EBC 30 Agustu preokupa la hetan kolokasaun profesór

DILI, 25 maiu 2024 (TATOLI)-– Diretór Ensinu Báziku Sentrál (EBC) 30 Agustu, Vitorino Vairia, preokupa ho Ministériu Edukasaun(ME) tanba la halo kolokasaun profesór ba sira nia eskola, maske profesór menus hela.

“Ita preokupa tanba eskola ne’e rasik mós menus profesór, no ami presiza duni profesór na’in hitu. Tanba profesór sira-ne’e nia kontratu remata iha 31 dezembru 2023, no to’o nia matéria husik de’it. Ita-nia estudante sira vítima dadaun maibé sira halo kolokasaun ne’e ba ami eskola 30 de agusto ami la hetan,” diretór EBC 30 Agustu, via telefónika, sábadu ne’e.

Diretór ne’e akresenta katak husi profesór nain-7 ne’e, profesór kontratadu na’in-5 no voluntáriu na’in-2. Kuandu profesór laiha ne’e labarik sira mak vítima nune’e Ministériu Edukasaun tenke toma atensaun.

“Nune’e ha’u fó ona mensajen ba diretór rekursu umanu no ha’u rasik mak halo karta ba Ministériu Edukasaun atu koloka ema nain-7 ne’e ho urjentemente, maibé finalidade ita la hetan”, nia lamenta.

Nia esplika, matéria ne’ebé too agora profesór laiha mak, lian portugés, matemátika, tetún, desportu, istória no jeografia.

“Agora tanba saida mak Ministériu Edukasaun la koloka profesór mai iha eskola ne’e, ita lahatene. Agora sira dehan bazeia ba inspensaun sira mai foti dadus profesór sira iha ne’e hamutuk ema nain-58. No sira-nia estimasaun ne’e dehan profesór kompletu ona. Ami iha ne’e sala 36, kada turma ne’ebé ami estimasaun profesór la to’o, maibé ami-nia na’in ulun sira dehan to’o, realidade mak profesór la tama estudante abandona iha li’ur de’it. Dezde profesór nain hitu ne’e para hanorin, labarik sira abandona de’it no ita duni labarik sira mós sira dehan profesór mak la tama,” nia haktuir.

Kuandu la koloka profesór mai iha ne’e segundu períodu sei nafatin iha problema ba estudante sira hanesan ho períodu dahuluk.

“Tanba profesór mak laiha duni, ba ida ne’ebé la’ós ita-nia área ne’e ita halo de’it avaliasaun ba estudante sira”, nia dehan.

Presiza kadeira no meza

Aléinde ne’e mós dadaun ne’e eskola referidu sei presiza tan kadeira no meza hamutuk atus tolu resin.

“Kadeira no meza ne’e seidauk sufisiente ba ami tanba iha ne’e sala tolu mak sei mamuk, ne’ebé ami presiza tan kadeira meza kuaze atus-tolu-resin hodi prense ba iha sala mamuk tolu ne’e, no durante ne’e estudante sira uza de’it kadeira no meza ne’ebé mak iha entaun sira uza lisuk de’it kadera ida”, nia esplika .

Nia informa, foin lalais sira simu ona kadeira no meza hamutuk 140, maibé seidauk sufisiente.

“Husu ba iha Governu atu oferese tan kadeira no meza mai ami, atu ita bele define kualidade edukasaun ho di’ak. Tanba estudante na’in-2 no 3 uza lisuk kadeira ida-ne’e susar ba sira atu aprende ho di’ak,” nia informa.

Totál estudante iha eskola 30 hamutuk 2.062 ho nia profesór hamutuk 58.

EBC Faról kontinua enfrenta menús profesór

Iha fatin ketak, Diretóra Eskola Báziku Sentrál (EBC) Faról, Filomena Maria Fatima, mós preokupa ba kolokasaun profesór ne’ebé kontinua la to’o ba sira.

“EBC Faról hetan kolokasaun profesór nain-5, tolu iha sentrál rua ba eskola báziku filial (EBF) Rumbia. Ida iha ne’e ba língua inglés, portugés no matemátika. Kolokasaun ne’ebé iha ne’e bazeia duni ba matéria ne’ebé profesór la iha, maibé seidauk to’o no ida-ne’e ita hotu nia preokupasaun”, diretora Filomena katak.

Nune’e ba faze daruak nia ne’e EBC Faról, rekomenda ba ME atu bele haruka tan profesór 13 hanesan ne’e hodi bele ba kompleta.

“Ami presiza tan profesór 13 hanesan ne’e sufisiente ona, ami husu ne’e mak EBF Rumbia no Vila Verde inklui ho sentrál maibé ha’u sente triste tanba Vila Verde lahetan. EBF Vila Verde ne’e iha sala tolu ne’ebé mamuk tanba ne’e Koordenadór sira mak prense ba de’it. Ba ida ne’ebé ita sei presiza tan mak Língua Portugés, istória jeografia, arte kultura no desportu,” nia esplika .

Liga ba fasilidade iha EBC Faról rasik, nafatin la sufisiente ba estudante inklui mós ba profesór sira.

“Kona-ba fasilidade, iha ne’e meza kadeira ba estudante no profesór sira sei menus. Ami husu ne’e 500, tanba atu oferese mós ba ami nia eskola Filiál sira hotu, maibé dehan kadeira meza menus entaun sira haruka ami hatun nia númeru ne’ebé ami husu fali 200, ne’e inklui ona ho profesór sira nian, maibé to’o agora ami seidauk simu. La sufisiente ba mós pelumenus fo netik 21 sira hanesan ne’e ba profesór sira uza. Estudante ne’e fó netik 100-resin, para ami uza netik hodi fahe tiha labarik sira ne’ebé mak nain-3 sei uza lisuk meza kadeira ne’e,” nia rekomenda.

Totál estudante iha EBC Faról hamutuk, 2.097, kompostu husi mane 986 feto 1.011.

Jornalista: Osória Marques

Editór: Florencio Miranda Ximenes