DIL, 03 Juñu 2025 (TATOLI)—Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, husu ba populasaun sira-ne’ebé hela besik mota no tasi atu labele soe lixu arbiru.
“Bainhira komunidade soe lixu iha mota mak iha tempu udan boot, bee lori lixu hirak-ne’e ba iha tasi hodi estraga biodiversidade sira iha tasi laran,” Xefe Estadu José Ramos Horta, informa bainhira halo lansamentu ba Galeria Arte iha Ar Livre no Murál Oseanu iha Palásiu Governu, tersa ne’e.
Nia husu ba joven sira, ba kosok-oan sira, ba labarik sira, liuliu sira-ne’ebé hela iha tasi-ibun, besik tasi, sira-ne’ebé hela iha mota, mota-sorin, mota-ibun, labele soe lixu arbiru, liuliu labele fakar lixu ba mota laran, bainhira udan mai, udan boot mota tun lalin tonelada lixu sira-ne’e bá tasi.
Nia dehan, soe lixu iha fatin no halo buat hotu-hotu para prezerva natureza, animál sira iha rai-maran, prezerva buat hotu-hotu rikusoin iha tasi laran sira-ne’e.
Horta apela ba joven sira atu buka livru ida ho títulu ‘Meu Mar’ nune’e oinsá atu trata natureza ho di’ak no soe lixu iha nia fatin.
Ramos Horta solista Governu no autoridade hotu-hotu, atu esforsu liután edukasaun ba populasaun nune’e labele estraga natureza no oho animál sira.
Iha fatin hanesan, Primeiru-Ministru, Kay-Rala Xanana Gusmão, hateten lagoa ida iha Seloi kraik Aileu ne’e furak tebes-tebes tanba populasaun iha-ne’ebá kuidadu ho di’ak.
“Lagoa ida iha Timor mós iha, iha Seloi kraik, iha Aileu ne’ebá, bá haree kombinasaun natureza, ne’ebé furak, animál, ambiente, populasaun iha-ne’ebá kuida di’ak tebes-tebes, kapa’as loos. Ai-funan sira-ne’ebé moris iha bee laran ho natar ne’ebé hale’u, entaun bele bá vizita ba,” Xanana haktuir.
Entetantu, programa ida hosi IX Governu Konstitusionál hakarak atu dudu ekonomia hodi motiva joven sira bele partisipa ativu iha dezenvolvimentu rai ne’e nian liuhosi dezenvolve riku-soin sira Timor nian ne’e.
Programa ne’ebé daudaun ne’e implementa mak Ekonomia Azúl atu harii Sentru Edukasaun Mariñu no Parke Nasionál Mariñu iha Ataúru, nune’e labarik no joven sira bele bá aprende.
Jornalista: Felicidade Ximenes
Editór: Xisto Freitas da Piedade




