Sekretáriu-Jerál Kim : Liuhosi ASEAN, Timor-Leste agora iha ona odamatan ba mundu

KUALA LUMPUR, 06 Novembru 2025 (TATOLI) – Sekretáriu-Jerál ASEAN, Kao Kim Hourn subliña katak Timor-Leste nia adezaun tomak iha ASEAN nu’udar pasu importante ida ne’ebé loke odamatan ba nasaun ne’e atu liga ho luan liután ho komunidade internasionál.
Sekretáriu-Jerál ASEAN hato’o deklarasaun ne’e durante enkontru ho partisipante sira iha Fórum Mídia ASEAN 2025 iha Kuala Lumpur, iha DoubleTree by Hilton, Kinta-feira ne’e.
Sekretáriu-Jerál ASEAN ne’e esplika, viajen Timor-Leste nian ba adezaun plena nu’udar prosesu naruk ida ne’ebé hahú iha tinan 2011. Liu tiha etapa oioin, Timor-Leste hetan aseitasaun ofisiál nu’udar membru observador iha tinan 2022.
“Timor-Leste nia viajen hanesan ida ne’ebé naruk. Hahú hosi ne’ebá, ASEAN serbisu besik ho Timor-Leste hodi ajuda nasaun ne’e komprende oinsá ASEAN funsiona, nia prosesu sira, no nia estrutura sira,” Nia hatete.
Nia hatutan, ASEAN kontinua fó apoiu ba Timor-Leste liuhosi programa kapasitasaun oioin atu nune’e nasaun ne’e bele utiliza didi’ak benefísiu adezaun nian.
Nu’udar membru plenu, Timor-Leste iha direitu no responsabilidade hanesan ho estadu membru sira seluk, inklui obrigasaun atu halo kontribuisaun anuál hahú iha loron 1 fulan Janeiru tinan oin.
Sekretáriu-Jerál ASEAN ne’e subliña katak adezaun ne’e sei lori benefísiu ekonómiku ne’ebé signifikativu ba Timor-Leste, tanba nasaun ne’e agora sei halo parte iha merkadu úniku ASEAN nian ne’ebé kuaze ema millaun 700 resin.
“Ida-ne’e loke odamatan ba investimentu, komérsiu, no oportunidade ekonómiku foun sira,” nia hatete.
Aleinde ne’e, Timor-Leste mós sei partisipa iha Akordu Investimentu ASEAN, ne’ebé bele atrai investidór barak liután, enkoraja dezenvolvimentu infraestrutura, no kria empregu ba komunidade.
“Bainhira Timor-Leste hamutuk ho ita, ne’e la’ós simbóliku de’it, maibé iha signifikadu. Liuhusi ASEAN, Timor-Leste agora iha ona plataforma, odamatan ida atu liga ho mundu,” Nia konklui.
Jornalista: Cidalia Fátima
Editora : Armandina Moniz

