DILI, 17 Juñu 2026 (TATOLI)–Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID), Kuarta ne’e, kontinua halo audiénsia julgamentu ba kazu partisipasaun ekonomia iha negósiu no administrasaun danoza, ba fornesimentu farda no manutensaun Ró rua Unidade Patrullamentu Marrítima (UPM) iha tinan 2012, ne’ebé envolve husi Antigu Komandante Jerál Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) na’in-tolu inklui arguidu na’in-ualu seluk.
Iha audiénsia julgamentu ne’e, Tribunál ajendada ba alegasaun ne’ebé hetan partisipasaun husi arguidu sira.
Iha sala julgamentu, Ministériu Públiku (MP) ne’ebé reprezenta husi Prokuradór Rafael Gusmão iha nia alegasaun solisita ba Tribunál atu foti desizaun ba kazu ne’e tuir Tribunál nia konvikasaun.
“Ba kazu ida-ne’e entrega ba Tribunál atu foti desizaun konforme Tribunál nia haree,” Prokuradór Rafael Gusmão hato’o iha sala audiénsia julgamentu, Kaikoli.
Tuir Prokuradór, kazu fornesimentu farda ba UPM, arguidu sira konfensa katak ida-ne’e akontese tanba nesesidade instituisaun. Momentu ne’ebá Arguidu LM nu’udar Komandante Jerál hodi halo pedidu ida ba Komandante Administrasaun atu haree. Nune’e, momentu pedidu referida nia hato’o duni ba Sekretáriu Estadu Seguransa FG hodi konsidera.
Enkuantu, Arguidu HdC nu’udar Komandante Komandu Administrasaun no Finansa PNTL hala’o de’it orden ne’ebé mak Komandante Jerál orienta liuhusi despaisu.
Nia esplika, kona-ba manutensaun Ró ba UPM, arguidu halo de’it prosesu bazeia ba despaisu Komandu maibé kona-ba prosesu administrativu, liliu ba desizaun sira, nia la hola parte, Sekretáriu Estadu Seguransa mak deside.
Notísia relevante : Tribunál adia kazu fornesimentu farda Polísia no manutensaun Ró UPM
Tanba ne’e, MP husu Tribunál atu foti desizaun ba kazu ne’e tuir Tribunál nia konvikasaun.
Iha fatin hanesan, Defeza husi Arguida C, Defensór Públiku Francisco Martins husu Tribunál atu liberta nia kliente.
Nia esplika, momentu ne’ebá nia kliente nu’udar Inspetora, nia papel mak halo inspesaun hodi relata prosesu sira ba Sekretáriu Estadu Seguransa. Nia kliente la hola parte iha krime ne’e tanba momentu ne’ebá halo funsaun hanesan Inspetora hodi halo inspesaun ba farda ne’ebé empreza hatama inklui Ró UPM ne’ebé momentu ne’ebá halo manutensaun.
Francisco Martins dehan, momentu ne’ebá nia kliente halo duni inspesaun ba sasán sira ne’e no relata ba Sekretáriu Estadu Seguransa.
Nia hatutan, krime ne’ebé MP akuza ba arguida la sujeita ba elementu krime, tanba nia kliente la hetan benefísiu husi fornesimentu farda no manutensaun ró, haree mós katak nia kliente la’ós ema ne’ebé foti desizaun.
Tanba tuir krime partisipasaun ekonomia iha negósiu ne’e arguidu tenke foti buat ruma ka envolve desizaun ruma hodi benefisia ba nia-an, maibé iha kazu ne’e arguida nein foti buat ruma no la envolve iha foti desizaun.
Nia dehan, iha akuzasaun MP nia ne’e mós la aprezenta faktu konkretu ruma katak arguida komete krime. Tanba ne’e, nu’udar Defeza husu atu Tribunál absolve arguida husi krime.
Defeza husi Arguidu J, Defensór Públiku Estajiáriu Jenino Dias husu Tribunál atu absolve nia kliente husi krime partisipasaun ekonomia iha negósiu no krime administrasaun danoza tanba tuir MP nia akuzasaun laiha faktu subjetivu ba krime ne’ebé imputa ba arguidu sira.
Nia konsidera MP halo ona akuzasaun ba kazu ne maibé hamosu konfuzaun.
Enkuantu, Defeza husi LM no HdC, Advogadu Privadu João Sera iha nia alegasaun husu ba Tribunál atu absolve arguidu na’in-rua.
Nia konsidera, krime ne’ebé MP imputa ne’e la priese ba artigu 308 husi Kódigu Penál Timor-Leste ne’ebé ko’alia kona-ba partisipasaun ekonomia iha negósiu tanba momentu arguidu sira halo desizaun tanba ba interrese intituisaun la’ós ba sira na’in-rua.
Advogdu privadu ne’e husu Tribunál atu absolve arguidu sira husi indenizasaun judisiária.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina




