Governu Austrália hakarak Timor-Leste dezenvolve lalais Greater Sunrise
DILI, 07 jullu 2023 (TATOLI) – Governu Austrália liuhosi Ministra Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun Senadora Peny Wong bainhira vizita Timor-Leste, sesta, ohin, rekoñese Greater Sunrise nudar asuntu ne’ebé seidauk finaliza, tanba ne’e presiza dezenvolve lalais hodi apoia másimu ba Timor-Leste nia dezenvolvimentu.
“Ami rekoñese katak Greater Sunrise nudar asuntu ida ne’ebé seidauk finaliza, dezenvole lalais hodi apoiu ba Timor-Leste nia dezenvolvimentu”, Ministra Peny Wong dehan ne’e ba jornalista sira iha edifisiu Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK).
Nia dehan, Austrália iha ambisaun ida de’it ba Greater Sunrise, atu haree kampu ne’e bele dezenvolve.
“Primeiru-Ministru Gusmão ko’alia loos katak Greater Sunrise presiza sai viavél no ekonomikamente nudar solusaun adekuada ne’ebé kria indústria petrolífera ida ne’ebé bele fó rezultadu ekonomia direta ba ita bo’ot sira-nia povu”, nia relata.
Tanba ne’e, desizaun hotu iha Governu foun Timor-Leste no Governu foun Austrália no iha kompromisu jenuínu no boa fé hodi dezenvolve Greater Sunrise.
Tanba ne’e, Primeiru-Ministru Austrália nomea Steve Bracks, Timor-Leste nia belun iha tempu naruk hodi sai nu’udar reprezentante Espesiál Governu Austrália nian ba Greater Sunrise.
“Ha’u kontente tebes Steve Bracks bele akompaña iha vizita ida-ne’e. Austrália durante ne’e rona ho didi’ak hodi komprende ita-bo’ot sira-nia ambisaun ba Greater Sunrise, ha’u bele garantia ba ita-bo’ot sira katak Timor-Leste nia kompromisu ba prosesamentu rai maran no mós ba projetu Tasi Mane parte súl iha komprensaun klaru”, nia revela.
Timor-Leste iha asaun maioria ba joint venture, hamutuk ho Woodside no Osaka Gas, Teknolojia mós evolui ka iha mudansa no joint venture haree mós opsaun sira ne’e.
“Ami-nia apoiu ba Timor-Leste nia rejiliénsia ekonómika hanesan razaun ida hodi apoiu fortemente Timor-Leste nia ambisaun ba konverte kampu Bayu-Undan, lda-ne’e sai ona nu’udar kontributór boot ba Timor -Leste nia ekonomia durante liu tinan 16 no ami hakarak servisu hamutuk ho Timor-Leste ba tranzisaun ba projetu komersiál ho kaptasaun armazenamentu kárbonu”, nia haklaken.
Nia haktuir, foin lalais Governu Austrália aprezenta projetu lei ida ba Parlamentu Austrália hodi fó efeitu ba revizaun sira ba Protokolu London nian, hodi autoriza atinje obrigasaun karbonu internasionál nian no fasilita konsiderasaun komersiál Bayu-Undan nian.
“Ami sei kontinua servisu hamutuk ho Timor-Leste ba ida-ne’e no mós projetu sira seluk hodi apoiu ita bo’ot sira-nia rejiliénsia ekonómika no soberania”, nia hakotu.
Jornalista: Hortencio Sanchez
Editór : Zezito Silva
