iklan

SOSIEDADE SIVĺL

PN-BESI-TL no UNTL sensibiliza universitáriu tau importánsia uza sintina iha sosiedade

PN-BESI-TL no UNTL sensibiliza universitáriu tau importánsia uza sintina iha sosiedade

Atividade komemorasaun loron MundiÁl Sintina 2024 iha Salaun Auditorium FCS UNTL Caicoli, tersa (19 novembru 2024). Imajen/Mídia FONGTIL.

DILI, 19 novembru 2024 (TATOLI)–Plataforma Nasionál Bee Saneamentu no Ijene Timor-Leste (PN-BESI-TL) serbisu hamutuk ho Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL) realiza semináriu ida hodi sensibiliza universitáriu sira kona-ba importánsia uza sintina iha familia no sosiedade.

Atividade sensibilizasaun ne’e hala’o nakait ho loron mundial sintina ne’ebé selebra kada tinan iha loron 19 Novembru ho tema “Haris fatin, fatin ida ba pás”.

“Ohin loron, ita kontinua fahe informasaun no sosializa sidadaun, insituisaun relevante sira oinsa tau importansia ba asuntu ne’e, tanba ita hatene katak iha nivel polítika iha planu no programa lubuk ida mak trasa ona atu atinje,” Kordenadór PN-BESI-TL, Januário Amaral de Jesus, ba jornalista sira, iha Kampus UNTL, Caicoli.

Atu atinje ba planu no programa sira-ne’e presiza partisiapsaun ema hotu-hotu nian, entaun ohin mós halo iha Kampus UNTL nian hodi universitáriu sira mós iha papel importante iha prosesu advokasia ba no kontrolu sosiál iha nivel komunidade iha aldeia no suku.

Papel universitáriu sira mós tenke fó advokasia ba governante sira-ne’ebé hola desizaun no politika-na’in sira.

“Asuntu sintina krusiál no importante hanesan tema mundial hateten ‘Haris fatin, fatin ba pás’ atu kontinua halo advokasia nafatin oinsá komunidade bele tau prioridade ba asuntu sintina iha moris loro-loron,” nia dehan.

Iha atividade sensisbilzasaun ne’e mós ajuda estudante sira iha sira-nia estájiu akadémika hodi  divulga mós informasaun ba komunidade kona-ba asuntu ida-ne’e.

Nia husu ba Governu atu aloka Orsamentu Jerál Estadu (OJE) sufisiente atu bele mellora sistema bee no saneamentu iha Timor-Leste. Tanba, ko’alia konaba sintina ka saneamentu, la ko’alia sees hosi bee.

“Disponibilidade bee ajuda komunidade garante ijene ne’ebé di’ak no sintina ida saudavel iha família,” nia hateten.

Vise Dekanu ba Asuntu Peskiza no Kooperasaun iha UNTL, Francisco Soares, konsidera sintina importante ba moris loro-loron nian, tanba ne’e mak atividade sensibilizasaun ne’e bele ajuda estudante sira bele hatutan informasaun kle’an no bele transforma sosisiedade.

Tuir nia, Timor-Leste seidauk iha sensibilidade ba iha asuntu ne’e, tanba kontinua soe foer arbiru no sai kultura timoroan nian.

“Saneamentu ne’e imprtante ba ita-nia vida loro-loron maibé kuaze maioria ita komunidade soe foer arbiru de’it. Atividade ne’e ajuda halo transformasaun sosiál atu moris iha pás. Papel universitáriu sira-nian mak hanesan ajente transformasaun,” Vise Dekanu ba Asuntu Peskiza no Koperasaun iha UNTL, Francisco Soares, hateten.

Diretora Nasionál Edukasaun no Promosaun Saúde iha Ministériu Saúde, Emilia de Jesus Mendonça, hateten ema hotu-hotu presiza soe foer iha fatin atu dignu atu evita transmisaun moras.

“Se so’e foer arbiru no la uza sintina sei transmite moras liuhusi lalar ba hobur no semo ba tuur iha hahan ruma nia leten ne’e sei provoka moras hanesan diareia, infesaun vias respiratóriu aguda (IRA) no seluk tan,” nia dehan.

Nia reforsa, bainhira ba soe foer boot ka kiik iha toilet mak la fase liman hafoin kaer fali hahan atu han ne’e mós sei transmite moras ba ema-nia saúde ba familia no kelega sira seluk.

Jornalista : Jesuína Xavier

Editór       : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!