Governu seidauk halo pagamentu ba importadór foos subsídiu no husu kompleta dokumentu

DILI, 08 abríl 2024 (TATOLI) – Diretora Nasionál Regulasaun Komersiál (DNRK), Manuela da Silva Tilman, dehan Governu seidauk halo pagamentu ba importadór foos subsídiu tanba dokumentu ne’ebé empreza sira hatama mai sei problema, tanba ne’e, husu ba empreza sira atu kompleta dokumentu hafoin halo pagamentu.

“Tuir dekretu lei númeru 76/2022 iha ne’eba ko’alia kona-ba presu. Provizoriamente foos subsídiu ne’ebé mak Governu fornese, iha artigu 10 fó dalan ba MCI liuhosi Diresaun Nasionál Regulasaun Komersiál (DNRK) hodi monitoriza no kontrolu ba presu foos subsídiu ne’ebé mak halo distribuisaun liuhosi Empreza Perisos, Alfa Dili no Kreativu Furak”, Manuela da Silva Tilman, informa ba TATOLI iha nia kna’ar fatin, sesta ne’e.

Nia dehan, Diresaun Nasionál Regulasaun Komersiál (DNRK) simu ona dokumentu ne’ebé mak empreza hatama iha diresaun ida-ne’e, verifikasaun ne’e la’o daudauk liuhosi dadus eletrónika no dokumentu fíziku.

“Ha’u hakarak hateten katak buat hotu ami verifika ona, ami verifika los ona, maibé nia problema iha dokumentu mak empreza sira fó ba ami ne’e la kompleta, tanba ami verifika ida por ida iha ne’eba, ami haree katak normalmente bainhira empreza ida hola foos, iha nota ne’e tenke mosu empreza nia naran, nia presu, nia kuanntidade no nia kilograma, maibé dokumentu ne’ebé sira fó ba ami ne’e buat sira ne’e laiha”, nia informa.

Nia esplika, bainhira empreza ida ba hola foos, nia tenke priénxe deklarasaun, agora deklarasaun sira ne’e iha dokumentu empreza tolu nian, maibé ami haree barak liu mak nota deklarasaun ne’ebé empreza lokál sira sosa atu lori ba munisípiu, iha nia resibu lolos mosu empreza nia naran maibé ida-ne’e mós laiha, depois nota pagamentu invoice ne’e la mosu iha ne’eba. Aleinde ida-ne’e mós sira la anexa sira-nia dokumentu lisensa atividade, entaun ida-ne’e mak prejudika tebes MCI atu bele prosesa.

“Ba ami la iha problema, tanba ami-nia tékniku sira preparadu no ami verifika hotu ona, agora daudaun ita boot haree iha ami-nia meza sira-nia dokumentu sira ne’e ami tenke fó fila hotu kedas, tanba ami presiza sira kompleta sira-nia dokumentu. Ha’u fó ezemplu kiik de’it, dokumentu ida-ne’e agora iha deklarasaun ne’e hateten katak empreza nia naran oin seluk ida, maibé mosu fali iha nota invoice ne’e naran seluk ida, entaun ida-ne’e prejudika tebes ba ami atu prosesa”, nia relata.

Ho problema ne’e mak ekipa husi Diresaun Nasionál Regulasaun Komersiál (DNRK) kontatu ona empreza sira no manda ona karta ba sira atu husu kooperasaun atu bele prosesa lalais hodi haruka ba MKAE atu halo pagamentu.

“Ami kontatu ona ba empreza no ami rasik manda ona karta ba empreza atu husu kooperasaun ho ami lalais no oinsá sira bele prepara dokumentu sira ne’e atu ami bele prosesa no manda sira nia dadus ne’e ba ona MKAE”, nia haktuir.

Nia hatutan, empreza kreativu furak ne’ebé haruka dokumentu mai ne’e mesak kopia hotu, nia orijinál laiha, maibé normalmente banhira Governu prosesa pagamentu, presiza nia invoice orijinál ne’e mak foin bele prosesa pagamentu, entaun ida-ne’e mak difikuldade atu aselera relatóriu sira ne’e.

“Ita lahateten sira manipula iha dokumentu, maibé dokumentu barak demais, entaun sira tau sasan rungu ranga, depois dokumentu ne’ebé lori mai latuir buat ne’ebé mak ita-nia hakarak. Tanba ita-nia hakarak verifika ida por ida, ami verifika hotu ona no hatama ona ba sistema, maibé dokumentu mak presiza hadia, tanba invoice mai naran oin seluk ida, deklarasaun naran mai oin seluk, aleinde ne’e sira la anexa ho dokumentu lisensa, entaun oinsá ita hatene katak dokumentu lisensa ne’e mate ka moris, entaun ne’e problema iha empreza sira, se sira hakarak koopera atu prosesa lalais, entaun sira tenke koopera ho ami atu hadia sira-nia dokumentu ne’ebé mak ami fó ba sira”, nia afirma.

Kona-ba Empreza Alfa Dili, halo distribuisaun foos iha de’it faze dahuluk no nia dokumentu kompletu, Governu prepara ona no tékniku sira hatama ona ba sistema ,agora komplikadu boot mak Perisos no mós Kreativu furak.

“Tanba ne’e ita seidauk bele submete relatóriu ba MKAE tanba sei problema iha dokumentu, se buat hotu prontu ona mai ita hein submete relatóriu ba MKAE atu bele halo ona pagamentu ba importadór foos subsídiu sira”, nia konklui.

Jornalista : Felicidade Ximenes

Editór : Zezito Silva