iklan

INTERNASIONÁL, HEADLINE, POLÍTIKA

Fronteira Kamboja-Tailándia kalma hafoin sesarfogu

Fronteira Kamboja-Tailándia kalma hafoin sesarfogu

Ministru Defeza Kamboja nian, Tea Seiha (karuk) no Ministru Defeza Tailándia nian, Natthaphon Narkphanit (loos) hasai foto hamtuk hafoin asina akordu sesarfogu nian, iha Enkontru Komité Jerál Fronteira nian iha Provínsia Chanthaburi, Tailándia. Imajen Anadolu.

DILI, 28 Dezembru 2025 (TATOLI) – Fronteira entre Kamboja-Tailándia ba loron daruak tuituir malu iha loron-domingu ne’e kalma hafoin akordu sesárfogu ne’ebé alkansa hosi parte rua.

Portavos Ministériu Defeza Nasionál nian, Tenente-jenerál Maly Socheata, hatete katak situasaun iha liña oin nian mantén estavel dezde meiodia iha loron-sábadu, bainhira sesarfogu hahú, fó-sai husi Ajénsia estatál Kampuchea Presse.

Militár tailandés konfirma mós katak violénsia menus ona, maske observa movimentu balun iha fatin balun, tuir imprensa tailandeza Khaosod.

Nasaun rua hosi Sudeste Aziátiku asina ona akordu ida sesarfogu nian iha loron-sábadu, hodi hakotu konfrontu sira durante loron 20-resin ne’ebé hamate ema sanulu-resin no dezloka ema sivíl millaun ida-resin iha sira-nia fronteira ne’ebé disputadu.

Tuir akordu, parte sira kompromete atu hapara kedas ostilidade hotu-hotu ne’ebé envolve tipu arma ruma no promete atu evita tiru ne’ebé la provoka, avansu tropa nian, ka movimentu sira ba ida-idak nia pozisaun.

Sira mós konkorda atu mantein númeru tropa atuál sira no hadook an hosi reforsu sira iha fronteira hodi prevene eskalasaun liután.

Tailándia mós konkorda atu fó fila-fali soldadu kambojanu na’in-18 ne’ebé nia iha dezde fulan-Jullu, hafoin sesarfogu ne’ebé mantein tomak durante oras 72 nia laran.

Diplomata prinsipál sira nasaun rua nian hein atu hasoru malu iha loron-segunda durante enkontru tripartida ne’ebé organiza hosi Xina iha provínsia sudoeste Yunnan nian.

Ema na’in-99 maka mate iha loron 20 ikus ne’e dezde konfrontu sira hahú fali iha loron 8 fulan-Dezembru, loron ida hafoin konfrontu ida iha fronteira ne’ebé hakanek soldadu tailandés na’in-rua.

Totál soldadu tailandés na’in-26 no sivíl na’in-ida mate iha kombate. Adisionalmente, ema sivíl na’in-41 seluk mate tanba “efeitu kolaterál sira” iha konfrontu sira iha fronteira nia leet, haktuir hosi autoridade tailandeza nian.

Ministériu Interiór Kamboja nian hatete katak ema sivíl Kamboja nian na’in-31 maka mate.

Tailándia ho Kamboja iha disputa fronteira ida ne’ebé maka la’o kleur ona ne’ebé maka mosu beibeik iha violénsia, inklui konfrontu sira iha fulan-Jullu ne’ebé maka pelumenus ema na’in 48 mate.

EUA husu ba Kamboja-Tailándia atu implementa

EUA fó benvindu iha loron-sábadu ne’e ba sesárfogu Kamboja-Tailándia ne’ebé hakotu semana sira funu nian iha sira-nia fronteira, husu ba nasaun rua atu implementa akordu dame Kuala Lumpur nian.

Sekretáriu Estadu Marco Rubio insiste ba Kamboja no Tailándia “hodi kumpri kedas kompromisu ne’e no implementa totalmente termu sira hosi Akordu Dame Kuala Lumpur nian”, haktuir hosi nota imprensa.

Sekretáriu-Jerál ONU nian, António Guterres, konsidera akordu sesarfogu nian hanesan “pasu pozitivu ida hodi hamenus sofrimentu hosi ema sivíl sira, hakotu ostilidade atuál sira, no kria ambiente ida ne’ebé konduzivu hodi hetan dame ne’ebé dura.”

Nia mós apresia prezidente ASEAN Malázia, Xina no EUA ba “sira-nia esforsu sira hodi apoia rezolusaun pasífika ida hosi situasaun.”

Xina mós simu ho laran-haksolok trégua. “Ida-ne’e prova katak diálogu no konsulta hanesan dalan ida ne’ebé viável no efetivu hodi rezolve disputa kompleksu sira”, hatete hosi porta-vós ida hosi Ministériu Negósiu Estranjeiru nian iha empreza meiu komunikasaun sosiál norte-amerikanu X.

“Xina, ASEAN no komunidade internasionál halo ona esforsu komún sira ba objetivu ida-ne’e. Xina prontu hodi kontinua fó plataforma no kria kondisaun sira ba Kamboja ho Tailándia hodi iha komunikasaun kompletu no detallu liu,” refere nota imprensa.

Prezidente ASEAN Simu Sesarfogu Tailándia-Kamboja

Malázia, nu’udar Prezidente ASEAN 2025, simu ho laran-haksolok akordu sesarfogu entre Kamboja no Tailándia, ne’ebé tama iha vigór iha loron-sábadu (27 Dezembru) iha tuku 12:00 lokraik, oras lokál.

Primeiru-ministru Malázia nian, Anwar Ibrahim, hatete katak desizaun hosi nasaun rua hodi hapara funu no kaer tropa sira iha sira ida-idak nia pozisaun reflete rekoñesimentu hamutuk ida hosi importánsia hosi restrisaun, liuliu hodi proteje ema sivíl sira.

Tuir Anwar, akordu ne’e inklui pasu prátiku no pozitivu, inklui verifikasaun hosi Ekipa Observadór ASEAN no komunikasaun direta entre autoridade defeza sira.

“Pasu sira-ne’e fó fundasaun ba estabilidade, no ha’u hein katak parte rua sei implementa ho badinas,” Anwar hatete liuhusi nota imprensa iha Kuala Lumpur, sábadu ne’e.

Nia dehan, maske Malázia sei entrega prezidénsia ASEAN nian ba Filipina iha loron 1 fulan-Janeiru tinan 2026, nia governu iha nafatin kompromisu atu apoia esforsu sira hodi asegura katak akordu hotu-hotu hetan respeitu no hodi mantein ASEAN nia kredibilidade nu’udar rejiaun ida ne’ebé pasífiku.

Notísia relevante: Liurai Tailándia aprova pedidu disolve parlamentu no marka eleisaun antesipada

Fonte: Anadolu/antaranews

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!