Relatóriu Índise Hamlaha Globál 2024 TL iha kategoria sériu

DILI, 11 novembru 2024 (TATOLI) – Ministru Agrikultura, Peskas, Pekuária no Floresta (MAPPF ), Marcos da Cruz, rekoñese relatóriu Índise Hamlaha Globál 2024 ka Global Hunger Index 2024 (GHI ) ne’ebé koloka Timor-Leste iha kategoria sériu.
Timor-Leste hetan klasifikasaun 104 hosi nasaun 127 iha Índise Globál Hamlaha (GHI) 2024 nian, ho pontuasaun 27.0, bazeia ba taxa sira má-nutrisaun nian, pezu menus, kreximentu ne’ebé ladún di’ak no mortalidade infantil sira.
“Ida-ne’e mak dadus ne’ebé sira análize, maibé iha ita-nia rain laiha ema ida mak mate, tanba hamlaha, problema mak ita hatama nafatin ai-han oioin, tanba ne’e ita presiza hasa’e produsaun ai-han rai-laran”, Marcos da Cruz ba TATOLI iha Parlamentu Nasionál, ohin.
Tuir nia, GHI koloka iha kategoria grave tanba hatama kada produtu ai-han, maske Timor-Leste rasik tuir regra merkadu livre ne’ebé sei fó impaktu fali hafoin tama iha Organizasaun Mundiál Komérsiu (OMK) no ASEAN.
“Entaun esportasaun no importasaun tenke la’o hanesan ne’e, karik produsaun rai laran sa’e, entaun opsaun sei fila fali ba konsumidór sira produtu ne’ebé mak sira sente iha kualidade di’ak ba sira, tanba ne’e ami hakarak promove dezenvolvimentu agrikultura orgániku ne’ebé sei fó benefísiu ba kualidade ita-nia rai atu nune’e labele hamate organizmu sira iha rai laran, atu ida-ne’e bele sustentavel ba jerasaun tuir mai”, nia dehan.
MAPPF rasik oras ne’e promove hela utilizasaun adubu orgániku atu Timor-Leste sei bele kompete kona-ba kualidade produtu ai-han orgániku, maibé kona-ba kuantidade sei labele tanba limitasaun rai agrikultura nian.
Nia esplika, Governu mós halo ona esforsu oioin hodi ultrapasa hamlaha no má-nutrisaun, iha ne’ebé tinan ne’e aloka millaun $2 ba kada munisípiu hodi fornese ai-han ho kualidade ho ingrediente orgániku 70% iha programa Merenda Escolar.
Orsamentu Estadu (APBN) 2024 ba MAPPF hamutuk $30,694,052,00 uza ona 65,7%, enkuantu ba Proposta APBN 2025, MAPPF propoin fundu hamutuk $25,770,785.
Joranlista : Felicidade Ximenes
Editór : Zezito Silva

