DILI, 24 jullu 2024 (TATOLI) – Ministru Komérsiu no Indústria (MKI), Filipus Nino Pereira, halo aprezentasaun ida iha Konsellu Ministru (KM) kona-ba inisiativa reativasaun no revizaun liña Kréditu “Fasilidade Garantia Kréditu SUAVE”, hodi propoin ninia transformasaun ba iha programa foun ida ho títulu “Fasilidade Garantia Kréditu Saudavel”.
“Halo revizaun ba programa ida-ne’e ho objetivu atu korrije kontradisaun sira ne’ebé observa ona, hadi’a liután efisiénsia no asesibilidade kréditu, no habelar/loke-tan atividade foun sira ekonomia nian,” tenik iha nota ne’ebé Agência TATOLI asesu husi portál Governu, kuarta ne’e.
Iha nota ne’e ko’alia mós mudansa sira inklui hadi’a modelu implementasaun no hadi’a rekizitu hodi hetan asesu.
Inisiativa ne’e ho objetivu atu promove no estimula investimentu privadu iha setor estratéjiku sira hanesan agrikultura, pekuária, peskas, turizmu no indústria, ne’ebé esensiál ba kreximentu no diversifikasaun ekonomia nasionál.
Rekorda fali katak, Programa fasilidade kréditu Suave ne’ebé Governu anteriór inisia, ministériu responsável simu proposta hamutuk 77 iha tinan-2021, proposta 77 iha tinan-2022 no proposta 41 iha janeiru to’o abríl 2023, ne’ebé tuir dadus rejista proposta hamutuk 189.
Husi proposta rejistadu, iha proposta 103 maka hafoin verifika, komisaun avalia no rekomenda ba BNCTL tuir prosedimentu ne’ebé aprova, hafoin hasai karta notifikasaun no Ministériu Turizmu, Komérsiu no Indústria momentu ne’ebá hodi hasai karta kobertura bazeia ba karta notifikasaun husi banku, nune’e BNCTL aprova empreza hamutuk 47 maka konsege asesu ba kréditu suave, enkuantu proposta 12 mak rejeitadu no proposta pendente 44.
Proposta aprovadu hala’o atividade ekonómika iha área área indústria iha proposta 21, agrikultura 14, turizmu sia no komérsiu tolu. Husi munisípiu Aileu proposta rua, Ainaro ida, Ataúro ida, Baucau tolu, Bobonaro neen, Covalima rua, Dili 26, Ermera ida, Lautém ida, Liquiçá tolu, Viqueque ida, Manatuto no Manufahi mak seidauk iha pesoál ka empreza ida mak asesu ba kréditu Suave.
Benefisiáriu dahuluk mak empreza Souro Coconut Oil iha Lautém, ne’ebé asesu kréditu ho valór rihun $25.
Antes ne’e, Konsellu Ministru autoriza halo despeza bazeia ba kontratu depózitu selebradu ida ho BNCTL ba implementasaun liña kréditu fasilidade garantia kréditu Suave.
Deliberasaun ne’e sei autoriza transferénsia millaun $50 husi konta tezouru ba konta bankária ne’ebé loke bazeia ba kontratu ne’e.
Liña kréditu ne’e ho objetivu atu estabelese garantia kréditu ida kona-ba kréditu ne’ebé sei fó hosi instituisaun bankária ba empreza mikro, kiik, média no boot, ho objetivu fix taxa juru remuneratóriu ne’ebé permite hadi’a kondisaun asesu ba kréditu husi parte empreza ne’ebé opera iha merkadu nasionál.
Liña kréditu ida-ne’e finansia hosi dotasaun millaun $50, ne’ebé inskrita ona iha Orsamentu Jerál Estadu (OJE) tinan-2022.
Liuhusi kréditu SUAVE, benefisiáriu bele halo kréditu iha banku hahú $1.000 to’o 25.000, ho juru 3% kada tinan.
Kritériu atu sai benefisiáriu ba programa ne’e maka tenke rejistradu hanesan entidade formál ida iha Servisu Rejistrasaun no Verifikasaun Emprezariál Institutu Públiku (SERVE, I.P) no tenke iha planu negósiu, iha kartaun eleitorál, billete identidade no seluktan.
Komisaun responsável ba programa fasilidade garantia kréditu suave ne’ebé halo avaliasaun no verifikasaun prosesu asesu kréditu mak MTKI, BNCTL, Kámara Komérsiu Indústria Timor-Leste (CCI-TL, sigla portugés) no Institutu Apoiu Dezenvolvimentu Emprezariál (IADE).
Notísia relevante:Diferensa entre kréditu SUAVE no SAUDAVEL: Asesibilidade
Jornalista: Hortencio Sanchez
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo




