DILI, 26 janeiru 2023 (TATOLI)— Ministériu Turizmu Komérsiu no Indústria (MTKI) liuhosi Diresaun Inpesaun Jerál Jogu (IGJ,sigla portugés), iha tinan 2022 rekolla reseita hosi jogu ilísitu ka konsesionária no jogu tradisionál bola guling hamutuk millaun 3.124.874,63 ba kofre Estadu.
Inspetór Jerál Domingos da Costa Guterres, hateten, reseita ne’ebé sira rekolla mai hosi atividade jogu ilísitu hanesan slot mákina, Grand Dragon Lotaria, Timor-Pool, Amizade, Rudal no Bedford, nomos jogu tradisionál hanesan bola guling ho diversaun no jogu seluk ne’ebé mak lei permiti.
“Iha tinan-2022 IGJ konsege hasa’e reseita hamutuk milliaun $3.124.874,63 ba kofre Estadu, liuhosi atividade ne’ebé durante ne’e ita legalija mak jogu lotaria, slot mákina, Toto-Bola nomós jogu tradisionál mak Bola-Guling,” Inspetór Jerál Domingos da Costa Guterres, hateten, liuhosi nota komunikadu ne’ebé Agência Tatoli asesu kinta ne’e.
Nia dehan, reseita ne’ebé sira rekolla kompara ho 2021, iha 2022 mak valor reseita sa’e tanba iha tinan 2021 IGJ hetan de’it reseita, milliaun $1.782.515,47.
Nia dehan, ba oin IGJ atu hetan reseita barak liután, sei implementa mós jogu sira seluk ne’ebé mak lei permiti hanesan Luta de Galo ka futu-manu kuru-kuru no jogu sira seluk.
“Iha tinan ne’e ita sei legalija uluk jogu futu manu, atu nune’e ita hetan reseita di’ak liután iha tinan-2023. Tanba, polítika VIII Governu Konstitusionál esforsu halo servisu ho transparénsia kona-ba enkuadramentu hodi kobre reseita hosi jogu sira ne’ebé mak hala’o iha teritoriu Timor-Leste,” Inspetór Domingos da Costa, hateten.
Durante tinan 2022 IGJ rekolla reseita barak ne’e liuhosi jogu slot mákina maske iha jogu rua deit, alende ne’e jogu lotaria ne’ebé seidauk dijitalijadu, maske ho sistema manuál difikulta IGJ hodi detekta nia ramu iha área ne’ebé distánsia dook.
Tanba ne’e ba oin Ministériu Turizmu, Komérsiu no Indústria liuhosi IGJ sei kordena nafatin ho lotaria atu hahú uza ona sistema dijitalasaun nune’e fasil ba kontrolu reseita.
Nia informa reseita milliaun $3 resin ne’e maihosi hosi jogus ilísitu konsesionaria rekolla reseita $2.628.624,63 no jogu tradisionál ka bola guling rekolla reseita $496.250,00.
Nia afirma, hosi jogu sira ne’ebé iha jogu Grand Dragon Lotaria, Timor-Pool, Amizade, Rudal no Bedford nia sukursal mak kuaze instaladu ona iha territóriu laran, aleinde ne’e slot mákina sei instala mós iha munisípiu seluk ne’ebé mak identifikadu ona.
Nia dehan, durante tinan 2022 difikuldade ne’ebé iha mak iha empreza jogu sira barak hetan multa no balu taka, tanba kontra regra legál ne’ebé mak iha, hanesan taka slot-Mákina iha Covalima no Baucau no Toto Bola iha Díli balu taka, inklui taka jogu tradisionál balu iha mate uma.
Tanba ne’e, ho ekipa ne’ebé mak iha, IGJ sei esforsu no hadi’a kondisaun liuliu fasilidade hodi halo inspesaun iha teritoriu Timor-Leste, atu nune’e tinan-2023 bele hetan reseita barak liután.
Nune’e IGJ sei kobre mós reseita ba jogu virtual ne’ebé mak organija hosi empreza telekomunikasaun sira, tanba empreza hirak ne’e sempre halo jogu virtual ka quis.
“Ita sei kria mós polítika ida oinsá kria sentru jogu atu hetan reseita di’ak liu no bele promove ba iha mikro pekena no mediu empreza iha sentru jogu. Aleinde ne’e sentru jogu ne’e bele promove mós hanesan sentru turístiku ida hodi bele atrai turista sira bele asesu no bele kria tan espasu ba atividade seluk, nune’e povu sira bele iha benéfisiu no Estadu hetan reseita barak liután,” nia dehan.
Tuir planu no Estudu iha tinan 2023 sei implementa Sentru Jogu rua iha Suai Covalima, Larigutu Viqueque no Dili mak sei iha difikuldade kona-ba terrenu hodi installa, maibé sei koordena ho instituisaun relevante.
Jornalista : Arminda Fonseca
Editora : Armandina Moniz
