DILI, 19 Juñu 2026 (TATOLI )—Ministru Interiór, Francisco da Costa Guterres remete hikas pedidu rekursu foun ba konstrusaun edifísiu cJerál Polísia Nasuinál Timor-Leste (PNTL) ba Tribunál Rekursu (TR) atu konsidera nune’e bele emite vistu préviu hodi projetu foun bele la’o.
Ministru Interiór informa, konstrusaun edifísiu foun to’o agora seidauk bele la’o tanba TR seidauk emite vistu préviu tanba iha buat balun mak konsidera presiza haree filafali, liliu osan ba konstrusaun, ne’ebé antes ne’e Governu prevee no Governu aumenta tan 20%. Empreza Shanghai Construction Group Co., Ltd ne’ebé responsável ba obra ne’e nia kontratu inválidu ona maibé Governu kontinua fó fiar hodi kontinua projetu.
“Ami foin halo fali rekursu, ne’ebé hein took ami hatudu fali faktu balun ba Tribunál tanba faktu balun la akomoda iha ami-nia rekursu primeiru ne’e, entaun foin hatama rekursu ne’e para hatudu ba Tribunál katak iha faktus balun ne’ebé antes ne’e la konsidera. Tanba ne’e mak desizaun ne’e foti oin seluk,” Francisco da Costa hato’o ba Jornalista sira hafoin partisipa iha reuniaun estraordinária Konsellu Ministru, iha Aitarak-laran, Ministériu Finansa, Sesta ne’e.
Notísia relevante : Disputa rai konstrusaun edifísiu PNTL, defeza hatama petisaun ba TDD
Empreza internasionál Shanghai Construction Group Co., Ltd ne’ebé ezekuta obra ne’e nia kontratu mate ona iha tinan 2019.
“Bainhira ajudika ona kontratu ne’e ba empreza seidauk halo buat ida mais iha Governu altura ne’ebá adianta ona $2.000.000 ba empreza ne’e. Agora se ita dehan katak empreza ne’e nia lisensa mate ita la hili nia,” nia akresenta.
Nia dehan, osan ne’ebé empreza uza ona labele husu filafali.
“Ita fó ona ne’e sé mak responsabiliza tan, empreza sei la fó filafali osan ne’e ona. Entaun úniku situasaun mak ita renova nia kontratu ita haruka nia hamoris nia dokumentu tomak para ita bele hetan filafali ita-nia osan ida $2.000.000 ne’ebé fó ona adiantamentu ba Empreza ne’e,” nia katak.
Governante ne’e dehan, bainhira la renova kontratu maka empreza ne’e la halo buat ida, nia lori osan ne’e. Empreza ne’e sei kumpre nia kontratu hodi halo obra to’o 2027.
“Serbisu reativa hela, hein de’it Tribunál de Kontas, iha rekursu ikus ne’e mak konsege konvense Tribunál deside afavór bele hahú filafali serbisu,” Ministru katak.
Iha sorin seluk, Prezidente Tribunál Rekursu, Afonso Carmona, hateten, foin daudaun Ministériu Interiór hato’o rekursu foun ida ba Tribunál Rekursu liga ho konstrusaun edifísiu foun Kuartél Jerál PNTL.
“Pedidu emite vistu préviu tama ona mai Tribunál, karik paradu ne’e tanba rekuza, karik rekuza ho lei foun sai kona-ba atividade ne’e seidauk la’o, maibé tanba rekuza ne’e pedidu foun seidauk mai, sei haree fali orsamentu retifikativu ne’e maka pedidu husi instituisaun sira seidauk mai kona-ba vistu ne’e, uluk rekuza haruka fila maka paradu ne’e,” nia tenik.
Tuir Afonso Carmona, bainhira sira sente iha interrese tenke haruka pedidu foun ba Tribunál, tanba ne’e se empreza maka antes ne’e haruka ona pedidu ba maibé la hetan vistu préviu husi Tribunál no rekuza.
“Agora se empreza iha interrese kontinua hatama fali pedidu foun ba Tribunál. Tribunál rekuza pedidu ne’ebé haruka uluk ba, tanba la priense regra ne’ebé vistu, ho ida-ne’e Tribunál simu. Tanba uluk ne’e bele hola projetu husi parte seluk ne’e 20%, agora ho lei foun la dehan ona, sira bele aproveita ida-ne’e hodi halo pedidu foun,” nia katak.
Ministru hatutan: “Uluk termina tiha 20%, tanba ne’e se muda la tuir regra labele tanba lei maka dehan nune’e. Uluk atu halo mudansa aumenta osan labele liu 20% husi projetu seluk nian. Tanba ne’e se sira halo pedidu iha osan laiha problema, se sira halo pedidu laiha osan bele rekuza mós,” nia adianta.
Ho mudansa ba lei foun la temi 20% ona, sira bele haree fali projetu sira osan iha tau ba iha ne’e hodi halo.
“Regra iha atu halo vistu ne’e lei maka dehan atu priense regra tenke hare fali artigu sira, karik atu hola fali osan husi projeitu seluk aumenta mai atividade ne’e, primeiru osan ne’e iha ka lae, segundu se osan iha aumenta maibé labele liu 20% tanba se pedidu mai liu 20% labele, se sira husu maibé osan laiha,” nia subliña.
Ho lei foun la temi 20%, bele halo fali pedidu foun mai. Rekuza ona iha desizaun ida ona katak labele la’o paradu, ho mudansa ba lei nia bele halo pedidu tanba iha oportunidade boot.
Projetu sira halo ne’e bele hola fali projetu seluk 20% tau fali mai hodi realiza maibé saláriu labele uza, projetu ho projeitu bele taka maibé labele liu 20%.
“Tanba ne’e paradu bele mós la prense 20% no atividade la temi iha Orsamentu Jerál Estadu nian. Ho lei foun la temi 20%. Tanba ne’e iha posibilidade boot sira bele halo fali pedidu, tanba ida rekuza ne’e desizaun ona, tenke halo fali pedidu foun maka Tribunál haree hodi deside konaba vistu préviu,” Carmona hato’o.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina
