Pe. Joaquim orgullu sai tradutór ba Papa Francisco durante vizita iha Timor-Leste

DILI, 11 Setembru 2025 (TATOLI)—Pe. Joaquim Sarmento, S.J, nu’udar tradutór ba Papa Francisco durante vizita iha Timor-Leste iha tinan kotuk, sente previlejiadu tanba hetan konfiansa husi bispu sira sai tradutór iha mementu istóriku ne’ebá.
Nia haktuir nu’udar tradutór sempre akompaña Papa Francisco durante halo atividade hanesan la’o no han, maski hasoru difikuldade uitoan bainhira protokolu Papa nian la fó autorizasaun atu besik liu Papa Francisco.
“Ha’u hanoin liu tiha tinan ida, ha’u halibur nia mesajen di’ak, diskursu sira ho lia-portugés, inglés no tetun sai livriñu ida, tanba mesajen sira ne’e importante loos, foin sa’e sira, tanba mesajen ne’ebé nia fó ho domin. Ita agradese tanba Santu Padre bele louva ita-nia rai, povu, istória no fé”, amu Joaquim Sarmento fó sasin hafoin misa agradesimentu dahuluk vizita Papa Francisco nian iha Tasi Tolu, Dili.
Nia hatutan vizita Papa Francisco hato’o mensajen didi’ak ba povu no sarani ida-ne’e, maibé mós fó hanoin país ida-ne’e kona-ba problema oioin ne’ebé mosu iha nasaun ne’e hanesan pobreza, rekonsiliasaun, no seluk tan.
Papa haree Timór bele tau nia esperansa iha buat tolu mak esperansa iha istória, Estadu no igreja katólika.
Nia esplika katak esperiénsia iha istória mak Papa Francisco louva Timór ne’ebé sai xave ba nia terus, hatene hamriik filafali husi nia terus.
“Ba Estadu, Papa dehan ita agradese ba Na’i Maromak tanba hakur liu tempu ida dramátiku tebes iha ita-nia istória, maibé la lakon esperansa, tanba liu tiha loron nakukun no susar ikus mai ita hasoru rai-hun mutin pás no liberdade nian, ikus Timor-Leste nia esperansa”, dehan.
Esperansa ikus mak iha igreja katólika, katak igreja nia doutrina sosiál no instituisaun sira ne’ebé fó asisténsia karidade edukativa no sanitária atu serbí ema hotu, hirak ne’e hotu mesak rekursu folin boot, ne’ebé halo ema bele haree futuru nakonu esperansa.
Sasin seluk husi foinsa’e Micalina Belo Talo ne’ebé halo enkontru ho Santu Padre iha Sentru Konvensaun Dili, durante vizita, hateten nu’udar joven sente orgullu bele hasoru no kumprimentu maktoban Papa Francisco, bensa nia liman no hateke ba nia oin ne’ebé nakonu ho domin.
“Grasa ida-ne’e la’ós ema hotu bele hetan, maibé ha’u bele hetan tanba Na’i nia grasa, mensajen importante ne’ebé simu iha CCD mak foinsa’e sira halo barullu ba. Ida-ne’e atu hateten ba ita foinsa’e sira katak barullu ba buat ne’ebé pozitivu, barullu hodi haklaken Na’i nia liafuan hodi fó sasin ba domin Na’i nian”, salienta.
Aleinde ne’e, pontu importante tolu mak liberdade, kompromisu no responsabilidade.
“Ba belun foinsa’e sira, husi pontu tolu ne’e liberdade ba ó atu foti desizaun, maibé nafatin kaer metin kompromisu ne’ebé ó halo ho Na’i, no responsavel ba fiar no misaun ida-ne’ebé ó hili ba”, afirma.
Iha biban ne’e, Komisaun Nasionál Juventude Katólika Timor-Leste mós fó sasin ba maktoban Papa Francisco nia vizita mai Timor-Leste.
Pe.Francisco Nascimento agradese ba Maromak, tanba sarani timoroan sira marka tan istória iha Kreda Timór hodi selebra tinan ida vizita Santidade Papa Francisco iha Timor Leste.
Nia dehan ho fuan ne’ebé nakonu ho ksolok hakarak hato’o agradesimentu ba parte hotu-hotu nia kolaborasaun no laran-lu’ak hodi realiza ona programa sira hahú kedas husi vizita Krús Joven Internasionál mai to’o iha selebrasaun ida-ne’e.
“Vizita Krús Joven Internasionál akompaña ho íkona Maria Salus Populi Romani ne’ebé lori mai ita mensajem no tema ne’ebé ita bele reflete mak “Aten barani ba! Ha’u manán ona mundu” no Krús Joven Internasionál prezensa mós iha festa fiar foinsa’e sira nian ne’ebé hanaran Jornada Nasionál Juventude (JNJ) iha Parókia Bobonaru ho tema “Ha’u Hamrok”, dehan.
Tuir nia, iha selebrasaun asaun grasa ida-nee lori sarani ba hanoin hikas mensajen maktoban Santu Padre Francisco nian, liuliu tema boot ba vizita mak “Halo ita-nia Fiar, Sai ita-nia kultura”, Que a Vossa Fé, Seja a Vossa Cultura”.
Nune’e, agradese ba Maromak ho nia grasa no nia bensaun, iha tinan ida-ne’e marka tan istória úniku iha kreda Timór.
“Hatudu mai ita katak esperansa la bosok”, konklui.
Iha misa solene agradesimentu vizita dahuluk Papa Francisco ne’e iha mós asinatura plaka Sua Santidade Papa Francisco iha ninia vizita apostólika mai Timor-Leste, 09-11 Setembru 2025. Ne’ebé hakerek ho mesajen ‘Ut Fides Vestra. Vestra Cultura Sit’ “Que a vossa Fé seja a vossa Cultura” Atu imi-nia Fiar sai imi-nia kultura”.
Plaka ne’e asina direita husi Don Virgílio Kardeál do Carmo da Silva, SDB, Amu-Bispu Metropolitanu Dili no Pró-Prezidente CET Don Leandro Maria Alves, Bispu Dioseze Baukau.
Jornalista : Arminda Fonseca
Editora : Maria Auxiliadora

