DILI, 30 agostu 2024 (TATOLI)–Sobrevivente masakre 12 Novembro 1991, Levi Bucar Cortereal konsidera loron konsulta populár ba da-25 iha 30 agostu, hanesan loron hahú roman loron matan ba timoroan hotu hodi hili nia ukun rasik-aan.
“Ida-ne’e mak desizaun koletiva povu timoroan ne’ebé ba hili liuhusi dalan eleissun ba ukun rasik aan. Iha loron 30 agostu ne’ebé ita hala’o ne’e, ita haree ona katak loron matan fó naroman ona ba rai Timor. Durante ne’e ita lahatene dalan, ita iha nakukun laran, ita timoroan tomak feto ka mane no ferik ka katuas, ita-nia esperansa ne’e iha ona ita-nia liman, ita mak foti desizaun ba ukun rasik aan,” sobrevivente masakre 12 Novembru ne’e hateten ba Agência Tatoli, liuhusi Telefónika, sesta ne’e.
Tanba ne’e, nia dehan, loron 30 agostu festa ba ema hotu hodi komemora loron konsulta populár hodi hakat ba iha restaurasaun Independénsia.
“Loron 30 agostu ne’e festa boot ba ita Timor tomak, tanba ita hotu-hotu deside la’ós ema ida de’it ka grupu ida de’it. Ita timoroan hotu-hotu tuur hamutuk deside hakarak sai nasaun ida ka la’e, ida-ne’e mak haksolok ba ita hotu-hotu nia moris,” nia hateten.
Sidadaun hotu tenke haburas kultura hodi hatene nia identidade nu’udar timoroan iha ámbitu ukun rasik ann ne’e, tanba ida-ne’e sai kestaun ida ba ema hotu.
“Ohin loron ita kontinua halo konstrusaun ba sosiedade liuliu valór kulturál ne’ebé ita iha, tanba ita pasa rejime ida ba rejime seluk. Uluk, ita moris obrigatoriamente rejime ema-nia, agora ita redefine didi’ak valór kulturál sira husi ita-nia bei’ala sira nu’udar timoroan. Ita tenke haburas ida-ne’e fali. Ezemplu de’it, ita ko’alia Tetun, ita-nia dialetu Mambae ka Makasae la loos,” nia dehan.
Aleinde ne’e, nia hateten, situasaun ekonomia iha raí-laran ne’e responsabilidade ema hotu nian, tanba se ema hotu iha kapasidade mak Timor-Leste sei iha mudansa.
Iha komemorasaun loron konsulta populár ba da-25 (30 agostu 1999-30 agostu 2024) ne’e, nia apela ba foinsa’e sira hodi bele kontribui ba dezenvolvimentu nasionál liuhusi sira-nia matenek no kreatividade.
“Ha’u-nia mensajen ba joven sira, aproveita didi’ak rezultadu ukun rasik aan ne’e, tanba sira la sente sofrimentu uluk, sira lasofre ona, sira tenke aproveita didi’ak oportunidade ne’ebé Governu loke. Haburas sira-nia matenek no kreatividade hodi kontribui ba dezenvolvimentu nasionál. Bainhira ema ida matenek no halo di’ak ne’e kontribui ba ita-nia dezenvolvimentu,” nia hateten.
Jornalista : Jesuína Xavier
Editór : Cancio Ximenes
