Xefe Estadu Fiar Embaixadór Olímpio, Isílio Ho Lisualdo iha Kapasidade ba Kooperasaun

DILI, 13 agostu 2019 (TATOLI)—Xefe Estadu, Francisco Guterres Lú OLo fiar katak Embaixadór foun na’in tolu iha kapasidade atu reprezenta Estadu Timor-Leste hodi halo kooperasaun ho nasaun Brazíl, Estadu Unidu Amérika no Nova Zelándia.
Durante serinónia tomada pose ba Embaixadór foun na’in tolu iha Palásiu Prezidente Nicolau Lobato, Bairru Pité, Dili, ohin, Xefe Estadu espresa ninia sentimentu ksolok boot hodi hateten katak Prezidente no Governu nomea tanba fiar katak sei koopera ho Governu Brazíl, Estadu Unidu no Nova Zelándia, atu haforsa liu-tan relasaun entre Timor-Leste no sira-nian.
Prezidente Repúblika mós fiar katak Embaixadór sira ne’ebé foin simu pose iha kapasidade atu bele hasa’e no loke liu-tan nível no ámbitu kooperasaun entre Estadu ho Estadu.
Kona-ba Brazíl, Xefe Estadu aproveita oportunidade ida ne’e atu fó-hanoin katak, iha simeira CPLP ne’ebé hala’o iha Brazíl, mak Timor-Leste tama ofisiálmente nu’ udar membru CPLP. TL simu ona Xefe Estadu Brazíl nian iha nasaun ne’e. Kooperasaun entre TL ho Brazíl la’o di’ak, liliu iha área edukasaun, iha formasaun ba kuadru universitáriu. Timor-Leste mak lolo prezidénsia rotativa CPLP nian ba Brazíl, iha tinan 2016.
Prezidente Republika hateten, embaixadór Olímpio Branco, ne’ebé foin simu pose, iha karreira naruk ona. Nia kaer ona kna’ar nu’ udar Sekretáriu-Jerál Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun no hahú kedas serbisu ba Ministériu Negósiu Estranjeiru, bainhira instituisaun ida ne’e harii, molok TL restaura formálmente Independénsia. Embaixadór Olímpio Branco hala’ o tiha ona kna’ar nu’ udar Embaixadór Timor-Leste nian ba Repúblika Popular Xina no ba Repúblika Kuba. PR Lú Olo konfia iha nia kompeténsia no dedikasaun no deseja susesu ba Embaixadór ne’e.
Kona-ba Embaixadór Isílio Coelho, Prezidente dehan, importante hatete katak, nia hanesan riin ida Ministériu Negósiu Estranjeiru nian. Hahú kedas serbisu ba Ministériu bainhira instituisaun ne’e harii formálmente, molok Timor-Leste (TL) restaura formálmente Independénsia. Embaixadór Isílio hala’o kna’ar oioin, inklui Sekretáriu Jerál Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun nian no Embaixadór ba Japaun. PR Lú Olo Deseja susesu ba ninia kna’ar foun nu’ udar Embaixadór.
Lú Olo hateten mós katak hosi kedas loron ne’ebé TL restaura ninia independénsia, tanba TL estabelese relasaun diplomátika iha nível embaixadór rezidente, kooperasaun ho Estadu Unidu hala’o iha setór oioin, liliu iha área defeza.
Ikus liu, Embaixadór Lisualdo, Prezdente Repúbika hateten, Lisualdo hanesan kuadru ida hosi ministériu, diplomata karreira nian, sei hala’o kna’ar iha nasaun viziñu ida, nasaun ida ne’ebé hamutuk ho TL iha momentu difísil sira ne’ebé hasoru horiuluk. PR Lú Olo fó hanoin katak Nova Zelándia integra mós INTERFET (forsa internasionál ne’ebé tún iha Timor-Leste, iha 20 setembru 1999).
Nia hatutan, bainhira lembra katak militár sira ne’e (INTERFET) profisionál no na’in ida mate iha periodu tranzisaun. Iha mós momentu difísil seluk ida, iha TL nia periodu istória foin liu-ba, nu’udar Estadu, ne’ebé komunidade internasionál mós rekoñese, iha 2006, Nova Zelándia mai mós tulun Timor-Leste. Kooperasaun ne’e sei boot b beibeik no xefe Estadu fiar diplomata ida ne’e, katak Embaixadór Lisualdo, sei hatene loke no hakle’an liu-tan kooperasaun ho Nova Zelándia.
Aproveita okaziaun ida ne’e, PR hakarak hateten katak bainhira presiza, Xefe Estadu sei fó apoiu tomak ba embaixadór sira.
Hafoin serimónia pose, Reprezentante Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun, atuál sekretáriu Jerál Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Antonito de Araújo hateten imediatamente semana rua tan bainhira prosesu hotu ona, Embaixadór na’in tolu ne’e sei dezloka ba ida-idak nia fatin atu bele hala’o serbisu tuir promesa ne’ebé ida-idak deklara iha juramentu.
Nune’e mós, Embaixadór foun TL Ba Estadu Unidu Amérika, Isílio Coelho promete sei hametin kooperasaun la’ós de’it iha nível polítika, maibé mós iha área dezenvolvimentu tanba EUA hanesan maiór parseiru dezenvolvimentu.
Nia dehan, TL Ho EUA iha relasaun di’ak tebes, nune’e durante mandatu nu’udar embaixadór sei hala’o misaun atu hametin liu-tan kooperasaun ne’ebé iha ona, liliu relasaun ema ho ema iha sosiedade Amerikana.
Isílio mós sei promove TL iha nível sosiál no kultura inklui turizmu. Aleinde ne’e, Embaixadór foun Lisualdo Gaspar sente previlejiadu tanba hetan konfiansa hosi Xefe Estadu no Governu TL atu bele sai reprezentante iha Nova Zelándia.
Nia promete sei hametin liu-tan kooperasaun iha área seguransa, edukasaun no sei inísia kooperasaun iha área turizmu.
Jornalista: Cipriano Colo
Editór: Xisto Freitas


Tebes ka lae? Keta koalia garganta deit eeehhhh….
Atu dada investor mai Timor ne lahos buat fasil hanesa fila liman tanen.
Mos la buat ida, buat hotu tenki koalia uluk mak halo pratika. Hau apoia deit embaisador Olimpio nia ideia au lori inestor Brazileirus mai kuda sira noa osan iha Timor Leste. Bom Sorti
wimmsapulete@yahoo.com