iklan

EKONOMIA, OEKUSI

Programa Movimentu Empreendedorizmu Oekusi ba tinan lima lansa ona

Programa Movimentu Empreendedorizmu Oekusi ba tinan lima lansa ona

Governu liuhusi MCI no SeKoop hamutuk ho Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), lansa, ofisialmente, Programa Movimentu Emprendedorizmu Oekusi, ba tinan lima, hahú 2026 to’o 2030. Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini

OEKUSI, 27 Marsu 2026 (TATOLI) – Governu liuhusi Ministéru Komérsiu Indústria (MCI), no Sekretáriu Estadu Kooperativa (SeKoop) hamutuk hoAutoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), lansa, ofisialmente, Programa Movimentu Emprendedorizmu Oekusi, ba tinan lima, hahú 2026 to’o 20230.

Notísia relevante:RAEOA sei inísia programa ‘Movimentu Empreendedorizmu’ iha 2026 ho objetivu lima

Ministru Komérsiu no Indústria, Filipus Nino Pereira, afirma, Programa Movimentu Empreendedorizmu ne’e faz parte integradu, atu fanun joven sira bele lee matenek ba poténsia lokál sira, ne’ebé mak eziste hela iha Oekusi, tanba ne’e programa ne’e, hanesan meiu, dalan ida, Governu halo, tantu iha nível ministériu no RAEOA nian.

“Governu apresia tanba programa ne’e ita hakarak hamosu tan espiritu empreendedorizmu liliu ba joven sira ho asaun ne’ebé konkreta, tanba konseitu diversifikasaun ekonomia, diversifikasaun ba produtu no negósiu, tenke haree potensialidade ekonomia ne’ebé agora ita iha,” Governante informa, iha salaun konevnsaun Palaban, sexta ne’e.

Governu liuhusi MCI no SeKoop hamutuk ho Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), lansa, ofisialmente, Programa Movimentu Emprendedorizmu Oekusi, ba tinan lima, hahú 2026 to’o 2030. Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini

Tuir Governante ne’e, katak, haree ba lokalmente iha Oekusi iha área potensialidade produtivu, ho rai ne’ebé bokur iha tasi no iha mós produtu orgániku, atu bele dezenvolve, ne’e mak ita promove, mikro, pequena no médiu empreza tenke mosu barakliu tan.

“Ita ko’alia kona-ba movimentu presiza ona asaun ne’ebé lalaís, fó efeitu signifikativu tanba empreendedorizmu, ne’ebé sei envolve joven barak iha programa ne’e, ita orgullu ba ida-ne’e,” nia katak.

Notísia relevante:Programa Movimentu Empreendedorizmu, Xanana: Reziliente mak save ba susesu Oekusi

Sekretáriu Estadu Kooperativa, Arsénio Pereira, konsidera Programa Movimentu Empreendedorizmu ne’e, nu’udar vizaun estratéjika ba dezenvolvimentu sustentavel nasaun nian.

“Inisiativa ida-ne’e, la’ós de’it apenas programa ida maibé sai hanesan vizaun estratéjiku ida, hodi transforma ekonómia lokál, kontribui ba dezenvolvimentu sustentavel iha Timor-Leste,” nia hateten.

Iha biban ne’e,  Koordenadór ZEEDOA, Herculano de Souza, reprezenta Prezidente Autoridade RAEOA, informa, Programa Movimentu Empreendedorizmu ne’e, hanesan jornada foun, ne’ebé Autoridade RAEOA hamutuk ho empreendedór sira, populasaun no joven hakarak hahú no la’o tuir.

Governu liuhusi MCI no SeKoop hamutuk ho Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), lansa, ofisialmente, Programa Movimentu Emprendedorizmu Oekusi, ba tinan lima, hahú 2026 to’o 2030. Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini

Tanba Oekusi maske iha rai-ketan maibé nakonu ho nia potensialidade, poténsialidade sira, la’ós de’it rikusoin natureza maibé ema.

“Ha’u esklarese iha-ne’e, katak moris nu’udar enklave, ne’e poténsia boot ida maibé poténsia hirak-ne’e, seidauk dezenvolve ho di’ak, no seidauk fó benefisíu másima ba dezenvolvimentu iha rai ne’e, tanba ne’e ho inisiativa ne’e, Autoridade RAEOA hakarak bolu Oekusi-oan hotu, feto mane maluk ema ho defisiénsia, ne’ebé iha kapasidade atu labele iha kotuk, tenke fó sai ideia inovativu sira, nune’e bele dezenvolve ita-nia rai liuhusi atividade produtiva sira,” nia hateten.

Notísia relevante:Programa Empreendedorizmu Oekusi sei lansa iha tempu-badak, prioridade ba feto 40%

Antes ne’e, Prezidente Autoridade RAEOA ne’e, aprezenta ona konseitu Programa Movimentu Empreendedorizmu ba Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, ho objetivu prinsipál lima atu finansia investimentu lokál sira iha Oekusi.

Durasaun ba programa ne’e tinan lima, hahú 2026 to’o 2030, ho nia intensaun atu re-organiza an hodi dezenvolvole ekonómia merkadu Oekusi Ambeno ne’ebé reziliénte.

Objetivu ba programa Movimentu Empreendedorizmu ne’e, iha pontu prioridade lima, mak hanesan, primeiru atu insentiva investimentu lokál ne’ebé produtivu iha setór estratejiku sira hanesan agrikultura, pekuária, peska, akikultura no agro-indústria, ospitalidade, no indústria kiik, mikro no médiu.

Objetivu daruak, atu haforsa empreendedorizmu sosiál no kooperativu hodi fó apoiu ba kooperativa sira, ho mós kolaborasaun husi Credit Unions, ROMANSA no UBSP.

Objetivu datoluk kria oportunidade empregu no rendimentu sustentavel ba komunidade sira.

Objetivu dahaat atu promove asesu ba finansiamentu liuhosi mekanizmu sira-neʼebé estabelese legalmente, no mós liuhosi kria ka hametin sistema garantia kréditu lokál, no objetivu ikusliu atu apoia formasaun téknika, inovasaun, no transferénsia koñesimentu iha setór produtivu sira

Notísia relevante:PA RAEOA sei propoin fundu espesiál rihun $500 ba Programa Empreendedorizmu

Aleinde ne’e, iha mós nia kompenente sira ba programa Movimentu Empreendedorizmu Oekusi iha sia;

  1. Primeiru mobilizasaun no investimentu komunidade hodi hasa’e konsiénsia formasaun ba komunidade sira no setor privadu lokál ba investimentu produtivu.
  2. Infraestrutura ba haki’ak animal, agrikultura no peska, konstrusaun ba estrutura haki’ak karau, fahi, bibi, manu no balada seluk tan,
  3. Indústria de abate e transformação-criação de matadouros e unidades de transformação de produtos cárneos e agrícolas.
  4. Loja agrikola no sentru manutensaun, instalasaun loja agríkola no ofisina apoiu tékniku,
  5. Distribuisaun produtu agrikola, organiza redi marketing nian ba merkadu lokál, nasionál no internasionál.
  6. Fornesimentu ba instituisaun Estadu sira, hodi kanaliza produtu agrikola no pekuária ba programa publiku hanesan merenda eskolár, ospitál, fornese ba F-FDTL no PNTL no instituisaun seluk tan.
  7. Eskema garantia kréditu, atu kria fundu garantia ida hodi apoia operasaun sira ho eskala mikro, ki’ik no médiu.
  8. Atividade treinamentu no estudu-hala’o semináriu, workshop, peskiza, no estudu komparativu
  9. Kooperasaun no dezenvolvimentu sustentavél-estabelese parseria estratéjiku lokál, nasional, no internasionál ba dezenvolvimentu inkluzivu.

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!