Rezultadu produsaun batar no hare époka 2024 iha Oé-Cusse foin atinje tonelada tolu

OÉ-CUSSE, 01 agostu 2024 (TATOLI) – Diresaun Rejionál Agrikultura, Rejiaun Administrativa Espsiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), fó-sai, dadus provizória rezultadu produsaun batar no hare époka 2024 ne’e, foin atinje tonelada tolu.
“Rezultadu époka crop-cuting (amostra) ba 2024, ba produtu hare atinje tonelada tolu, maibé dadus ne’e sei provizória hela, nia área kultiva ne’e ektare 2.540 no área kolleta ne’e ektare 5.240, hanesan mós batar, atinje hela tonelada tolu, dadus seidauk to’o faze finál, tanba ami sei prosesa atu analiza kle’an liután ho tékniku sira,” Diretór Rejionál Agrikultura, Amaro Efi, ba jornalista sira iha Oé-Cusse, kuarta ne’e.
Diretór Agrikultura ne’e esplika, objetivu husi crop-cuting ne’e, atubele hatene oinsá produsaun agríkola iha Oé-Cusse ne’e iha mudansa ka lae produsaun sa’e ka tún.
Tuir nia, kuandu sa’e signifika katak, agrikultór sira iha Oé-Cusse ba époka 2024 ne’e, sei la sofre hamlaha, maibé kuandu rezultadu hatudu produsaun tuun, signifika tinan ne’e, agrikultór sira sei hasoru situasaun hamlaha.
“Maibé dadus sira batar no hare ne’e, sei provizória, ami sei enkontru ho tékniku sira atu identifika no analiza didi’ak, atu hatene loloos kronolojia produsaun sa’e ka tuun tanba saida, bainhira remata dadus finál ne’e sei hato’o ba Ministériu Agrikultura, atu analiza tán hafoin tama ba dadus finál époka 2024 nian,” nia dehan.
Xefe Departamentu Estensaun, Jorge Oki, hateten, atividade crop-cutting ne’e ba tinan 2024 konklui ona ba hare rai maran, hare iha natar no batar, maibé tékniku estensionista sira kontinua, tau matan ba hare natar ne’ebé sei kolleta ikus, akompaña mós bainhira atakasaun peste.
“Ita sei kontinua hala’o ita-nia atividade hanesan bainbain hanesan époka dahuluk ne’e, ne’ebé époka segundu mós ita tau matan nafatin, nune’e agrikultór sira-ne’ebé bee iha, entaun sira mós bele hetan kolleta,” nia dehan.
Tuir rezultadu produsaun hare iha RAEOA husi époka 2020 to’o 2023 maka hanesan, 2020-2021 produsaun hare iha territóriu Oé-Cusse hamutuk tonelada 17,492 mai hosi área kultivu 4,596 no área kolleta 4,485 ho nia rezultadu produtividade tonelada 3.9 kada ektare.
Époka 2021-2022 produsaun hare iha RAEOA tun ba tonelada 11,525.29 mai hosi área kultiva ektare 4,551.5 ho área kolleta 4,443.25 ho nia rezultadu produtividade tonelada 2.59 kada ektare.
Nune’e mós iha époka 2022-2023 produsaun hare tún tán ba tonelada 9,697.6 mai hosi área kultiva ektare 2,842.71 ho área kolleta 2,841.71 ho rezultadu produtividade tonelada 3,2 kada ektare.
Purtantu, kona-bá produsaun batar husi 2020-2021 hamutuk tonelada 10,696 mai hosi área kultiva ektare 6,596 ho área koilleta ektare 6,567 ho rezultadu produtividade tonelada 1.6 kada ektare.
Époka 2021-2022 produsaun batar iha RAEOA tún ba tonelada 6,687 hosi área kultiva 5,463, no área lolleta 5,430 ho rezultadu produtividade tonelada 1.2 kada ektare.
Ba fali époka 2022-023 produsaun batar iha RAEOA sa’e fali ba tonelada 16,698,75 mai hosi área kultiva ektare 6,699.25, ho área kolleta ektare 6,699.25 ho rezultadu produtividade tonelada 2.5 kada ektare.
Entretantu, atu susesa atividade crop cutting ne’e, Diresaun Rejionál Agrikultura Oé-Cusse, koloka téknika estensionista hamutuk na’in-24 destaka ona iha suku 18 hodi apoia serbisu agrikultór sira iha área rurál.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Evaristo Soares Martins

