DILI, 14 setembru 2022 (TATOLI)—Governu liuhosi reuniaun Konsellu Ministru (KM) ordinária, kuarta ne’e, aprova Projetu Proposta Lei (PPL) Orsamentu Jerál Estadu (OJE) ba tinan 2023, ne’ebé aprezenta hosi Ministru Finansa (MF), Rui Augusto Gomes.
“Despeza globál nian $3.156.922.141 no despeza Setór Públiku Administrativu $3.155.715.306, inklui Fundu Kombatente Libertasaun Nasionál no orsamentu Seguransa Sosiál no Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-cusse Ambeno (RAEOA),” Ministru Prezidénsia Konsellu Ministru, Fidelis Manuel Leite Magalhães, relata hafoin reuniaun ezekutivu, iha Palásiu Governu.
Notísia relevante: Governu aprova programa integra iha proposta OJE 2023
Enkuantu, despeza ba servisu no entidade Administrasaun Sentrál ho valór biliaun $2,8. Despeza sira ne’ebé prevee ba Seguransa Sosiál ho valór millaun $235,7 no RAEOA ho montante millaun $120.
Sei la inklui orsamentu ne’ebé prevee ba Fundu Kombatente Libertasaun Nasionál, alokasaun ba kuadru institusionál 33%, kapitál sosiál 35%, dezenvolvimentu ekonómiku 11%, dezenvolvimentu infraestrutura 18% no fundu kontinjénsia 3%.
Orsamentu ne’e sei uza hodi finansia programa 45 liuhosi atividades prinsipál 275, organizadu iha área estratéjiku 16 ne’ebé Governu sei foku ba iha tinan oin hanesan agrikultura, pekuária, peska no floresta, ekonomia no empregu, turizmu, dezenvolvimentu rurál no abitasaun, ambiente, petróleu no minerál, eletrisidade no enerjia renovável, konektividade nasionál, bee no saneamentu, edukasaun no formasaun, saúde, inkluzaun no protesaun sosiál, kultura no patrimóniu, reforma Estadu, defeza no seguransa nasionál, relasaun internasionál no polítika esterna.
Altersaun taxa impostu seletivu ba konsumu
PPL ne’e prevee alterasaun balun iha taxa impostu seletivu ba konsumu, kompara ho saida ne’ebé define iha OJE 2022 nian, liuliu masin-midar no produtu konfeitaria ba oin sei iha taxa impostu $1 ba kilograma ida, bee kahur ho masin-midar ka edulkorante ka aroma seluk, no bebida sira la ho alkoolika, la inklui sumu ai-fuan ka produtu ortikultura ba oin sei iha taxa impostu $3 ba litru ida.
Nune’e mós, valór taxa impostu atu aplika ba tabaku no produtu seluk mai hosi tabaku, ba oin sai hosi $50 kada kilograma ba $100 kada kilograma.
Karreta sira ho ninia valór a’as liu $10.00 ba oin sei iha taxa impostu 10%, karreta sira ne’ebé ho ninia valór a’as liu $25.00 ba oin sei iha taxa impostu 25%, no karreta sira ne’ebé ho ninia valór aa’s liu $50.000 sei iha taxa impostu 30%.
Jornalista : Antónia Gusmão
Editora : Julia Chatarina




