iklan

EKONOMIA, HEADLINE, MUNISÍPIU, OEKUSI

Prezidente Autoridade RAEOA kolleta fore-munggu variedade lakateru iha Lalisuk

Prezidente Autoridade RAEOA kolleta fore-munggu variedade lakateru iha Lalisuk

Prezidente Autoridade RAEOA, Arsénio Paixão Bano, kolleta fore-munggu lakateru iha Lalisuk. Imajen mídia Sekretáriu Rejionál Agrikultura.

OÉ-CUSSE, 30 setembru 2022 (TATOLI) – Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), lideradu Arsénio Paixão Bano, sesta ne’e realiza serimónia kolleta fore-munggu tonelada ida no kolleta mós pateka iha to’os agrikultura, natar Pailiuk, aldeia Banoko, suku Lalisuk, sub-rejiaun Pante Makasar.

Atividade kolleta ne’e realiza hosi Sekretáriu Rejionál ba Asuntu Agrikultura, liuhosi departamentu estensaun serbisu hamutuk ho departamentu agrikultura bázika familiár (ABF), hodi kuda produtu leguminose espésie fore-munggu variedade lakateru no pateka, nu’udar programa diversifikasaun rai.

Programa ne’e hahú kuda iha inísiu fulan-juñu no kolleta iha setembru tinan ne’e, hodi envolve agrikultór hamutuk na’in-20 ne’ebé apoia fini mai hosi diresaun rejionál agrikultura.

Prezidente Autoridade RAEOA, Arsénio Paixão Bano, orgullu tanba inisiativa ne’e sai ezemplu ba agrikultór sira seluk, atu aproveita natar sira bainhira kolleta hotu, bele kontinua diversifika rai ho produtu lokál seluk.

“Ha’u orgullu ho inisiativa ne’e, ita tenke halo rai ne’e iha nutrisaun ho objetivu rai ne’e tenke prodús osan liuhosi produtu sira hanesan ne’e, ema ho rai no bee ita tenke aproveita, tanba maioria ita sei dependénsia ba produtu importasaun, inisiativa ne’e sai ezemplu ba ita hotu, katak bainhira kolleta hotu natar labele abandona maibé uza bee sei sulin kuda tán hahán seluk,” Arsénio Bano ko’alia iha serimónia kolleta fore-munggu ne’e.

Nu’udar autoridade másimu, nia apela ba responsável atar sira iha área suku Lalisuk no Cunha presiza serbisu hamutuk ho diresaun rejionál agrikultura, hodi kontinua mellora no hasa’e kuantidade produtu lokál iha Oé-Cusse, tanba rai barak sei mamuk, bee iha irrigasaun Tono kontinua fornese, entaun presiza aproveita bele kuda produtu seluk, hodi kontribui hamenus importasaun hosi rai-li’ur no má-nutrisaun.

“Polítika Governu kada tinan oferese cesta bázika, programa merenda eskolár, entaun sei ita hahú ho inisiativa sira hanesan ne’e, futuru ita bele loke luan tán, neineik ita bele responde Governu nia programa, importante unidade, badinas halo serbisu, autoridade prontu apoiu inisiativa komunidade ba dezenvolvimentu nian,” nia fó hanoin.

Sekretáriu Rejionál ba Asuntu Agrikultura, José Eta, hatete, atividade ne’e hahú implementa iha 2018, hahú halo estudu ba kona-bá rai, liuliu natar sira hamutuk ektare 1.717, nia problema ida de’it menus nutrisaun ba nitrojen.

Nune’e alternativa atu halo rekuperasaun ba rai iha natar sira labele abandona, maka tenke halo diversifikasaun la’ós kuda de’it hare maibé kuda mós produtu seluk.

“Entaun tinan ne’e ita hahú halo iha-ne’e, atu halo advokasia, kobre ektare 0,8 maioria kuda fore-munggu no pateka, rezultadu hare foin daudaun kolleta tonelada haat no kilograma 800 iha fatin ida-ne’e ba kolleta dala-ida nian, maibé kuda tán ho fore-munggu nia rezultadu crop-cutting ne’e tonelada ida kada ektare ho nia kilograma 800,” José Eta akresenta.

Tuir nia, bainhira 0,6 uza hodi kuda fore-munggu entaun nia kilograma 600, kuandu uza ba folin merkadu bele hetan $600, aumenta ho hare kilograma ida ho folin $0,45 entaun nia rendimentu $3000.

Aliende ne’e mós iha to’os modo ne’e hare-kulit hetan bee kontinua moris, bele uza ba hahán animál tanba daudaun ne’e tempu bailoron duut maran, ne’ebé ko’alia ba setór ekonomia bele sustenta no kontribui mós má-nutrisaun no halo rekuperasaun ba rai.

Nune’e kontinua inisiativa ne’e ba futuru sai di’akliu tán, daudaun ne’e diresaun rejionál agrikultura koordena ho responsável natar sira iha suku Cunha, Lalisuk, Lifau, atu prepara-aan hodi implementa inisiativa ne’e iha époka 2023.

Jornalista : Abílio Elo Nini
Editór        : Evaristo Soares Martins

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!