Top

PN preokupa ho kualidade ensinu iha Timor-Leste

Edifísiu Parlamentu Nasionál. Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 10 Novembru 2026 (TATOLI)—Parlamentu Nasionál liuhusi Deputada husi bankada FRETILIN, Marquita Soares, deklara katak durante ne’e sira preokupa ho kualidade ensinu iha Timor-Leste, ne’ebé ladun garante empregu ba joven sira.

Deputada husi bankada FRETILIN, Marquita Soares, hateten orsamentu aloka ba setór edukasaun hamutuk millaun $117,83 ne’e kuazé 0,24%, no númeru ida-ne’e presiza análiza kle’an tanba edukasaun mak investimentu ba kapitál umanu no futuru nasaun.

“Alokasaun ne’e bele responde ba sistema edukasaun ne’ebé Timor-Leste enfrenta to’o ohin loron ka lae. Tanba, ita kontinua haree fasilidade eskola menus difikulta prosesu aprendizajen ba estudante sira, falta profesór no formasaun ne’ebé adekuadu,” Deputada ne’e relata iha loron daruak diskusaun faze jeneralidade ba Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2027 iha Parlamentu Nasionál, ohin.

Órgaun lejizlativu ne’e subliña, bainhira ita integra-an ba ASEAN nomós tenke garante sistema edukasaun iha Timir-Leste hodi responde ba padraun kualidade edukasaun rejionál.

“Entaun, ita tenke prepara kapitál umanu ho kualidade edukasaun atu bele kompete iha merkadu rejionál, entaun ita hakarak dezenvolvimentu ekonomia no hamenus pobreza tenke investe iha edukasaun,” nia dehan.

Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmao, deklara katak Governu esforsu atu hadi’a kualidade ensinu liuliu superiór iha Timor-Leste hodi garante nafatin empregu ba rekursu graduadu foun sira.

“Ida-ne’e maneira ida mós hodi hamenus pobreza, Governu esforsu atu hadi’a kualidade ensinu superiór iha Timor-Leste. Kualidade agora susar tebe-tebes tanba agora ne’e graduadu sira barak tebes saida mak ajuda sira mak Governu,” PM Xanana afirma.

Xefe Governu dehan, durante ne’e sira mós buka intende iha sosiedade nia mentalidade ba negósiu ladun, mane sira barak hakarak forma kompañia hodi hetan projetu konstrusaun. Maibé, iha inisiativa kapaas tebes husi feto emprendedorizmu sira-ne’ebé hakarak promove setór turizmu liuhusi kulinária hahan tradisionál.

“Feto sira mak jere osan di’ak-liu mane sira tanba sira halo poupansa maka’as, maibé sira barak liu mak gosta gasta ba joga ka la rai osan ba future,” nia hateten.

Aleinde ne’e, tuir Ministru Interinu MESSK, Mariano Assanami Sabino, reforsa tan katak Governu kontinua esforsu hodi garante kualidade edukasaun iha Timor-Leste liuhusi integra kurríkulu ba rejionál no globál.

“Ita mós apoiu kualidade ensinu ba universidade privada sira ho osan millaun $1.5 hodi fó apoiu formasaun lingua ba estudante no manorin sira husi programa student day. Ita mós planu loke doutoramentu iha universitáriu públiku no privadu sira iha Timor-Leste, maske daudaun ne’e ita nafatin haruka sira ba foti estudu doutoramentu iha rai-li’ur,” Atuál Vise Primeirh-Ministru MKAS no MDRHC ne’e dehan.

Nia dehan, sira mós transforma ona Institutu Politékniku Betanu ba iha Institutu Politékniku Timor-Leste hodi hasa’e kapasidade joven sira iha área oioin, tanba universidade lubuk ida iha ASEAN mós hakarak fó apoiu ita.

“Kona-ba kria empregu ba sira-nia an ne’e depende ba estudu ne’ebé sira foti, hakarak sai traballadór tenke liuhusi eskola politékniku, enkuantu universidade atu prodús rekursu ne’ebé bele sai lideransa, jestór, peskizadór no kria kampu servisu,” nia dehan.

Jornalista : Alexandra da Costa

Editór        : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!