi tinan lima to’o 10, tuir natureza projetu.
Ba akordu investimentu espesiál garante estabilidade legál to’o tinan 50 hodi redús inserteza no aumenta konfiansa ba investidór. Governu mós fasilita vistu traballu ba investidór estranjeiru sira atu asegura disponibilidade rekursu umanu iha projetu sira.
Prosesu aplikasaun ba deklarasaun benefísiu normalemnte dura loron 200, enkuantu akordu investimentu espesiál bele konklui iha loron 35.
Tuir dadus, TradeInvest mós rejista empreza esportadora hamutuk 94 ne’ebé hetan apoiu sira no kapasita husi Tradeinvest, inklui fasilita atu asesu ba merkadu internasionál liuhusi feira no forum negósiu. Produtu prinsipál ne’ebé empreza sira promove mak kafé, mina-nuu, mina-kamii, maek, no seluk tan.
Iha tinan 2025, valor esportasaun ba setór produtivu atinje millaun $17 ho volume ne’ebé esporta ona hamutuk tonelada rihun 14,4. Produtu sira ne’e mak mina-kamii, mina-nuu virjen, maek, budu-tasi, no kafé. Husi esportasaun ne’e kafé nafatin domina. Produtu sira ne’e tama ba merkadu Indonézia, Austrália, Singapura no seluk tan.
Jornnalisa: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora




