VIQUEQUE, 27 juñu 2023 (TATOLI)—Médiku espesialista hosi Hospital Nacional Guido Valadares (HNGV), tersa ne’e, fó konsulta masál ba pasiente hamutuk 851 iha aldeia Ulussu, suku Matahoi, postu Uatulari, munisípiu Viqueque, durante loron-ida nia laran, iha ámbitu komemora loron HNGV.
“Atividade tratamentu masál ne’e hetan kolaborasaun hosi parte Fundu Globál, ne’ebé partisipa hotu hodi lori mákina x-ray,” Diretór ezekutivu HNGV, Alito Soares, hateten, hafoin ramata halo tratamentu ba komunidade iha aldeia Ulussu, tersa ne’e.
Médiku espesialista sira identifika moras tipu lima iha aldeia Ulussu hanesan estomuk, tensaun, moras infesaun, moras kulit no moras rins.
Notísia relevante : Espesialista : Kauza rua mak afeta moras fuan iha ema nia moris
Hosi atividade ne’e, iha pasiente 851 mak halo konsuta iha médiku espesialista sira iha aldeia Ulussu, ne’ebé identifika moras ho númeru a’as maka estomug iha ema na’in-300, tensaun 250, moras infesaun na’in, moras kulit 35 no moras rins 29.
Nune’e mós, pasiente ne’ebé halo konsulta ba médiku espesialista barik hamutuk na’in-86, ne’ebé identifika na’in-haat moras fuan, na’in-tolu sirurjia ne’ebé presiza halo operasaun, tuberkuloze na’in-ualu, fokit nehan na’in-24 no seluk konsulta matan.
Abitante na’in-98 halo ba halo sreaning ho raiu-x , ne’ebé hosi númeru ne’e na’in-15 pozitivu tuberkuloze no na’in-ualu sei iha faze rekupera.
“Tanba ne’e, obrigatóriu ema hotu tenke ba hasai raiu-x hodi bele haree moras sira hanesan tuberkuloze, karik identifika ita tenke fó tratamentu,” nia akresenta.
Aleinde ne’e, médiku sira identifika iha labarik na’in-haat maka sofre moras fuan.
“Loron dahuluk ekipa médiku espesializadu hosi HNGV fó konsulta iha aldeia Ulussu, konsege identifika moras fuan ba labarik no tubekoloze no presiza halo tratamentu ba nasionál hodi kontinua tratamentu. Labarik na’in-haat identifikadu moras fuan no seidauk halo tratamentu sériu no hosi pasiente labarik na’in-haat ne’e, iha na’in-ida maka tama ona ba faze króniku no presiza halo transferénsia ba nasionál hodi halo tratamentu,” nia tenik.
Diretór dehan, labarik na’in-haat ne’ebé sofre moras fuan mai ho sinál respiratóriu no iha bakteria ne’ebé sempre kauza ba rematik liuhosi respiratóriu maka to’o iha fuan, hafoin afeta ba fuan, halo moras fuan, ne’ebé labarik na’in-haat ne’e sei bele kura.
“Importante liu maka tenke ba tratamentu lalais, labarik na’in-haat ne’e, na’in-ida ho idade 12 no na’in-tolu ho idade 5. Dala barak ita hanoin mear no inus-been sira-ne’e hanesan baibain, maibé bainhira husik kleur, bakteria ne’e ladi’ak hodi afeta ba fuan, medida prevesaun ba mear no inus been mak tenke ba halo tratamentu sedu iha médiku sira hodi salva labarik sira-nia vida. Ami hakarak lori labarik sira sofre moras fuan ba HNGV hodi hetan tratamentu, nune’e ami halo diskusaun ho família sira maibé sira dehan sei haree tempu maka sira lori ba ospitál nasionál hodi halo tratamentu,” nia salienta.
Tuir planu konsulta masál komemora loron HNGV ne’e sei realiza durante loron-tolu, maibé ho distánsia dook no kondisaun estrada nune’e médiku espesialista fó konsulta durante loron-ida no ohin ekipa desloka filafali bá Dili.
Atividade ne’e akompaña hosi Autoridade lokál inklui membru Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Eskuadra Uatulari.
Jornalista : Vitorino Lopes da Costa
Editora : Julia Chatarina
