BOBONARO, 28 fevereiru 2023 (TATOLI) – Diretór Sevisu Agrikultura Munisípiu Bobonaro, Alberto Gomes Lopes, hateten daudaun ne’e pesti Karakól hahú ataka natar kuaze ekatre 300 pertense iha postu administrativu Maliana.
Nia Sublina,geralmente agrikultór sira tinan ida ne’e esforsu tebes halo natar ho tarjetu diresaun nia katak tinan ne’e produsaun hare sei atinje 5000 esktares,maibe dadaun ne’e natar nain sira infrenta hela problema refere.
Notisia relevante: MAP husu agrikultór Maliana halibur karakol iha natar laran
“Depois orientasaun ba iha tékniku halo observasaun iha terrenu, realidade agora hatudu katak ita iha natar ektare 850 maka hetan afetadu, hosi númeru ne’e ektare 300 mak konsege komesa hetan estragu ona,” nia informa ba jornalista sira, iha kna’ar-fatin, tersa ne’e.
Diretór ne’e akresenta, natar hirak-ne’e mai hosi suku Raifun, Holsa, Odomau, Lahomea no Tapo Memo, maibé daudaun ne’e tékniku sira halo ona atuasaun ho meiu tolu mak hanesan mekániku, biolojia no kímika.
“Agora ida mekániku ne’e ita fó rekomendasaun oinsá atu minimiza estragu ne’e, ita ba ho orientasaun katak ita bele uza ai-dila tahan ho hudi-kain nune’e ita halibur sira mai iha tanba sira gosta haan ai-dila tahan no hudi, entaun bainhira sira ba hobur entaun fasil atu ra’ut hodi hasees tiha hodi natar laran,” nia katak.
Kona-bá meiu seluk agrikultór sira bele halo debu-kiik iha Kabubu laran,maibe presiza kontrola bebeik bee-,tamba pesti ne’e moris halibur malu barak iha fatin ne’ebé mak bee nakonu no tahu diak.
Nune’e Bainhira agrikultór sira halo debu iha kada kabubu tenke hamenus bee, tanba kuandu bee menus pesti sira sei sei konsentra hotu iha debu laran nune’e hafasil agrikultór sira atu ra’ut sai.
Enkuantu kona-bá meiu biolojia, diresaun ne’e rekomenda ba agrikultór sira bele uza ai-tahan no haree-uut ne’ebé atu fó haan fahi ne’e, ho maneira sira hanesan kari tiha ba natar laran, kahur ho kímika nune’e pesti ne’e mai haan hotu lanu to’o mate mak foin bele ra’ut sai.
Atuasaun kona-bá meiu kímika nian mak, hafoin rona informasaun hosi agrikultór sira-ne’ebé nia natar afetadu hosi karakól, diretór Alberto buka solusaun hodi ba konfirma iha parte diresaun nasionál agrikultura no ortikultura atu apoia ai-moruk tokshiput.
“Ha’u konsege hetan ai-moruk kaisa 80, hosi númeru ne’e ita konsege fahe ba iha komunidade ne’ebé mak hetan afetadu ho totál esktare 75. Ida-ne’e mak ita konsege halo atuasaun hosi kímika, maibé labele kobre hotu ektare 300 ne’e tanba ita hetan estoke ne’ebé maka limitadu,” nia fundamenta.
Notisia relevante: MAP instala ona mákina prodús ai-haan ba animál-ikan iha Maubara
Jornalista: Sérgio da Cruz
Editór: Evarsito Soares Martins
