BOBONARU, 26 Fevereiru 2026 (TATOLI) – Prezidente Sentru Atendimentu Agrikultura Kuda Ulun Bobonaru (CAAKUB), António Barreto, admite katak produsaun foos-rai iha postu administrativu Maliana seidauk sufisiente atu atende konsumu lokál no nasionál.
Nia subliña katak, bazeia ba CAAKUB nia observasaun, Maliana iha natar barak, maibé 40% husi populasaun mak konsumu foos lokál, enkuantu 60% seluk depende ba foos importasaun tanba laiha natar.
Notísia relevante: CAAKUB halo pagamentu ba agrikultór 20 ne’ebé faan hare-kulit
“Ita-nia produsaun seidauk bele responde. Ezemplu, ita-nia natar Maliana ne’e atu fó han ema iha Maliana de’it mós la to’o, tanba produsaun ne’e sei menus. Ezemplu, ami sosa hare kulit iha tinan kotuk, hakarak tonelada 200, maibé la to’o iha ne’ebá tanba produsaun husi agrikultór sira ne’e tun”, nia informa ba jornalista sira, ohin.
António esplika katak kada epoka CAAKUB sosa hare kulit husi tonelada 100 to’o 200 hodi presesa sai foos-rai no kuantidade produsaun ne’e barak liu distribui bá merkadu iha nasionál kompara ho merkadu lokál.
Nia observa katak Governu halo esforsu oioin liuhusi moderniza sistema atu hasa’e produsaun hare, maibé tuir nia, nesesita aumenta rekursu estensionista iha suku, tanba agrikultór sira presiza hetan akompañamentu no asisténsia téknika.
“Ha’u hanoin ita nia governu apoia buat barak ona. Tinan ne’e iha mudansa tanba baibain ema kuda ho liman, más agora komesa kuda ona ho mákina, katak ita iha duni hanoin atu hasa’e produsaun”, nia dehan.
CAAKUB mós fiar katak bainhira irrigasaun Maliana II finaliza, agrikultór sira mós badinas halo natar hodi hasa’e produsaun hare.
“CAKUB mós prontu envolve agrikultór sira iha Irrigasaun Maliana II. Durante ne’e ita seidauk envolve sira tanba problema irrigasaun, sira-na produsaun la to’o, más bainhira irrigasaun ne’e di’ak, produsaun barak, ita sosa hotu tanba asosiasaun ne’e na’in mak agrikultór sira”, salienta.
Hare kulit époka daruak tinan 2025 ne’ebé CAAKUB sosa hamutuk kilógrama 675 no trasforma ba foos mak kilógrama 408,3. Foos-rai ne’e distribui bá merkadu nasionál hanesan iha loja Lita Store no restaurante Pantai Laut no konsumidór sira iha Maliana mós diretamente sosa iha armazein Holsa.
Foos lokaá ne’e CAAKUB fa’an iha merkadu ho folin diferente. Foos-mutin kilógrama ida ho presu $1,10, fos-mean $1,75 no metan $1,75 mós.
Durante ne’e CAAKUB hola hare kulit husi grupu agrikultór 28 ho nia membru 300-resin ne’ebé pertense ba irrigasaun Maliana I.
Notisía relevante: CAAKUB planeia sosa hare-kulit tonelada 200
Jornalista: Sergio da Cruz
Editora: Maria Auxiliadora





