Top

Destinu no futuru reabilitasaun Monumentu Lifau ne’ebé finansia husi KAFI

Monumentu Lifau. Dok./TATOLI

OEKUSI, 28 Outubru 2026 (TATOLI) –   Entidade Tuteladu no Superentende ba Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), Kay Rala Xanana Gusmão, atuál Primeiru-Ministru, deside ‘kansela’ projetu reabilitasaun ba Monumentu Lifau, ne’ebé antes ne’e finansiadu ona husi Konsellu Administrasaun Fundu Infraestrutura (KAFI).

Asuntu ne’e, informa direita husi Prezidente Autoridade RAEOA, Régio da Cruz Salu, perante reuniaun extraordináriu membru Autoridade RAEOA, iha salaun konvensaun Palaban, tersa ne’e.

“Primeiru-Ministru, lamenta tebes tanba husi Obra Públika Oekusi lakohi aprova dezeñu BoQ, entaun Avo Nana deside kansela atu halo reabilitasaun, maske fundu ne’e mai husi MPIE liuhusi KAFI, la’ós husi orsamentu RAEOA nian, tanba Primeiru-Ministru hein kle’ur, no laiha resposta ruma husi Obra Públika Oekusi,” nia hateten.

Notísia relevante:Reuniaun KAFI iha Oekusi, projetu 30 aprovadu inklui monumentu Lifau

Régio da Cruz esplika, razaun prinsipál husi kanselamentu ne’e, tanba fallansu husi Diresaun Servisu Rejionál Obra Públika rejeita atu aprova, maske submete dezeñu BoQ iha ADN,I.P, tanba husi servisu obra públika presiza karta autorizasaun husi Ministériu Planeiamentu Investimentu no Estratéjiku (MPIE).

“Ne’e lalos, ha’u maka reprezenta Governu Sentrál iha Oekusi, la husu karta ruma ba ministru, satan ita-boot sira (diretór), durante ne’e ita deklara iha fatin-fatin, katak MPIE mak finansia, atu reabilita Monumentu Lifau, ajenda fiksa ona katak, tinan oin 2027 ita iha Kongresu Internasionál CPLP, antes hahú sei sei halo inaugurasaun, agora kanseladu ona, entaun ita tenke matenek atu koordena oinsá bele hadi’a tiha fatin istóriku ne’e, tanba ne’e Diretór Obra Públika presiza foti risku tanba ne’e orientasaun entidade tuteladu mak haruka, labele hatudu jestu hanesan ne’e, tanba ne’e orientasaun,” nia fó hanoin.

Notísia relevante:RAEOA submete ona proposta dezeñu BoQ iha KAFI atu reabilita Monumentu Lifau

Iha biban ne’e, Diretór Servisu Rejionál Obra Públika Oekusi, Remígio Nuno Sila rekorda katak projetu Monumentu Lifau implementa ona iha selebraasaun tinan-2015, bainhira selebrasaun tinan-500 nian. Aleinde ne’e, sasán asset Estadu sira balun, sei eziste hela iha áreadór Monumentu Lifa,

“Seraké projetu ne’e anula ona ka seidauk, tanba ita lakohi foti risku, entaun presiza diskute atu hamosu legalidade ida foin ita aprova, nune’e kompañia foun atu mai implementa karik bele asegura ha’u tanba ha’u maka aprova dezeñu BoQ ba projetu ne’e, entaun presiza despaisu ruma husi MPIE atu tulun ami bainhira aprova dokumentu ne’e, ba futuru ha’u tuun husi kargu ne’e karik laiha buat ruma ba ha’u,” nia klarifika.

Iha fatin hanesan, Diretór Diresaun Servisu Rejionál Fiskalizasaun, Candido Dos Reis Amaral, reforsa-tan katak, projetu Monumentu Lifau, Ministériu Turizmu mak responsabiliza tanba nates ne’e nu’udar na’in ba kontrusaun ne’e.

“Entaun presiza karta ruma ba Primeiru-Ministru katak, projetu Monumentu Lifau laiha problema tanba projetu ne’e abandona hela, maibé agora atu kontinua fali, entaun presiza legál ida ba Serbisu Obra Públika hodi aprova, sela’e iha futuru prejudikadu, tanba projetu abandona, depois atu kontinua fali oinsá,” nia klarifika.

Notísia relevante:Autoridade RAEOA koordena ona MPIE moderniza Jardín Oébau ho fundu KAFI

Rekorde fali katak, antes ne’e iha loron 20 Abríl 2026, Prezidente Konsellu Administrasaun Fundu Infraestrutura (KAFI), Gastão Souza, atuál Ministru Planeiamentu Investimentu no Estratéjiku (MPIE), realiza reuniaun daruak ho membru KAFI sira iha Oekusi, no konsege aprova projetu emerjénsia 30-resin inklui monumentu Lifau no Jardin Oébau atu reabilita iha tinan ne’e ho fundu KAFI.

Projetu hirak-neʼebé aprovadu iha reuniaun ne’e, maka Institutu Politeknika Betanu (IPB), estrada husi Oéleu ba Lolotoe iha munisipíu Bobonaro, balu ba postu saúde no projetu balu presiza re-dezeñu no mós irigasaun Karau-Ulun no projetu balu iha Oekusi hanesan Monumentu Lifau, Jardím Oébau no morru protesaun ba ponte Noefefan.

Notísia relevante:FOTO ATUÁL: Konstrusaun Morru Protesaun ba Monumentu Lifau ne’ebé abandonadu

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!