DILI, 25 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Ministériu Turizmu no Ambiente liuhusi Dirasaun Nasionál Dezemvolvimentu Turístiku (DNDT) konsidera prosesu reabilitasaun sítiu turistiku iha Na’in-Feto Ramelau sai alvu ba empregu no rendimentu lokál.
Notísia Relevante: MTA husu vizitante kuidadu ambiente iha sítiu turístiku Na’in Feto Ramelau
Diretór Nasionál Dezenvolvimentu Turístiku, Luís Imanuel Doutel, hateten progresu obra ba infraestrutura bázika iha sítiu turistiku Ramelau balun konklui ona no balun seidauk, tanba ne’e semana kotuk sira foin halo vizita monitorizasaun iha Ramelau hodi haree ninia atinjimentu.
“Ami-nia observasaun direta nota katak kompañia sira kontinua implementa obra sira maske klima ladun di’ak tanba udan boot, anin malirin konsege paradu maibé bainhira kondisaun normál uitoan sira kontinua hala’o servisu hanesan baibain,” Diretór ne’e informa ba Agência Tatoli iha nia kna’ar fatin, Vila verde, ohin.
Obra prinsipál ne’ebé Ministériu Turizmu no Ambiente implementa iha sítiu Ramelau mak akomodasaun (uma bungalow) hamutuk 12, kafetária rua (2), toilet públiku rua (2) eskadária husi santuáriu to’o estatua Na’in-Feto Ramelau, fugueiru fatin (apin unggun), no estasionamentu
“Kona-ba akomodasaun ne’e hodi responde ba vizitante sira-ne’ebé mak baibain atu ba Ramelau tenke deskansa iha akomodasaun komunidade nian iha Hatubuiliku Villa, nune’e ami iha inisiativa harii akomodasaun iha Santuáriu hodi fasilita vizitante sira uza hodi deskansa, liuliu distánsia besik no vizitante sira camping de’it, maibé iha tempu bailoron,” Dirijente ne’e esplika.
Nune’e, nia dehan, tanba preokupasaun sira-ne’e mak tinan kotuk kompañia atu konstrui ona uma bungalow hamutuk haat (4) maibé tanba klimá ladun di’ak, entaun sira foin hahú implementa iha 2026 fulan-Janeiru, maibé sei konstrui tan ualu (8) ne’e ninia prosesu hotu sei iha konkursu públiku iha aprovizionamentu nian.
“Kona-ba kafetária hari’i unidade rua, ida iha parte rai tetuk santuáriu nian no ida fali iha uma Bungalow nian. Obra ne’e ninia progresu la’o di’ak tebes tanba konklui ona, eletrisidade mós instala ona, he’in de’it hadi’a ninia jardin hodi kuda ai-funan no hein hatama de’it mobiliáriu kadeira, meza inklui mákina kahur kafé nian,” nia dehan.
Nia hatutan, obra ida seluk kona-ba fugeira nian ne’e atu evita vizitante sira sunu ahi arbiru, tanba dalaruma sira haluha hamate ahi ne’ebé sira sunu ba entaun bele afeta ba ambiente liuliu insédiu iha fatin refere, tanba ne’e mak sira konstrui fatin fugeira inklui mós prepara ninia fatin tribun hodi tuur.
“Ami mós sei konstrui plaka informativu ida atu bele regula vizitante sira, tanba fatin ne’e la’ós de’it turizmu maibé mós hanesan fatin relijiozu ida. La’ós ne’e de’it, ami sei instala mós kamera CCTV hodi monitoriza situasaun ifa fatin ne’e atu evita sasán lakon liuliu veíkulu. Tanba ne’e mós rekomendasaun ida husi aurotidade lokál nian, maibé ita sei haree ba estimasaun,” nia hateten.
Normalemente fasilidade hirak ne’e vizitante sira seidauk bele utiliza tanba bainhira inaugura ona entaun sei loke ba públiku, maibé toilet públiku ne’e rasik bainhira vizitante sira presiza loos entaun seguransa sira sei autoriza hodi uza.
“Enkuantu kona-ba responsabilidade jestaun ba obra ne’e rasik sira seidauk identifika loloos se mak atu jere. Ne’e sei iha desizaun koletiva ida atu fó ba komunidade iha Hatubuiliku mak jere ka, kompañia ruma ne’ebé mak iha interrese atu investe. Entaun, buat sira-ne’e hotu ami sei planu hela,” nia dehan.
Nia mós informa katak daudaun ne’e autoridade lokál nomeia ona ninia joven sira hodi servisu hanesan área ospitalidade nian ba fatin akomodasaun no barista ne’ebé iha, nune’e joven sira-ne’e sei tuir formasaun iha Sentru Formasaun Profisionál Tibar hodi hakbiit liután sira-nia kapasidade no talentu
Tanba reabilitasaun sítiu turístiku ida-ne’e iha benefísiu boot tebes ba empregu no rendimentu, tanba demanda vizitante nian ne’e kuaze loro-loron, entaun ne’e sei loke espasu ba ekonómia finanseira nian.
“Tanba vizitante sira uza fasilidade la gratuita maibé tenke selu, entaun bele fó benefísiu rendimentu mós ba komunidade ne’ebé jere iha ne’ebá. Alvu ba obra ne’e rasik tenke finaliza iha fulan-Maiu tinan ne’e hodi prepara ba prosesu inaugurasaun,” nia dehan.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes
