iklan

EKONOMIA, HEADLINE

Timor Global hasa’e folin kafé atu motiva kafekultór sira

Timor Global hasa’e folin kafé atu motiva kafekultór sira

Plantasaun Kafé iha Munsípiu Ainaro, domingu (15/05/2022). Imajen Tatoli/Francisco Sony.

DILI, 28 Juñu 2024 (TATOLI) – Tinan ne’e, empreza Timor Global hasa’e folin kafé ho intensaun atu motiva grupu agrikultór sira hodi hasa’e kualidade produtu, nune’e bele hetan presu di’ak iha merkadu globál.

Vise-Prezidente Asosiasaun Kafé Timor no membru Timor Global, Afonso de Oliveira, informa katak empreza hasa’e folin kafé ba kategoria lima – kafé kulit tasak kilógrama (kg) ida sentavu 0.92, kafé bokon 1kg $1.17, kafé habai ona loron ida 1kg $1.50, kafé maran loos 1kg $2.50 no kafé orgániku 1kg $3.60

Afonso de Oliveira esplika katak planu hasa’e folin kafé ne’e mai husi polítika empreza idaidak nian, prinsipalmente atu promove no motiva grupu agrikultór sira atu halo tratamentu di’ak ba sira-nia plantasaun hahú husi prosesamentu to’o iha tempu kolleta.

“Tanba daudaun ne’e, produsaun kafé nia númeru ki’ik liu, tanba agrikultór sira laiha liu interese atu trata plantasaun ne’ebé sira kuda. Ita hasa’e ona folin kafé tuir kategoria sira, maibé ita ezije mós ba sira bainhira atu kolleta kafé tenke iha nia tempu, haree ida ne’ebé tasak ona mak foin bele kuu, labele kafé matak mós kolleta hotu. Ne’e bele fó impaktu ba nia presu”, nia hatutan.

Grupu agrikultór sira mós promete ona atu iha tinan ida ne’e ba oin sei garante kafé nia kualidade no sei halo koleta ba kafé ne’ebé tasak, nune’e bele fó tempu ba kafé matak sira tasak ona mak foin bele kolleta.

Diretór Nasionál Plantasaun Kafé, Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta (MAPPF), Julião dos Santos, polítika ne’ebé empreza kria ne’e di’ak, tanba ajuda agrikultór sira bele tau liu interese ba sira-nia plantasaun, la’ós tempu atu kolleta maka sira ba ku’u de’it.

“Presiza mós atu trata kondisaun kafé sira ho di’ak liu, hahú husi prosesu reabilitasaun ba kafé ne’ebé tuan ona hodi bele hetan fali kafé foun”, dehan.

Julião dos Santos esplika presu kafé ne’e tuir nia kualidade no la’ós permanente ona, maibé sei iha mudansa depende ba folin merkadu internasionál.

“Iha mundu, nasaun boot rua de’it maka iha investimentu boot ba kafé mak hanesan Brazíl no Vietname. Kuandu nasaun rua ne’e tau presu aas ba kafé kualidade, empreza sira mós sei garante ba agrikultór sira atu hasa’e kualidade kafé”, realsa.

Plantasaun kafé iha Timor-Leste iha unisípiu hitu mak hanesan Aileu, Ainaro, Bobonaro, Ermera, Liquiçá, Manufahi no Manatuto iha rai ektare hamutuk 59.921, maibé rihun 30 tenke hetan reabilitasaun tanba kualidade kafé ladi’ak no fó impaktu ba ninia produsaun.

“Ne’e duni, presiza hadi’a liu husi programa reabilitasaun no halo espansaun ba área foun sira, nune’e bele hasa’e volume esportasaun”, salienta.

Notísia relevante: Ministériu Agrikultura presiza estabelese padraun ba presu kafé

Jornalista: Tomé Amado  

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!