DILI, 28 Agostu 2025 (TATOLI)-Komisaun C iha Parlamentu Nasionál ba Asuntu Finansa Públika rekomenda ba Komité Revizaun Orsamentu (KRO) 2026 atu haree didi’ak proposta adisionál husi liña ministeriál no instituisaun Estadu sira molok aprova.
Prezidente Komisaun C, Cedelízia Faria dos Santos, dehan, tuir tetu fiskál, proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2026 hamutuk billaun $1.850, maibé iha prosesu KRO aprezenta adisionál billaun $1,4, mezmu ministériu no instituisaun públika balun nia ezekusaun OJE 2025 foin 30%-resin.
Nia dehan, ministériu balun tau hela orsamentu iha tinan ne’e atu sosa karreta no ekipamentu seluk, maibé to’o agora seidauk ezekuta no kontinua tau ba tinan oin nian. Tuir nia, presiza diminui despeza ne’ebé la nesesáriu, tanba adisionál ne’ebé husu ne’e ba kategoria transferánsia públika, bens no serbisu, kapitál menór, ne’ebé laiha retornu.
Deputada ne’e mós husu atu proposta ba iha saláriu no bensimentu tenke haree númeru funsionáriu, maibé presiza liu haree ba rekrutamentu asesór internasionál ne’ebé ho vensimentu boot ne’e di’ak liu hapara no fó oportunidade ba timoroan tanba barak kualifikadu.
“Ami husu ba Prezidente KRO ho ekipa atu tetu didi’ak ba pedidu sira ne’ebé mai, tanba ita-nia Fundu Petrolífeiru ne’ebé menus ba beibeik”, nia hato’o.
Deputada CNRT ne’e preokupa mós kona-ba reseita doméstika rai-laran ne’ebé ki’ik tebes, tanba atu kobre de’it ba saláriu no vensimentu funsionáriu iha administrasaun públika mós la to’o.
“Iha lei hatete bele foti liu RSE [Rendimentu Sustentável Estimadu] atu ba halo investimentu ba kapitál dezenvolvimentu, halo estrada, ponte no setór ekonomia ne’ebé iha sustentabilidade hatama reseita”, nia sujere.
Prezidente Komisaun C ne’e husu atu tinan oin iha alokasaun orsamentu boot ba iha setór produtivu hanesan agrikulta hodi aumenta produsaun rai-laran, nune’e labele depedénsia ba importasaun. Aliende iha setór turizmu, ne’ebé bele aumenta reseita ba Estadu.
Nia mós husu atu regula bens no imóveis Estadu nian no seluk tan ne’ebé bele aumenta kolesaun reseita.
Bainhira iha audiénsia públika ba proposta OJE 2026 ho entidade relevante sira maka Komisaun C sei tau atensaun másima.
Notísia relevante: PM Xanana: KRO sei tetu proposta adisionál husi liña ministeriál-Instituisaun Estadu sira molok aprova
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora




